Nöbetçi Eczaneler
Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu’na bağlı (KESK) Büro Emekçileri Sendikası (BES) Mersin Şubesi, Mersin SGK İl Müdürlüğü önünde toplanarak kamuda kayıt dışı ücrete, emekli yaşının fazla olmasına ve düşük emekli ücretlerine tepki gösterdi. Milyonlarca kamu emekçisinin yıllarca çalıştıktan sonra açlık sınırının altında maaşlara mahkum edildiği vurgulanan açıklamayı, Sendika Başkanı Doğan Yarlıgaş okudu. Kamu hizmetlerinin özelleştirilmesinin ve uluslararası sermayeye verilen taahhütlerin bir sonucu olduğunu savunan Yarlıgaş, “Kamu Yönetimi Temel Reformu ile başlayan bu süreçte hizmetler paralı hale gelmiş, yurttaşlar düşük emekli aylıklarına mahkum edilmiş, kamu emekçileri hem güvencesizleştirme hem de geleceksizleşme politikalarına mahkum edilmiştir. 2006 yılında reform ve devrim sloganlarıyla kurulan SGK, gelinen noktada bir şirket gibi yönetilerek toplumun sırtından kar etmeye odaklanmıştır. Kurum bütçesi özel sağlık sektörüne ve ilaç tekellerine kaynak aktarmanın aracı haline getirilirken; vatandaşın ilaca ve tedaviye erişimi zorlaşmış, hizmet kalitesi düşmüştür.” dedi.
“Kamusal emeklilik adım adım tasfiye edilmek isteniyor”
2026 yılı itibariyle yaklaşık 26,3 milyon aktif sigortalıya karşılık, 17 milyon emekli ve hak sahibi bulunduğunu anlatan Yarlıgaş, “Sistemde 33,8 milyon kişi bakmakla yükümlü statüsündedir. 2024 başında 1,63 olan bu oran, 2026 itibarıyla 1,62’ye gerileyerek kritik eşiğin altına düşmüştür. Sigortalıların toplam nüfusa oranı yüzde 89,7 görünse de çalışanların nüfusa oranı sadece 0,48’dir; yani toplumun yarısı gerçek bir güvenceden yoksundur. İktidarın politikaları, emekli aylıklarını asgari yaşam standartlarının altına itmiştir. Emekli aylıkları; 2003 yılında asgari ücretin yüzde 36 üzerinde iken, bugün asgari ücretin yüzde 22 altına düşmüştür. Zorunlu BES ve Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) gibi uygulamalarla, anayasal bir hak olan kamusal emeklilik adım adım tasfiye edilmek istenmektedir. Seyyanen dahil ek ödemeler emekliliğe sayılmazken, maaşlardan yapılmak istenen yüzde 3’lük kesintiler ve devlet teşvikleri aracılığıyla emekçinin sırtından özel fonlara kaynak aktarılması, her koyun kendi bacağından asılır mantığının bir dışavurumudur. Oysa devlet, kendi eliyle yarattığı bu “yasal kayıt dışılığa” son verip tüm ek ödemeleri emekli keseneğine dâhil etse, memurlar önceden olduğu gibi ücretine oranla hak ettiği emekli aylığını alabilecektir.” şeklinde konuştu.
“Emekli aylıkları enflasyona mahkum edildi”
Kamu emekçilerinin bugün yasal kayıt dışılık nedeniyle emekli olamadığını ifade eden Yarlıgaş, “2008’de yürürlüğe giren 5510 sayılı yasa ile 01.10.2008 tarihinden sonra atanan yaklaşık 2,5 milyon kamu emekçisi, birçok hak kaybının yanı sıra emeklilikte de açlığa mahkum edilmiştir. 2008 öncesi 25 yıl çalışan bir emekçinin aylık bağlama oranı yüzde 75 iken, yeni yasada bu oran yüzde 50’ye çekildi. Eskiden primler güncellenirken ülke büyüme hızının yüzde 100’ü hesaba katılırken, bu oran yüzde 30’a düşürülerek emekli aylıkları enflasyona mahkum edilmiştir. Emekli aylığı alt sınırı, ortalama aylık kazancın yüzde 35’ine düşürülerek fiilen kaldırılmıştır. 2008 sonrası sisteme girenler için emeklilik yaşı kademeli olarak 65’e yükseltilmiştir. Bu durum, daha uzun süre çalışma zorunluluğuna rağmen daha düşük aylık alınması sonucunu doğurmaktadır. EYT sürecinin tüm iş yükü omuzlarına yüklenen SGK emekçilerine verilen sözler tutulmadığı gibi, 666 sayılı KHK ile gasp edilen hakları, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararına rağmen iade edilmemektedir.” ifadelerini kullandı.
“SGK yılda yaklaşık 450 Milyar TL gelirden mahrum”
Yarlıgaş şöyle devam etti;
“Memur maaşlarının yarısından fazlasının oluşturulan kalemlerin prime esas kazanca dahil edilmeyerek yasal kayıt dışılık sürdürülüyor. Bu durum SGK’yı yılda yaklaşık 450 Milyar TL gelirden mahrum bırakmaktadır. Seyyanen ödemelerin emekliliğe yansıtılmaması nedeniyle, bir emekçinin birikmiş aylık ve ikramiye kaybı 900 bin TL bandına ulaşmıştır. Kamu emekçilerinin maaşının yarısından fazlasının kayıt dışı bırakılmasına karşı 657 sayılı DMK ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nda yapılması gereken düzenlemelerle ilgili yasa teklifimizi TBMM’de muhalefet partilerine sunduk. Buradan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na ve hükümete sesleniyoruz. Bu kayıt dışılığın nedeni sizin kök ücret modelinizdir. Bu durum kamu emekçileri en düşük emekli aylığına mahkum etmekte hem de birçok hak kaybına neden olmaktadır.”