Nöbetçi Eczaneler
Sayın İsmet Aktürk İnternet mail adresime Belediye teşkilatlarının Osmanlılar döneminde de var olup olmadığı ile ilgili bir soru göndermiş ve cevaplandırılmasını istemiş…
İnternette SORUNUZ SÖYLEYELİM köşemde kendisine verdiğim cevabı sizlerle de paylaşmak istiyorum:
Soru özetle şu şekilde:
‘’…Türkiye’de Belediyelerin gördüğü işlev hepimizce biliniyor…
Seçimle işbaşına gelen bir belediye başkanı bazen İl’lerde Vali’lerden, İlçe’lerde ise Kaymakam’lardan daha fazla sorumluluk üstleniyor…
Geçenlerde bir televizyon programında dinlediğim bir konuşmacı Belediye teşkilatını anlatıyordu.
Dikkatimi çeken bir cümlenin içeriğinde belediyelerin Osmanlılar döneminde de var olduğunu söyledi.
Ben ise belediyelerin Cumhuriyet’le birlikte kurulduğunu tahmin ediyordum.
Acaba Osmanlı’larda belediye teşkilatı var mıydı?
Varsa ne gibi görevler yapıyordu?
Lütfen bu sorumu cevaplar mısınız? ‘
Kendisine verdiğim cevap şu:
İslam devletlerinde KADI tayin edilen her bölgede şehir hayatını düzenlemek üzere belediye teşkilatları kurulmuştu.
Osmanlılar da; İslam devletlerini örnek almışlar ve belediye teşkilatları kurmuşlardı.
Ancak bu teşkilatlar şu anda mevcut olan sistemden daha değişik bir görünümdeydi.
Şu anda seçimle işbaşına gelen belediye başkanları Osmanlılar döneminde atama ile görevlendiriliyordu.
Osmanlı’da belediye başkanlarının görevleri arasında adli görevler, dini görevler de bulunmaktaydı.
Ancak sosyal görevler daha ağırlıktaydı.
Belediye başkanı olarak atananların görevleri arasında fiyatları tespit etmek ve fiyatları kontrol etmek de vardı.
Esnaf vatandaşların kontrolü ve denetlenmesi de belediye başkanlarının görevleri arasındaydı.
O dönemde belediyeler, belediye hudutları içine girip çıkan gıda maddeleri için belli prensipler koyuyorlardı.
Sağlık hizmetlerinin kontrolünü yapma görevi de belediye başkanlarına aitti.
İşyeri açmak isteyenler belediyeden ruhsat almak zorundaydı.
Yaşı küçük çocukların çalıştırılıp çalıştırılmadığını kontrol etmek görevi de belediye başkanlarının görevleri arasındaydı.
Belediye Başkanları: Devletçe tespit edilen vergileri toplama görevi ile sarf etme yetkisine de sahiptiler.
Şehir içinde giyilmesi gereken kıyafetleri ayarlama görevini de belediye başkanları üstlenmişlerdi.
Posta iş ve işlemlerini de düzenlemekteydiler.
Önceleri ilk belediye başkanları sadece İstanbul’da görevlendirilmişken, sonraki dönemlerde tüm vilayetlerde de görevlendirilmişlerdi.
Sultan Abdülmecit Han, Osmanlılarda Batılı anlamda İlk belediye teşkilatını kuran padişahtır.
İlk belediye başkanı olarak atanan da Salih Paşa’dır.
Osmanlı döneminde belediye başkanlığı ve belediye teşkilatı ile ilgili bilgi kısaca bundan ibarettir.
Hoşça kalınız.