Nöbetçi Eczaneler
Avrupa göç konusunda giderek daha sert bir hatta ilerlerken, İspanya bir kez daha ters yönde yürümeyi seçiyor.
Bu tercih, ilk bakışta “insani” bir adım gibi sunulsa da, aslında derin bir ekonomik zorunluluğun ve yönetimsel sıkışmışlığın dışa vurumu.
1986 ile 2005 yılları arasında tam altı kez göçmen affı çıkaran bir ülkeden söz ediyoruz.
Yani bu, ani bir politika değişikliği değil; İspanya’nın alışık olduğu bir yöntem. Bugün yaklaşık 500 bin belgesiz göçmenin yasal statüye kavuşmasının önünü açan düzenleme de bu geleneğin devamı niteliğinde. Başbakan Pedro Sánchezbunu “bir adalet eylemi” olarak tanımlıyor. Ancak mesele sadece adalet değil; aynı zamanda kaçınılmaz bir gerçekliğin kabulü.
Çünkü o 500 bin kişi zaten İspanya’da yaşıyor. Çalışıyor. Üretiyor. Tarımda, turizmde, hizmet sektöründe ekonominin görünmeyen yükünü taşıyor. Yani devlet aslında yeni bir durum yaratmıyor; var olanı resmileştiriyor. Kayıt dışı ekonomiyi kayıt altına almak, vergi sistemini genişletmek ve iş gücü piyasasını daha kontrol edilebilir hale getirmek istiyor.
Ama işin bir de görünmeyen yüzü var.
Göçmenlik ofislerinde çalışan personelin grev kararı alması, ardından maaş artışı ve yeni kadro sözüyle bu karardan vazgeçilmesi, sistemin ne kadar zorlandığını açıkça ortaya koyuyor. Eğer daha düzenleme yürürlüğe girmeden bu noktaya gelindiyse, başvurular başladığında yaşanacak yoğunluğu tahmin etmek zor değil.
Burada asıl soru şu:
İspanya bu yükü gerçekten kaldırabilecek mi?
Üstelik bu karar sadece iç politikayı değil, dış dinamikleri de etkiliyor. Avrupa’nın geri kalanı sınırları kapatmaya, geri gönderme mekanizmalarını hızlandırmaya çalışırken, İspanya’nın af politikası bir “çekim etkisi” yaratabilir.
Daha fazla insan, bir gün benzer bir af ihtimaliyle ülkeye yönelmeyi düşünebilir.
Öte yandan hükümetin savunduğu çizgi de tamamen temelsiz değil. “Hak veriyoruz ama yükümlülük de istiyoruz” söylemi, göçmenleri sistemin dışında bırakmak yerine içine dahil etmenin daha sürdürülebilir olabileceği fikrine dayanıyor. Kayıt dışı yaşayan yüz binlerce insanı görmezden gelmek yerine, onları vergi veren, kurallara tabi bireyler haline getirmek kısa vadede daha rasyonel görünüyor.
Ancak bu modelin başarıya ulaşması için yalnızca siyasi irade yetmez. Bürokratik kapasite, toplumsal kabul ve ekonomik denge aynı anda sağlanmak zorunda. Aksi halde iyi niyetli bir adım, yeni sorunların kapısını aralayabilir.
İspanya bugün bir tercih yapıyor: Göçü dışarıda tutmaya çalışmak yerine içeride düzenlemek. Bu tercih, Avrupa’nın gelecekte hangi yolu seçeceğine dair de önemli bir işaret olabilir.
Ama unutulmaması gereken bir şey var: Göç politikaları sadece sınırda değil, sistemin içinde kazanılır ya da kaybedilir. İspanya’nın asıl sınavı da şimdi başlıyor.