Nöbetçi Eczaneler
İnsanlık, köleliği yasal olarak tarihe gömdüğünü düşünse de milyonlarca insan bugün hâlâ özgürlüğünden mahrum bırakılarak çalıştırılıyor, sömürülüyor ve yaşamını başkalarının denetimi altında sürdürüyor. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İsmail Güneş, Gece Kitaplığı tarafından yayınlanan “Modern Kölelik” adlı kitabında, köleliğin ortadan kalkmadığını; yalnızca biçim değiştirerek küresel ekonominin görünmeyen bir parçasına dönüştüğünü ortaya koyuyor.
Tarihsel süreçten günümüze uzanan kapsamlı bir bakış açısıyla hazırlanan eser, modern köleliği yalnızca hukuki bir mesele olarak değil; ekonomi politikaları, küreselleşme, uluslararası ticaret, göç hareketleri, yoksulluk, toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve insan hakları ekseninde çok yönlü biçimde değerlendiriyor.
TARİH BOYUNCA DEĞİŞEN, ANCAK SONA ERMEYEN SÖMÜRÜ DÜZENİ
Kitapta, Mezopotamya’daki borç köleliğinden Antik Yunan ve Roma’nın mülkiyet temelli kölelik anlayışına, sömürgecilik döneminin Atlantik köle ticaretinden günümüzün küresel üretim ağlarına kadar uzanan tarihsel dönüşüm ayrıntılarıyla inceleniyor.
Doç. Dr. İsmail Güneş’e göre kölelik, hukuken yasaklanmış olmasına rağmen günümüzde fiili kontrol, baskı ve sömürü mekanizmaları üzerinden yaşamaya devam ediyor. Modern kölelik artık bireyin hukuken “sahip olunan bir mal” olmasından çok, özgürlüğünü fiilen kaybettiği ve sömürüden kaçamadığı yeni ilişkiler ağı içinde varlığını sürdürüyor.
MODERN KÖLELİĞİN GÖRÜNMEYEN YÜZÜ
Kitapta modern kölelik; zorla çalıştırma, borç esareti, insan ticareti, çocuk işçiliği, zorla ve çocuk yaşta evlilikler, ev işçilerinin sömürülmesi, ticari cinsel sömürü ve sözleşmeli kölelik gibi farklı biçimleriyle ele alınıyor.
Uluslararası araştırmalara yer verilen çalışmada, dünya genelinde yaklaşık 50 milyon insanın modern kölelik koşullarında yaşadığı belirtiliyor. Kadınlar ve çocukların ise bu sömürü düzeninden en fazla etkilenen gruplar arasında yer aldığı vurgulanıyor.
KÜRESEL EKONOMİNİN GÖRÜNMEYEN MALİYETİ
Doç. Dr. İsmail Güneş, modern köleliğin yalnızca suç örgütlerinin değil, denetimden uzak küresel tedarik zincirlerinin de önemli bir sorunu olduğuna dikkat çekiyor.
Kitapta; çokuluslu şirketlerin maliyet baskısı, taşeronlaşma, şeffaf olmayan üretim süreçleri, yetersiz sosyal denetimler ve kayıt dışı istihdamın modern köleliği besleyen temel yapısal nedenler arasında gösteriliyor. Özellikle küresel üretim zincirlerinde oluşan “denetim boşluğu”, insan hakları ihlallerinin görünmez kalmasına zemin hazırlıyor.
TÜRKİYE’YE İLİŞKİN DİKKAT ÇEKEN DEĞERLENDİRMELER
Eserde, uluslararası raporlar ışığında Türkiye’nin modern köleliğin yüksek olduğu ülkelerden biri olduğuna dikkat çekiliyor.
Göç hareketleri, kayıt dışı çalışma, çocuk işçiliği, zorla evlilikler ve insan ticareti gibi alanlarda yaşanan sorunların ayrıntılı biçimde değerlendirildiği kitapta; ekonomik krizler, yoksulluk, kitlesel göçler ve doğal afetlerin sömürü riskini artıran temel faktörler arasında yer aldığı ifade ediliyor.
ÇÖZÜM YALNIZCA HUKUKLA DEĞİL, ORTAK SORUMLULUKLA MÜMKÜN
Doç. Dr. İsmail Güneş’in yeni çıkan “Modern Kölelik” kitabı, sorunun yalnızca hukuki düzenlemelerle çözülemeyeceğini; devletlerin, uluslararası kuruluşların, özel sektörün ve tüketicilerin ortak sorumluluk üstlenmesi gerektiğini savunuyor.
Kitapta; şirketlerin tedarik zincirlerinde tam şeffaflık sağlaması, insan hakları temelli denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi, etik üretim anlayışının yaygınlaştırılması ve yapısal yoksulluğun azaltılmasına yönelik politikaların hayata geçirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
İnsan onurunu merkeze alan ekonomik modellerin önemine dikkat çeken çalışma, modern köleliğin yalnızca geçmişe ait bir kavram olmadığını; günümüz dünyasının en önemli insan hakları sorunlarından biri olarak varlığını sürdürdüğünü ortaya koyuyor.
AKADEMİK ÇALIŞMALARIYLA FARKLI ALANLARA IŞIK TUTUYOR
Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İsmail Güneş; yerel yönetimler, kentleşme, bütçe ve stratejik planlama, spor ekonomisi, enerji ve çevre ekonomisi, Adana kent tarihi ile sivil toplum kuruluşları üzerine yürüttüğü akademik çalışmalarıyla tanınıyor.
Daha önce “Adana Kent Yazıları”, “Adana Tarih Yazıları”, “Görsel Bir Tarih: Medeniyetlerin Kavşağı Kilikya”, “Görsel Bir Tarih: Adana’da Fotoğrafik Bir Yolculuk”, “Futbol Ekonomisi”, “İktisadi Düşünürler / Bilinmeyen Yaşamlar, Yaşayan Teoriler”, “Piyasa Başarısızlıkları, Dışsallıklar ve Kamusal Çözümler”, “Sivil Toplum Kuruluşları İçin Stratejik Bütçe” gibi kitaplara imza atan Doç. Dr. İsmail Güneş, yeni çalışması “Modern Kölelik” ile küresel ölçekte giderek derinleşen bir insan hakları sorununu ekonomi politik perspektifiyle ele alarak literatüre önemli bir katkı sunuyor.
ÖNEMLİ BİR BAŞVURU KAYNAĞI
Gece Kitaplığı etiketiyle yayınlanan “Modern Kölelik”, internet kitap satış platformlarının yanı sıra Adana’daki Karahan Kitabevi şubelerinden de temin edilebiliyor.
Köleliğin tarihsel dönüşümünü günümüzün ekonomik ve toplumsal gerçeklikleriyle ilişkilendirerek ele alan eser, insan hakları, ekonomi, hukuk ve uluslararası ilişkiler alanlarına ilgi duyan okurlar için önemli bir başvuru kaynağı olma niteliği taşıyor.