Nöbetçi Eczaneler
Avrupa Birliği’nin Ukrayna’ya yönelik 90 milyar euroluk kredi paketinde yaşanan kriz, aslında sadece bir bütçe tartışması değildi. Bu süreç, Avrupa’nın kendi içindeki güç dengelerini, kırılganlıklarını ve “birlik” söyleminin ne kadar sınandığını bir kez daha gözler önüne serdi.
İki ay boyunca tek bir ülkenin vetosuna takılan devasa bir destek paketi… Bu bile başlı başına bir mesaj. Viktor Orbán’ın hamlesi, teknik bir itirazdan çok daha fazlasıydı. Brüksel’e karşı yürütülen siyasi bir pazarlık, hatta birçok AB yetkilisinin ifadesiyle açık bir “baskı aracı.”
Nitekim bu veto, yalnızca Ukrayna’ya yapılacak yardımı geciktirmedi; Avrupa Birliği’nin karar alma mekanizmasının ne kadar kırılgan olduğunu da ortaya koydu. Oy birliği gerektiren sistem, bir anlamda en zayıf halkaya bağımlı. Ve o halka, çoğu zaman ulusal çıkarlarını ortak politikanın önüne koyabiliyor.
Krizin çözülmesi ise tesadüf değil, siyasetin doğrudan sonucu. Macaristan’da 16 yıl sonra yaşanan iktidar değişimi, tıkanan sürecin önünü açtı. Bu da bize şunu gösteriyor: Avrupa Birliği içinde alınan kararlar, sadece Brüksel’de değil, üye ülkelerin iç siyasetinde belirleniyor.
Öte yandan Ukrayna cephesinde de dikkat çekici bir zamanlama var. Volodymyr Zelenskyy’nin Druzhba hattının yeniden devreye girebileceğini açıklaması, enerji kartının hâlâ ne kadar belirleyici olduğunu hatırlattı. Rus petrolünün akışı, bir anda siyasi vetoların merkezine oturabiliyor. Yani savaş sadece cephede değil; enerji hatlarında, bütçe masalarında ve diplomatik kulislerde de sürüyor.
Peki bu 90 milyar euro ne anlama geliyor?
Bu, Avrupa’nın Ukrayna’ya verdiği desteğin sadece sembolik değil, yapısal olduğunu gösteriyor. 2026 için planlanan 45 milyar euroluk kademeli ödeme; mali ve askerî desteğin birlikte yürütüleceğini ortaya koyuyor. Ancak bu destek koşulsuz değil. Reform, şeffaflık ve özellikle yolsuzlukla mücadele, bu paranın kilidini açan anahtarlar olacak.
Yani Brüksel’in mesajı net: “Destek var, ama denetim de var.”
Ancak asıl mesele şu: Avrupa Birliği bu tür krizleri ne kadar daha kaldırabilir?
Her veto, her gecikme, her iç çekişme; Birliğin küresel bir aktör olarak güvenilirliğini aşındırıyor. Ukrayna’ya verilen destek, sadece Kiev için değil, Avrupa’nın kendi jeopolitik iddiası için de kritik. Eğer AB, bu tür hayati kararları bile aylarca tartışmak zorunda kalıyorsa, dış dünyaya verdiği mesaj zayıflıyor.
Sonuç olarak bu kriz çözülmüş olabilir, ancak geride önemli bir soru bıraktı: Avrupa Birliği gerçekten “birlik” olarak hareket edebiliyor mu, yoksa her kritik dönemeçte ulusal çıkarların gölgesinde mi kalıyor?
Ukrayna’ya gidecek para belki “en kısa sürede” yola çıkacak. Ama Avrupa’nın kendi içindeki bu yapısal sorunları çözmesi, o kadar hızlı olmayacak gibi görünüyor.