Araştırmacı-Yazar Abdullah Ayan Mersin 1. İdare Mahkemesi’nin yürütmeyi durdurma kararından bir bölümü paylaştı.
Mersin 1. İdare Mahkemesi, Mersin Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO) yönetiminin üyelerin rızası ve somut bir tespit raporu olmaksızın gerçekleştirdiği resen NACE (faaliyet) kodu ve meslek grubu değişikliği işlemlerine karşı emsal niteliğinde bir yürütmeyi durdurma kararı verdi. Mahkeme, odanın yaptığı bu işlemi açıkça hukuka aykırı bularak durdurdu.
Fiili Faaliyet Esas Alınmak Zorunda
Dava dosyasında yer alan bilgilere göre; MTSO yönetimi, “Taze Meyve Sebze Toptan Ticareti” alanında faaliyet gösteren davacı şirketin faaliyet kodunu, üyenin herhangi bir beyanı, talebi ya da oda/birlik tarafından düzenlenmiş somut bir tespit raporu olmaksızın resen “Canlı Hayvanların Toptan Ticareti” olarak değiştirdi.
Kararı inceleyen Mersin 1. İdare Mahkemesi, Odalarda Mesleklerin Gruplandırılması Hakkında Yönetmelik’in 9. maddesine atıfta bulundu. Mahkeme, bir üyenin faaliyet kodu belirlenirken fiilen yaptığı iştigal konusunun esas alınması gerektiğini, üye beyanı veya somut bir tespit raporu olmadan yapılan değişikliğin hukuka uygun olmadığını vurguladı.
“Doğrudan Dava Açılması Usule Uygundur”
Davalı idarenin (MTSO), “idari başvuru yolları tüketilmeden doğrudan dava açıldığı” yönündeki usul itirazı da mahkeme tarafından reddedildi. Mevzuatta bu tür kod değiştirme işlemlerine karşı zorunlu bir idari başvuru mekanizması öngörülmediğini belirten mahkeme, doğrudan açılan davanın usule tamamen uygun olduğuna hükmetti.
Seçim Hakları ve Ticari İtibar Koruma Altına Alındı
Mahkemenin verdiği bu yürütmeyi durdurma kararı, hem hukuki hem de ticari açıdan çok kritik sonuçlar doğuracak:
- Eski Kod Geri Geliyor: Kararın tebliğiyle birlikte MTSO, davacı şirketin faaliyet kodunu derhal eski haline (463104 – Taze Meyve Sebze Toptan Ticareti) getirmekle yükümlü olacak.
- Seçim Hakları Güvencede: Mevzuat gereği, oda seçim tarihinden geriye doğru 6 ay içinde yapılan faaliyet kodu değişiklikleri seçimlerde dikkate alınmıyor. Yapılan usulsüz müdahale tam da bu 6 aylık kritik süreçte gerçekleştiği için, mahkeme kararı sayesinde üyenin oda seçimlerindeki oy kullanma, seçilme ve mevcut meslek grubundaki hak kayıpları engellenmiş oldu.
- Prestij Kaybı Önlendi: Şirketin ticaret sicilinde ve oda kayıtlarında yanlış bir meslek grubunda listelenmesinin önüne geçilerek, ticari itibar kaybı riski ortadan kaldırıldı.
MTSO seçimleri öncesinde üyelerin iradesi dışında yapılan bu tür grup değişikliklerine karşı yargının verdiği bu karar, benzer mağduriyeti yaşayan diğer oda üyeleri için de bir hukuki güvence ve emsal teşkil ediyor.

