Mersin Anamur Mamure Kalesi, Mersin’in Anamur ilçesi sınırlarında Akdeniz kıyısında yer alan, Türkiye’nin günümüze en sağlam ulaşmış orta çağ kalelerinden biridir.
Yaklaşık 23.500 metrekarelik bir alana yayılan yapı, 2012 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne dahil edilmiştir.
Tarihi Geçmişini şöyle özetleyebiliriz:
Roma ve Bizans Dönemi: Kalenin temelleri M.S. 3. ve 4. yüzyıllarda Romalılar tarafından Akdeniz ticaret yollarını korumak amacıyla atılmıştır.
Daha sonraki yüzyıllarda Bizanslılar ve Kilikya Ermeni Krallığı tarafından genişletilerek onarılmıştır.
Selçuklu ve Karamanoğulları Dönemi: 1221 yılında Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubat tarafından fethedilen kale yeniden inşa edilmiştir.
14. yüzyılda Karamanoğlu Mahmut Bey kaleyi ele geçirip onarttıktan sonra yapıya “bayındır” anlamına gelen Mamure adını vermiştir.
Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemi: 1469 yılında Osmanlı topraklarına katılan kale, stratejik önemi nedeniyle 15., 16. ve 18. yüzyıllarda kapsamlı onarımlar görmüştür.
Mimari Özelliklerine gelince:
Bölümler ve Kuleler: Kale; doğu iç avlusu, batı dış kalesi ve güney iç kalesi olmak üzere üç ana bölümden oluşur. Farklı şekil ve yüksekliklerde 39 kule ile çevrilidir.
Savunma Hendeği: Kalenin kara tarafını dış tehditlerden korumak amacıyla etrafı derin bir su hendeği ile çevrelenmiştir.
İç ve Dış Yapılar: Avlu içerisinde Karamanoğlu Mahmut Bey tarafından yaptırılan ve günümüzde de ibadete açık olan tek minareli tarihi bir cami yer alır.
Ayrıca kale içinde sarnıçlar, deniz feneri kalıntısı ve surların dışında yer alan tarihi bir hamam kalıntısı bulunur.
Kültürel İzler: Görkemli atmosferi nedeniyle 1960’lı yıllarda Cüneyt Arkın’ın başrolünde olduğu birçok tarihi Türk filmine ev sahipliği yapmıştır.
Ziyaret Bilgilerine gelince:
Konumu: Anamur ilçe merkezinin yaklaşık 6 kilometre güneydoğusunda, Bozdoğan Mahallesi’nde Mersin-Antalya karayolu üzerinde yer alır.
Ziyaret Saatleri ve Giriş: Yaz döneminde 09:00–20:00, kış döneminde ise 08:00–17:00 saatleri arasında ziyarete açıktır.
Ziyaretlerde MüzeKart geçerlidir ve güncel giriş ücretleri ile kuralları T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Turkish Museums sayfasından kontrol edilebilir.
Evet…
Zamanın İl Kültür ve Turizm Müdürü Bahaettin Kabahasanoğlu, AA muhabirine, kulesi, surları, burçları ve içindeki 700 yıldır ibadete açık camisiyle dikkat çeken kalenin üçüncü veya dördüncü yüzyılda yapıldığının tahmin edildiğini söylemişti.
Yüzölçümü 23 bin 500 metrekare olan kalede restorasyon çalışmaları döneminde Kabahasanoğlu, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın kale girişine müze kurmayı planladığını, çalışma tamamlandığında bölgeye daha çok turist geleceğini kaydetmişti.
Fakat bu proje gerçekleşmemiştir.
Restorasyon çalışmaları sırasında Kale duvarında örme taşlar arasında Antik dönemdeki mezarlara ait olduğu tespit edilen tarihi hazine değerinde kabartmalı bir fresk bulunmuştur.
Mamure Kalesi; 1221´de Anadolu Selçuklu Sultanı Aleaddin Keykubat tarafından fethedilmiştir.
Halk arasında yaygın bir zapt nameye göre kalenin fethedilişinin hikâyesi şöyledir:
Selçuklu Sultanı Aleaddin Keykubat´ın ünlü komutanı Ertokuş bey İçel ilinin Gülnar ilçesi üzerinden Anamur´u ve dolayısı ile Anamur kalesini fethetmeye giderken Gülnar´ın Şıhömer köyünde konaklar.
Köyün ileri gelenlerinden ve köye adını veren Şıhömer Selçuklu kumandanını misafir eder.
Onu ve askerlerini kendi pişirdiği yemekler ve yiyeceklerle doyurur.
Bunda bir hikmet-i ilâhi olduğunu sezen Kumandan Ertokuş Bey, Şıhömer´e kendisi ile beraber gelmesini ister.
O da bu daveti kabul eder. “Yalnız ben sizden biraz sonra geleceğim, siz şimdilik yolunuza devam edin” der.
Ertokuş Bey askerleri ile birlikte yola koyulur.
Fakat Şıhömer kendisine yetişemeyince buna biraz içerler. “Demek bana yalan söyledin” diye düşünür.
Şıhömer ise daha kısa bir yoldan ve süratle Anamur´a gelir.
Bir gecede keçi sürülerinin boynuzlarına çıra (mum) yakıp karadan salar, manda sürülerinin boynuna da çıra (mum) yakıp denizden salar.
Anamur Mamure Kalesindeki korsanlar bunun bir kuşatma olduğunu sanıp hemencecik teslim olurlar.
Kale anahtarını teslim alan Şıhömer geri döner.
Bozyazı ilçesi yakınlarında Selçuklu kumandanı Ertokuş beyle karşılaşırlar.
Anamur kalesinin anahtarlarını teslim eder.
Bu duruma daha da şaşıran Ertokuş Bey, Şıhömer´e biraz daha saygılı davranır.
Kalenin anahtarını alıp orada konaklar.
Şimdiki Softa kalesini yaptırır. (Bu kale Bozyazı ilçesinin doğusunda ve yüksekçe bir tepe üzerindedir).
Anamur ve çevresini korsanlardan temizler, alınması gerekli yerleri ülkeye katar ve Konya´ya geri döner…
1300´lü yılların başında Karamanoğlu Mehmet Bey tarafından kuşatılarak alınınca zarar görmüş, Mehmet bey kaleyi yeniden imar edince adını “ Mamure” koymuştur.
Yine Osmanlılar döneminde kale birkaç defa onarım görmüştür.
En iyi korunmuş kalelerden biri olan Mamure kalesi Unesco´nun korumaya alınmış dünya listesinde yerini alacaktır.
Adeta bir Kervansaray görünümünde olan kalenin Kuleleri, Mazgalları, Surları yeni baştan restore edilmiştir.
Kalenin kuzey bölümünde 1450 ( Karamanoğlu İbrahim zamanı ) tarihi yazılıdır.
1300-1308 yılları arasında hüküm süren Karamanoğlu İbrahim bey 36.000 kişilik ordusuyla kaleyi ele geçirmiş ve düşmanı bozguna uğratmıştır.
39 kulesi bulunan kalenin güneyi Akdeniz ve kuzey doğusu, kuzeyi, kuzey batısı hendekle çevrilidir.
Kale 3 avludan oluşmaktadır.
Batı avlusunda; En son Diyanet İşler başkanlığınca onarımı yapılmış halen ibadete açık tek minareli bir Cami bulunmaktadır.
Burada bir anımı anlatmak istiyorum.
Eski Diyanet İşleri Başkanlarından Sayın Tayyar Altıkulaç merhum Hamdi Mert ağabeyimin davetlisi olarak Anamur´a gelmişti.
Hamdi Mert ağabeyim o dönemde Diyanet İşleri Başkan yardımcısıydı.
Ben de Anamur İlçe Milli eğitim müdürü idim.
Yaklaşık bir hafta her ikisini de evimde misafir etmiştim.
Anamur´un kültür varlıklarını tanıtırken Kaleyi de gezdirmiştim.
Kale gezisinde kale içinde harap halde bulunan Camiyi görmüşlerdi.
Ankara´ya dönüşlerinden sonra hem caminin onarımını yaptırmışlar hem de Camiye kadrolu İmam vermişlerdi.
Halen Cami faal vaziyette hizmet görmektedir.
Eski Diyanet İşleri başkanımız Sayın Tayyar Altıkulaç´a uzun ömürler ve Rahmetli ağabeyim merhum Hamdi Mert´e de Allah´tan rahmet diliyorum.
Evet…
İki bölümden oluşan kalede, iç içe iki sur ve surlar üzerinde kaleyi bütünüyle dolaşan ve bir taraftan bir tarafa geçişi sağlayan burçlar arasında bir yol vardır.
Bu yol üzerinde 35 normal, 4 büyük olmak üzere 39 kule bulunmaktadır.
Anamur Mamure kalesi; Önümüzdeki yıllarda Anamur´un çehresini değiştirecek ve Anamur’un MARKA ŞEHİR olmasına büyük katkı sağlayacaktır.
Hoşça kalınız.

