Toroslar’da Bu Soru Yankılanıyor: “Şimdi Değilse Ne Zaman?”

Bazen bir haber, sadece bir gelişmeyi değil, bir tercihi anlatır. Mersin’in Toroslar’ında yaşanan da tam olarak bu: Bir yanda maden, diğer yanda yaşam.

Toroslar’a bağlı Arslanköy ve çevresinde planlanan boksit madeni, kağıt üzerinde bir “yatırım” gibi görünebilir.

Ama sahaya indiğinizde, bu kelimenin karşılığı değişiyor. Çünkü mesele sadece toprağın altındaki cevher değil; toprağın üstündeki hayat.

“Bolkarlar Doğasını Savunma Girişimi” adıyla bir araya gelen bölge halkı, aslında çok temel bir şeyi hatırlatıyor:

Yaşam hakkı.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 56. maddesine yapılan vurgu da bu yüzden sembolik değil, doğrudan bir hak talebi.

Ama bu noktada durup şu soruyu sormak gerekiyor: Türkiye’de çevre mücadelesi neden hep “son anda” başlıyor?

Bir proje açıklanıyor, ardından itirazlar yükseliyor. Halk, doğa, üretim, sağlık…

Hepsi bir anda tehdit altında hatırlanıyor. Oysa olması gereken bunun tam tersi değil mi? Önce korumak, sonra kullanmak.

Arslanköy’deki itirazın bir diğer boyutu da dikkat çekici: güvensizlik.

Adı geçen Berus A.Ş. Madencilik hakkında dile getirilen “şeffaflık” eleştirisi, aslında Türkiye’deki birçok madencilik tartışmasının ortak noktası. İnsanlar artık sadece doğaya değil, sürecin kendisine de güven duymuyor.

Bu da meseleyi büyütüyor.

Çünkü güvenin olmadığı yerde, en küçük proje bile en büyük tehdide dönüşür.

Bir diğer önemli vurgu ise üretimin nereye hizmet ettiği. Bölge halkının “yabancı savaş sanayi tekelleri” ifadesi, sadece çevresel değil, etik bir itirazı da içinde barındırıyor. Yani mesele sadece “ne üretildiği” değil, “kimin için üretildiği”.

Bu da tartışmayı yerelden çıkarıp küresele taşıyor.

Ama bütün bu büyük başlıkların arasında en sade gerçek hâlâ orada duruyor:

Su.

Toprak.

Hava.

Bir köyün yaşam damarları.

Ve bu damarların zarar görme ihtimali.

18 Nisan’da yapılacak basın açıklaması, belki de sadece bir başlangıç. Ama asıl mesele o gün kaç kişinin orada olacağı değil; bu sesin ne kadar duyulacağı.

Çünkü Türkiye’de çevre mücadeleleri çoğu zaman iki kaderden birine mahkûm olur: Ya görmezden gelinir ya da geç duyulur.

Arslanköy’de ise şimdiden bir cümle kurulmuş durumda:

“Sen değilse kim, şimdi değilse ne zaman?”

Aslında bu sadece bir çağrı değil.

Bu bir yüzleşme…