Nöbetçi Eczaneler
Fatih Sultan Mehmet İstanbul’u fethettikten sonra Ayasofya’yı Cami haline dönüştürülmüş ve Ayasofya ile ilgili bir vasiyette bulunmuştu.
Vasiyet şöyleydi:
“İşte bu benim Ayasofya Vakfiyem, dolayısıyla kim bu Ayasofya’yı camiye dönüştüren vakfiyemi değiştirirse, bir maddesini tebdil ederse onu iptal veya tedile koşarsa, fasit veya fasık bir teville veya herhangi bir dalavereyle Ayasofya Camisi’nin vakıf hükmünü yürürlükten kaldırmaya kastederlerse, aslını değiştirir, füruuna itiraz eder ve bunları yapanlara yol gösterirlerse ve hatta yardım ederlerse ve kanunsuz olarak onda tasarruf yapmaya kalkarlar, camilikten çıkarırlar ve sahte evrak düzenleyerek, mütevellilik hakkı gibi şeyler ister yahut onu kendi batıl defterlerine kaydederler veya yalandan kendi hesaplarına geçirirlerse ifade ediyorum ki huzurunuzda, en büyük haram işlemiş ve günahları kazanmış olurlar.
Bu sebeple, bu vakfiyeyi kim değiştirirse; Allâh’ın, Peygamber’in, meleklerin, bütün yöneticilerin ve dahi bütün Müslümanların ebediyen LANETİ ONUN VE ONLARIN ÜZERİNE OLSUN, azapları hafiflemesin onların, haşr gününde yüzlerine bakılmasın.
Kim bunları işittikten sonra hala bu değiştirme işine devam ederse, günahı onu değiştirene ait olacaktır. Allâh’ın azabı onlaradır. Allâh işitendir, bilendir.
(Fatih Sultan Mehmed Han / 1 Haziran 1453)
Ayasofya’nın tekrar gerçek yapılış amacı olan camiye dönüştürülmesi ile Fatih Sultan Mehmet’in laneti de ortadan kalmıştı.
İstanbul’da Üniversite öğrencisi iken beni en çok etkileyen tarihi eserlerden biri Büyük Ayasofya olmuştu.
Ayasofya’nın Cami haline dönüştürülmesi ise Emeklilik yıllarımda beni mutlu eden en önemli olaylardan biri olmuştu.
Fatih Sultan Mehmet İstanbul’u fethettikten sonra bir kilise olan Ayasofya’yı temizletmiş, içine bir minber yerleştirmiş ve ilk Cuma namazını burada kılmıştı.
Ayasofya kütüphanesinde Üniversite bitirme tezimi hazırlarken en çok gezdiğim mekanlardan biriydi Ayasofya Camii…
Sizlerle hayali bir geziye çıkalım:
İşte şu tuğla minare ve medrese Fatih’in eseriydi.
İşte şurası Sultan Beyazıt han tarafından yaptırılan 2.kat medrese…
İşte mihrap önündeki şu şamdanlar Kanuni Sultan Süleyman’ın Macaristan’dan ganimet olarak aldığı ve buraya yerleştirdiği şamdanlar…
İşte şu iki minare ve caminin kenarındaki sed’ler Sultan ikinci Selim tarafından yaptırılmış…
Şu 4 mermer mahfili 3.Murad yaptırmış…
Taş Kürsü’yü 4.Murat yaptırmış…
Şu büyük kubbeye asılı top kandil 3.Ahmet tarafından yaptırılmış…
Cami içindeki şu 7 kuyu da görülmeye değer…
Üst kısımda bulunan Hünkar mahfili de sultan 1.Mahmut tarafından yaptırılmış…
Benim ödev yaptığım kütüphane de sultan 1.Mahmut tarafından yaptırılmış…
Ayasofya’da bulunan Padişah türbeleri de görülmeye değer…
İşte şu Sultan 2.Selim türbesi…Türbenin içinde 44 sanduka bulunuyor.
Şurası Sultan 3.Murad türbesi…Türbede 54 sanduka var.
Şurası 3.Mehmed türbesi…26 kişinin mezarı var.
Şurası da Sultan Mustafa ve Sultan İbrahim türbesi…Sanduka içinde 15 mezar var.
Ayasofya camiinin içinde ayrıca şehzadelerin de türbeleri bulunmaktadır ve işte şu 5 sanduka da şehzadelere ait…
Beni etkileyen sadece Ayasofya camii de olmamıştır.
Asıl beni etkileyen olay Ayasofya Camiinin 1934 yılında yayımlanan bir bakanlar kurulu kararnamesiyle Ayasofya Camii’nin müze haline getirilmesi olmuştu.
İşte nihayet hak yerini bulmuş Ayasofya müzesi Camiye dönüştürülmüştür.
Ayasofya’da ilk namaz 24 Temmuz tarihinde kılınmıştır.
Fresk ve mozaikler namaz vakitlerinde siyah ışık ile karartılmaktadır.
Diyanet İşleri Başkanlığı, Ayasofya’ya 2 imam ile 4 müezzin atamıştır.
Camide 24 saat Kur’an sesi yükselmektedir.
Siparişi verilen halıların dokunmuş ve yerlerine serilmiştir.
Ayasofya Camii, 86 yıl sonra yeniden cemaatine kavuşmuştur…
24 Temmuz’da ibadete açılan camide çalışmalar vakit kaybedilmeden tamamlanmıştır..
Alınan bilgilere göre Ayasofya duvarlarında namaza engel teşkil eden insan figürlü mozaik ve fresklere zarar vermeden nasıl ibadet edileceği konusunda bir çalışma yürütülmüştü.
Din İşleri Yüksek Kurulu, namaz vakitlerinde siyah ışık teknolojisi ile mozaik ve freskleri karartarak Ayasofya’nın namaz kılınır duruma getirilmesini planlamıştı.
Çalışma sonucunda hem ibadeti hem de turizmi aksatmayacak bir formül geliştirilmiştir.
Cami 5 vakit ibadete açık tutulmaktadır.
Günün belli bir bölümünde de freskler ve mozaikler turistlere açık olacaktır. Belirlenecek saatlerde isteyenler mozaik ve freskler açık şekilde Ayasofya’yı gezebilecektir.
Ayasofya’ya müzeyken ücreti karşılığında turnikeyle girilebiliyordu.
Yabancı turistler artık tarihi yapıyı ücretsiz ziyaret edebiliyorlar.
Turistlerin mabedi ziyareti sırasında güçlük çekmemeleri için özel gezinti koridorları oluşturulmaktadır.
Caminin tabanına ise özel tasarımlı halılar serilmiştir.
Halı serilmeden önce keçeler, üstüne halı altı ısıtıcılar yerleştirilmiştir.
Antibakteriyel özelliğe sahip halılar dokunmuştur
Ayrıca Ayasofya Camii’ne personel ataması da tamamlanmıştır.
Öte yandan Fatih Sultan Mehmed’in 1463 yılındaki Ayasofya Vakfiyesi doğrultusunda camide sürekli Kur’an okunmaktadır.
86 yıl sonra tekrar camiye dönüşen Ayasofya’da 24 saat Kur’an sesi yükselmektedir.
Nedir Ayasofya?
Ayasofya veya yeni ismiyle Ayasofya-i Kebîr Câmi-i Şerîfi, eski ismiyle Ayasofya Kilisesi, İstanbul’da yer alan bir Cami,…Eski bazilika, katedral ve müze…
Bizans İmparatoru I. Justinianus tarafından, 532-537 yılları arasında İstanbul’un tarihî yarımadasındaki eski şehir merkezine inşa ettirilmiş bazilika planlı bir patrik katedrali olup 1453 yılında İstanbul’un Osmanlılar tarafından fethedilmesinden sonra Fatih Sultan Mehmed tarafından camiye dönüştürülmüştür.
1934 yılında yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararnamesi ile müzeye dönüştürülmüş, kazı ve tadilat çalışmaları başlatılmış ve 1935-2020 yılları arasında müze olarak hizmet vermiştir.
2020 yılında ise müze statüsünün iptal edilmesiyle tekrar cami statüsü kazanmıştır
UNESCO’nun Dünya Kültür Mirası listesinde bulunan Ayasofya’nın Danıştay’ın 1934 tarihli müze kararını bozması ve ardından açıklanan Cumhurbaşkanlığı Kararı ile camiye çevrilmesi başta Yunanistan, ABD, Avrupa Birliği ve Rusya olmak üzere uluslararası toplamda tepkiyle karşılanmıştı.
Yabancı basın da karara geniş yer ayırmıştı.
Ayasofya, 1985 yılından bu yana UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde yer alıyor.
ABD’nin eski başkan yardımcısı Joe Biden da, bir açıklama yaparak karara tepki göstermişti. Biden, karardan derin üzüntü duyduğunu belirterek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a bu kararı iptal etme çağrısı yapmıştı.
Yunan Başbakanlığı’ndan yapılan açıklamada, “Yunanistan, Türkiye’nin Ayasofya’yı camiye dönüştürme kararını olabilecek en sert şekilde kınamaktadır.
Bu karar, bu anıtı Dünya Mirası olarak kabul eden herkesi rencide eden bir tercih olmuştur.
Elbette ki, bu karar, sadece Türkiye’nin Yunanistan ile olan ilişkilerini değil, Avrupa Birliği ile olan ilişkilerini de etkileyecektir” denmişti.
Bu açıklamadan birkaç saat önce de Yunanistan Kültür Bakanı Lina Mendoni, bunu “açık bir provokasyon” olarak nitelendirmişti.
Rus Ortodoks Kilisesi de kararı “esefle karşıladıklarını” açıklamıştı.
TASS ajansının aktardığına göre kilise, bu kararın mevcut ayrışmaları derinleştirebileceği uyarısında bulunmuş ve milyonlarca Hristiyan In konuyla ilgili görüşlerinin duymazdan gelindiğini söylemişti.
ABD Dışişleri Bakanlığı, karardan dolayı “hayal kırıklığına” uğradığını söylemişti.
Bakanlık Sözcüsü Morgan Ortagus, “Türk hükümetinin Ayasofya’nın statüsünü değiştirme kararından hayal kırıklığı duyuyoruz. Türk hükümetinin Ayasofya’yı tüm ziyaretçilerin girişine açık tutma kararlılığının sürdüğünü anlıyor ve bu mekana herkesin hiçbir sıkıntıya uğramadan erişimini sağlama planlarını duymayı merakla bekliyoruz” demişti.
Konuyla ilgili açıklama yapan bir diğer kurum da AB oldu.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, bu kararın “esef verici” olduğunu söylemişti.
Borrell, “Danıştay’ın modern Türkiye’nin en önemli kararlarından birini tersine çevirme kararı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu anıtı Diyanet’in yönetimine bırakma kararı esef vericidir” demişti.
Her ne kadar Ayasofya’nın Cami haline dönüştürülmesini hazmedemeyenler olsa da Fatih Sultana Mehmedin vasiyeti yerine getirilmiştir.
Hoşça kalınız.