Atatürk ‘Mondros Köprüsü’ Demişti..! Neden İsmi Değiştirildi?

Mersinliler tarafından yıllardır Müftü Köprüsü adıyla kullanılan yer Gazi Mustafa Kemal Atatürk tarafından güzelliği ve Mondros Limanı’nı andırmasından ötürü Mondros Köprüsü ve Mondros Çayı ismini almıştı. Vatandaşlar Müftü Köprüsü olarak kullanılan ve literatüre bu isimle yerleşen alanla ilgili çalışma başlatılıp Atatürk’ün verdiği Mondros Köprüsü ve Mondros Çayı isminin kullanılmasını istedi.

“Atatürk Mondros Köprüsü İsmini Koydu”

Yıllardır Mersin’de Müftü köprüsü olarak adlandırılan ve bu şekilde akıllara yerleşen köprüye yönelik vatandaşlar isim değişikliğine gidilmesi gerektiğini savundu.

Kendi çocukluk dönemlerinde kullanılan köprü adının Mondros Köprüsü ve etrafındaki suyun da Mondros Çayı olarak bilindiğini belirten vatandaşlar, Atatürk’ün Mersin‘i ziyareti sırasında beğendiğini ve kendisine Mondros Limanını hatırlattığı için bu ismi koyduğunu savundu.

Mersinliler, “Atatürk Mondros Çayını, etrafının mühendisliğini ve Köprüsünü görünce hayran kalmış. Yonu taşından Mersin Halkının kendi elleriyle yaptıkları Çayın iki yanındaki yüzeyi çok beğenmiş ve üzerine yonu taşından yapılan köprüye Mondros Köprüsü demiş, Mondros Çayı adını vermiştir.” diye konuştu.

“Efrenk Çayı Olarakta Bilinmekte”

Şimdilerde halen kullanılmakta olan Müftü Köprüsü alanında, yonu taşından yapılan köprüyü gören Atatürk’ün hayranlığını gizleyemediği ve köprüyü yapanların kim olduğunu sorduğu söylenmektedir.

Mersinlilerin Türkmenlerin yonu taşını yapıp, taşıyarak inşa ettiklerini anlatmalarından sonra Mustafa Kemal; “Bizim Ege Efeleri gibi mi?” der  halkın; “Evet” demesi ardından halk arasında Efrenk adı baş gösterir ve Efrenk Çayı, Efrenklerin yaptığı köprü diye anılır. “Efe” kelimesini Halkımız Atanın ağzından duyunca; Efe’den Efrenk türetilerek bir “Efrenk” tanımı da o yıllarda dilden dile yayılır. Mustafa Kemal’e, “Çayın ve Köprünün adı yok Atam, köylülerimiz yonu taşından yaptı.” denilince, Mustafa Kemal; “Adı Mondros olsun” demiştir. 

“Selden Sonra Müftü Deresi Adı Verildi”

Yıllar içerisinde 1968 selinde köprünün  yıkıldığını  ve Mersin’in Silifke ile irtibatını sağlayan tek yolun kullanılamaz hale geldiğini belirten vatandaşlar, “O zamanlar sahile doğru Mersin’den sonra anılan, İl gibi değerlendirilen Silifke Yoluna gidilen tek yol, tek bağlantı bu köprüydü. Başka bir geçiş yolu yoktu. Zamanla etrafı gasp edildi, nice portakal bahçelerine binalar kalktı. Bir süre sonra yeni köprü yapıldı ve adına Müftü Köprüsü dediler. Tuhafıma giden eskiden bu akan suya çay denilirdi. Adı Müftü olduktan sonra Müftü Deresi denildi. Hem akan suyun, hem de yonu taşından yapılan eski köprünün adı bir anda değişti.” diyerek hem ismin değiştirilmesi hem de yapılan imar hatalarını eleştirdi.

“Yeniden İsmine Kavuşması Gerekmekte”

Adı değiştirilerek yeniden faaliyete giren köprü için Mersinliler, “Çocukken hepimizin Mondros Çayı ve Mondros Köprüsü olarak bildiğimiz isimlerin değişmesi, benim yetiştiğim kuşağı oldukça üzmüştür. Çocukluğumuz Mondros Çayı etrafında oynayarak, şarkılar söyleyerek geçti. Bizlere Mustafa Kemal’in bu ismi verdiğini büyüklerimiz hep anlatırdı. Müftü ismi nereden çıktı? Söylentilerin hangisi doğru bilmiyorum. Ama Atam; Mondros ismini çok önceden vermişti, yeniden ismine kavuşması gerekir.” diyerek köprünün eski ismine kavuşması gerektiğini belirttiler.

Mersin Büyükşehir Belediyesi ve Yenişehir Belediyesi tarafından arşivlerde araştırılarak yeniden isim verilmesini isteyen vatandaşlar Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün verdiği adıyla köprü ve çayın isminin düzeltmesini istedi.

Seyfettin AKARCA