Nöbetçi Eczaneler
Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom tarafından inşa edilen Akkuyu Nükleer Güç Santrali (NGS) sahasında, Dünya Nükleer Operatörler Birliği (WANO) Moskova Merkezi’nin işletme öncesi planlı eş değerlendirme çalışmasının bir aşaması başladı.
Uzman ekip, 1. Güç Ünitesi’nin ünite kontrol odası operatörlerinin mesleki bilgi ve becerilerini “Personel Performansının Gözlemlenmesi” (Crew Performance Observation, CPO) yöntemiyle değerlendirecek. Misyonun başkanlığını, WANO Moskova Merkezi CPO ve emsal değerlendirme ekipleri yöneticisi Wang Tingkui (Çin) üstleniyor.
Uzmanlar, bu çalışma dahilinde, tam ölçekli simülatörde oluşturulan senaryolara göre ünite kontrol odası operatörlerinin yaptığı çalışmaları analiz edecek. Gerçek koşullara mümkün olduğunca yakın ortamda 3 kontrollü senaryo üzerinde çalışılacak. İşletme modlarının ayrıntılı şekilde simüle edilmesi sayesinde personelin güç ünitesini yönetme, ünitenin durumunu kontrol etme ve simüle edilen ekipman arızalarına doğru şekilde müdahale etme becerileri değerlendirilecek.
Misyonun son aşamasında CPO uzmanları, Akkuyu NGS personeliyle birlikte tam ölçekli simülatörde uygulanan senaryoların sonuçlarına göre hazırlanan raporları değerlendirecek. Bu veriler; üretim süreçleri, dokümantasyon kalitesi ve olağan dışı durumlarda uygulanacak çalışma prosedürleri açısından iyileştirmeye açık alanların belirlenmesine yardımcı olacak.
AKKUYU NÜKLEER A.Ş. Genel Müdürü Sergei Butckikh, konuyla ilgili yaptığı açıklamada şunları söyledi: “WANO CPO misyonu, santralin işletme öncesi aşamasında önemli bir süreç. Bu yalnızca planlı bir değerlendirme değil, aynı zamanda hazırlıklarını tamamlamış ekiplerin gelişimini destekleyen, güçlü yönlerini ortaya koyan ve iyileştirmeye açık alanların belirlenmesini sağlayan önemli bir araç. WANO ile iş birliği, değerli sektör deneyimine erişmemizi sağlıyor ve dünyadaki en iyi uygulamaları inceleyip hayata geçirmemize olanak tanıyor. Bu gibi çalışmalar, ekip içindeki yapıcı diyaloğu güçlendirmemize, gelişim alanlarını açık şekilde değerlendirmemize ve günlük çalışmalarımızın kalitesini sürekli artırmamıza katkı sağlıyor.”
WANO Moskova Merkezi CPO Uzman Ekibi Başkanı Wang Tingkui de konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Misyonun temel amacı, işletme personelinin güç ünitesinin farklı çalışma modlarında, normal işletme koşullarının bozulduğu durumlar ve ekipman arızaları da dahil olmak üzere, görevlerini yerine getirmeye ne ölçüde hazır olduğunu değerlendirmek. Bizim için temel değerlendirme kriteri, nükleer güvenlik ilkelerine uyulmasıdır. Ayrıca operatörlerin davranışlarını, kendi aralarındaki etkileşimi ve güç ünitesinin durumunu kontrol etme becerilerini de değerlendiriyoruz. Misyon kapsamında işletme dokümantasyonunun kalitesi de ayrıca inceleniyor. Şimdiden Akkuyu NGS ekibinin iyi bir hazırlık seviyesine sahip olduğunu söyleyebiliriz. Operatörler kendilerine sunulan senaryoları başarıyla uyguluyor, ortaya çıkan sapmaları zamanında tespit ediyor ve gerekli önlemleri alıyor. Personel, yedek kontrol araçlarına geçiş sırasında da kendinden emin ve doğru şekilde hareket ediyor” ifadelerini kullandı.
Bilgi Notu:
Akkuyu NGS Hakkında
Akkuyu NGS, Türkiye Cumhuriyeti’nde inşa edilen ilk nükleer güç santrali olma özelliğini taşıyor. Akkuyu NGS projesi, her biri 1200 MW kapasiteli Rus tasarımı 3+ Nesil VVER reaktörlere sahip dört güç ünitesinden oluşuyor. Akkuyu NGS’nin inşası, küresel nükleer endüstride Yap-Sahip Ol-İşlet organizasyon ve ekonomik modeliyle hayata geçirilen ilk proje olma niteliğini taşıyor.
Rusya, ilgili tüm ülkelerle iş birliğini geliştiriyor. Büyük yabancı enerji projelerinin hayata geçirilmesine devam eden Rosatom ve şirketleri bu çalışmalarda aktif rol alıyor.
WANO Hakkında
Dünya Nükleer Operatörler Birliği (WANO), dünya genelindeki tüm nükleer güç santrali işletmecilerini bir araya getiriyor. Üyelerinin, nükleer güç santrallerinin işletmesinde en yüksek güvenlik ve güvenilirlik seviyesine ortaklaşa ulaşabilmeleri için işletme deneyimlerinin paylaşımını teşvik ediyor.
Akkuyu NGS Güç Ünitesi Kontrol Odası Tam Ölçekli Simülatörü Hakkında
Akkuyu NGS Eğitim Merkezi’nin tam ölçekli simülatörü, gerçek bir güç ünitesinin birebir kopyasını oluşturan yazılım ve donanım kompleksidir. Simülatör; normal işletme koşulları, olağan dışı durumlar ve acil durumlar dahil olmak üzere NGS’nin tüm olası işletme modlarını gerçek zamanlı olarak canlandırabiliyor. Simülatör, Akkuyu NGS güç ünitelerinin kontrol odalarında görev yapan işletme personelinin zorunlu uygulamalı eğitimi, yeniden eğitimi ve mesleki yeterliliklerinin geliştirilmesi için kullanılıyor.
Tam ölçekli simülatörde yapılan çalışmalar, modern VVER-1200 reaktör tesisinin tüm işletme senaryolarının canlandırılmasına, güç ünitesinin yönetimine yönelik pratik becerilerin geliştirilmesine ve personelin her türlü durumda uygulayacağı eylem algoritmalarının iyileştirilmesine imkân sağlıyor.
Ekipman, Rosatom’un elektrik enerjisi bölümü Rosenergoatom Concern A.Ş.’nin yönetim yapısında yer alan VNIIAES A.Ş. tarafından, gerçek güç ünitelerinin proje dokümantasyonu temel alınarak üretildi. Kompleksin tüm bileşenleri NGS’de kullanılan ekipmanlarla tamamen aynı özelliklere sahip. Yazılım ise Rusatom Otomasyon Sistemleri A.Ş. tarafından sağlandı. Akkuyu NGS sahasındaki tam ölçekli simülatör, Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. yıl dönümü olan 29 Ekim 2023 tarihinde işletmeye alındı.