Nöbetçi Eczaneler
Bugünkü bölümde İl olması gereken Anamur’un Tarihçe’sinden söz edeceğim: Anamur’un İl olmasını niçin istiyoruz?
Anamur’un geçmişi nasıldı, bu günü nasıl, geleceği nasıl olacaktır?
Anamur’un il olması için Anamur’un geçmişi, yani tarihçesi ile ilgili bilgileri sizlerle paylaşmak istiyorum:
Tarihi konum itibariyle de Anamur İl olmalıdır.
Neden mi?
Anadolu tarih boyu büyük medeniyetlerin beşiği ve odak noktası olmuştur.
Birçok kültür Anadolu toprağından gelip geçerken kendine ait pek çok eseriyle izler bırakmıştır.
İl olmasını istediğimiz Anamur; Üzerinde kurulan medeniyetlerle Anadolu’nun bir parçası olmuş, eski-yeni çağların eserleri ile dolmuş şirin bir Akdeniz şehri olmayı tarih boyunca sürdürmüştür.
Anamur’un adı Namur kelimesinden gelmektedir.
Zamanla adı önce Namurium, sonra Anamurium, en sonunda Anamur olmuştur.
Anamurium kelimesi Lâtin dilinde “Anem, burun; Ourium, rüzgâr” anlamına gelmektedir.
Bu iki Lâtince kelimenin anlamı tek kelime halinde birleştirildiği zaman RÜZGÂRLI BURUN anlamını taşımaktadır.
Şu anda İl olma mücadelesi veren Anamur tarihin ilk devirlerinde Kilikya bölgesinin içinde yer almıştır. Anadolu tarihi boyunca çeşitli kültürlerin yaşadığı Kilikya bölgesinde günümüzden binlerce yıl önce Luviler, Arzavalar, Klikyalılar, Kueler, Kızuvatlılar, Selefkozlar, Hititler, Asurlular, Persler, Romalılar, Bizanslılar, Araplar ve Türkler yaşamışlardır.
Türk Devletlerinin Anadolu üzerindeki hakimiyetlerinin başlaması ile Oğuzların, Selçukluların ve Osmanlı’ların hakimiyetine girmiştir. İlkçağda Anamur Kilikya’nın bir liman şehri idi.
Hitit Kralı 4. Tuthaliya (M.Ö. 1250-1230) zamanında kendisinin himayesine sığınan Mattuvata’ya Anamur’u vermiş, Mattuvata da Hititlerin zayıflamasından yararlanarak Anamur’dan Afyon’a kadar uzanan bir prenslik kurmuştur.
Daha sonra Anamur İsaria (İzorya) ya katılmış, Romalılar devrinde özellikle ticaret alanında gelişmiştir.
Roma İmparatoru Calicula (M.S. 37- 41) tarafından Kommegene Kralı 4. Antiochos’un yönetimine verilmiştir.
Anamur’da yapılan kazılardan ve çeşitli yerlerde bulunmuş paralardan, eski eserlerden bu tarihi bilgileri kesin olarak anlıyoruz. Kral Titus’tan (M.S. 79 – 81) Valevianus’a (M.S. 253 – 259) kadar gelip geçmiş Roma İmparatorlarının resimlerini de bilhassa Anamurium da yapılan kazıların neticesinde çıkan paralarda görüyoruz.
Romalılardan Bizanslılara geçen Anamur, Bizanslılar zamanında yeniden imar edilmiştir.
Hükümet merkezi Konya olan Selçuklu Hükümdarı Alaaddin Keykubat, ünlü kumandanlarından Mübarezeddin Ertokuş Beyi kıyı şeridinin alınmasına memur etmiş ve Ertokuş beyde 1228 yılında Anamur’u zapt etmiştir.
Ertokuş beyin Anamur’u fethetmesiyle ilgili olarak halk arasında yaygın bir zabıtname hikayesi şöyle anlatılmaktadır:
Ertokuş bey İçel ilinin Gülnar ilçesi üzerinden Anamur’u fethetmeye giderken Gülnar’ın Şıhömer köyünde konaklar.
Köyün ileri gelenlerinden ve köye adını veren Şıhömer Selçuklu kumandanını misafir eder.
Onu ve askerlerini kendi pişirdiği yemekler ve yiyeceklerle doyurur.
Bunda bir hikmeti ilâhi olduğunu sezen Kumandan Ertokuş Bey, Şıhömer’e kendisi ile beraber gelmesini ister.
O da bu daveti kabul eder.
“-Yalnız ben sizden biraz sonra geleceğim, siz şimdilik yolunuza devam edin” der.
Ertokuş bey askerleri ile birlikte yola koyulur.
Fakat Şıhömer kendisine yetişemeyince buna biraz içerler.
“-Demek bana yalan söyledi.” diye düşünür.
Şıhömer ise daha kısa bir yoldan ve süratle Anamur’a gelir.
Bir gecede keçi sürülerinin boynuzlarına çıra (mum) yakıp karadan salar.
Manda sürülerinin boynuzlarına da çıra (mum) yakıp denizden salar.
Anamur Kalesindeki korsanlar bunun bir kuşatma olduğunu sanıp hemencecik teslim olurlar.
Kale anahtarını teslim alan Şıhömer geri döner.
Bozyazı ilçesi yakınlarında Selçuklu kumandanı Ertokuş beyle karşılaşırlar.
Anamur kalesinin anahtarlarını teslim eder.
Bu duruma daha da şaşıran Ertokuş bey, Şıhömer’e biraz daha saygılı davranır.
Kalenin anahtarını alıp orada konaklar. Şimdiki Softa kalesini yaptırır.
Kıyıda korsanlardan alınması gereken yerleri ülkeye katar ve gider.
Selçuklulardan sonra Karamanoğulları’nın eline geçen Anamur 1859 yılında Osmanlı idare teşkilâtında müdürlük, 1869 yılında kaymakamlık olmuştur. Anamur 1869 yılında Kaymakamlık olduğu zaman merkez, bugünkü Ören Beldesine ait Nasrettin köyünde idi.
Ancak zamanın beyleri idarenin kendi işlerine karışmaması için Kaymakamlık merkezini şimdiki Çorak denilen yere taşıttırmışlardır. Çorak’ta o zaman Rumlar yaşamakta idi.
Ancak Rumların buraları terk etmeleri üzerine onlardan kalan bir kilise yıkılarak, eski hükümet konağı inşa edilmiş ve artık Anamur buraya kurulmuştur.
Bu arada idare merkezinin Mamure Kalesi yakınlarına taşınması için yapılan girişimler sonuçsuz kalmıştır.
İşte kısaca tarihçesinden bahsettiğimiz Anamur 1959 yılından buyana 64 yıllık bir zaman dilimi içerisinde İl olma mücadelesi veriyor…
Bu mücadele kazanılacak ve İnşallah Anamur İl olacaktır.
Önümüzdeki bölümde İl olmaya müsait bir yapıda olan Anamur’a Türklerin ilk defa gelişlerinden söz edeceğim.
Hoşça kalınız.
(devam edecek)