GÜNEY TABİP ODALARINDAN ACİL ÇAĞRI

Güney illerindeki tabip odaları, Akdeniz’de hızla büyüyen mikroplastik ve plastik atık kirliliğine karşı “acil eylem” çağrısı yaptı. Adana, Adıyaman, Gaziantep-Kilis, Hatay, Kahramanmaraş, Mersin ve Osmaniye tabip odalarının ortak açıklamasında, sorunun artık yalnızca çevresel değil, doğrudan bir halk sağlığı krizi haline geldiği vurgulandı.

Yapılan açıklamada, özellikle Çukurova ve Doğu Akdeniz hattında artan mikroplastik yükünün; deniz ekosistemi, tarım, balıkçılık ve gıda güvenliği üzerinde ciddi tehdit oluşturduğu belirtilerek, “Akdeniz, dünya denizlerinin yalnızca yüzde 1’ini oluşturmasına rağmen mikroplastik yoğunluğu en yüksek denizlerden biridir. Yarı kapalı yapısı nedeniyle atıklar uzun süre sistemde kalmakta ve birikmektedir” denildi.

“Mikroplastikler artık insan vücudunda”

Hekimler, gözle görülmeyen tehlikenin insan sağlığı üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Mikroplastik ve nanoplastik parçacıkların;

• Deniz ürünleri
• Tarım ürünleri
• İçme suyu
• Sofra tuzu
• Solunan hava

aracılığıyla insan vücuduna girdiği ve kan dolaşımına karıştığı ifade edildi.

Son bilimsel çalışmalara göre mikroplastiklerin; beyin, akciğer, karaciğer, böbrek, kemik iliği ve plasentada tespit edildiği belirtilirken, henüz doğmamış bebeklerin bile bu kirliliğe maruz kaldığına dikkat çekildi. Ayrıca damar plaklarında bulunan mikroplastiklerin kalp krizi ve inme riskini artırabileceğine dair bulguların da giderek güçlendiği kaydedildi.

Plastik atık ithalatına sert tepki

Açıklamada, Türkiye’nin son yıllarda plastik atık ithalatında hedef ülkelerden biri haline geldiği vurgulanarak, “geri dönüşüm” söyleminin çoğu zaman gerçeği yansıtmadığı ifade edildi. İthal edilen atıkların önemli bölümünün geri dönüştürülemediği, kontrolsüz depolama ve yakma faaliyetlerinin ise özellikle Çukurova’da ciddi çevre ve sağlık sorunlarına yol açtığı belirtildi.

Tabip odaları, bu süreçte en büyük riskin;

• Yoksul mahallelerde yaşayanlar
• Tarım işçileri
• Geri dönüşüm sektöründe çalışan kayıt dışı işçiler
• Göçmenler ve çocuklar

üzerinde yoğunlaştığını vurguladı.

“Toksik yük artıyor”

Plastiklerin içerdiği ve çevreden topladığı zararlı maddelere dikkat çekilen açıklamada, şu riskler sıralandı:

• Hormon sisteminin bozulması
• Bağışıklık sisteminin zayıflaması
• Üreme sağlığının zarar görmesi
• Kanser dahil kronik hastalık riskinin artması

Özellikle dioksin ve furan gibi zehirli gazların kontrolsüz yakma faaliyetleri sonucu atmosfere karıştığı ve bunun solunum yolu hastalıklarını artırdığı belirtildi.

Kurumlara açık çağrı: “Herkes sorumlu”

Tabip odaları; çevre, sağlık, tarım, ticaret ve çalışma başta olmak üzere ilgili tüm bakanlıkları, yerel yönetimleri, üniversiteleri ve meslek örgütlerini acil önlem almaya çağırdı. Açıklamada, “Hiçbir kurumun ‘bu benim görev alanım değil’ deme lüksü yoktur” denildi.

6 maddelik acil eylem planı

Hekimlerin öne çıkardığı başlıca talepler şöyle:

1. Plastik atık ithalatı derhal yasaklansın

1. Düzenli çevresel ve biyolojik izleme başlatılsın

1. Geri dönüşüm sektöründe işçi sağlığı güvence altına alınsın

1. Kamu kurumlarında tek kullanımlık plastikler kaldırılsın

1. Halk sağlığı erken uyarı sistemi kurulsun

1. Doğu Akdeniz Mikroplastik Eylem Planı hazırlansın

“Yarın çok geç olabilir”

Açıklamanın sonunda, Akdeniz’in korunmasının yalnızca çevre değil, gelecek nesillerin sağlığı açısından hayati olduğu vurgulanarak şu uyarı yapıldı:

“Bugün korunamayan Akdeniz, yarının sağlıksız toplumunu oluşturacaktır. Yarın çok geç olabilir.”