Nöbetçi Eczaneler
Ankara’dan Bayan Emine ÖZSOY’un sorusu Mavlâna ile ilgili…
SORU:
Her yıl aralık ayı içinde Mevlâna’nın Vuslat yıldönümü Uluslararası anma günleri ve pek çok Semâ ayinleri yapılmaktadır.
Bu yıl da yaklaşık üç ay önce 7 – 17 Aralık tarihleri arasında bütün il ve İlçelerde Semazen gösterileri ve çeşitli etkinlikler yapılmıştır.
Her yıl Konya’da yüz binlerce kişinin ziyaret ettiği Mevlâna Türk müdür?
Nerede doğmuş, nerelerde yaşamıştır?
Mesnevî adlı kitabını Farsça yazdığı söyleniyor.
Türk ise niçin kitabını Türkçe yazmamıştır?
Sadece din ilimleriyle mi uğraşmıştır?
Müspet ilimlerle ilgisi var mıdır?
Müslüman olmayan binlerce kişi niçin yurt dışından Şeb-i Arus törenleri için geliyor?
Müslüman olmayanlar Mevlâna’nın neyinden etkileniyorlar?
Anlamını bile bilmeden insanların katıldığı semâ ayini nedir?
Şeb-i Arus ne demektir?
Bir de Mevlevilik var. Bu nedir? Tarikat mıdır yoksa bir inanç şekli midir? ‘’
CEVAP:
30 Eylül 1207 tarihinde dünyaya gelen Mevlâna doğum gününde -Türkiye’nin tüm il ve ilçelerinde, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde sevenleri tarafından anlamlı bir şekilde anılmıştır.
Doğum gününde sevgi ile anılan Mevlâna ilgili olarak daha pek çok soru akla gelebilir.
Mevlâna Celaleddini Rumi hoşgörü ve barışın sembolüdür.
Yüzyıllarca süregelen bir hoşgörünün öncüsüdür ve din bilginidir.
Asıl ismi Muhammed Celaleddindir. Mevlâna ismi efendimiz anlamına gelmektedir.
Mevlâna’nın Rumi olarak bilinmesi geçmiş yüzyıllarda Diyarı Rum olan Anadolu’ nun vilayetinden Konya’ da uzun süre ikamet etmesidir.
Hayatının uzun bir bölümünü orada geçirmiştir ve türbesi de Konya’dadır. Mevlâna’ nın doğum yeri 1207 yılında Afganistan’ ın Belh şehridir.
Anadolu’ nun en bilinen evliyalarından olan Mevlâna Hazretleri Şems-i tebrizi ile yakın dostluk kurmuştur.
Annesi Belh emiri Rükneddinin kızı Mümine Hatundur. Babası Belh şehrinin ileri gelen bilginlerinden olup, bilginlerin sultanı unvanını almış olan Hüseyin Hatibi oğlu Bahaeddin Veleddir.
Babası Sultanü-l Ulema Bahaeddin Veled bazı siyasi olayların ve yaklaşmakta olan Moğol istilasının nedeniyle Belh şehrinden ayrılmak zorunda kalmıştır.
Öncelikle Nişabura gitmişler, orada Mutasavvıf Ferüddin Attar ile karşılaşmışlardır.
Mevlâna hazretleri küçük yaşına rağmen, mutasavvıf Ferüddin Attarın ilgisini çekmiştir.
Şems tebrizi ile 15 Kasım 1244 yılında karşılaşmıştır.
Yüce gönüllü, güzel fikirli olan Mevlâna hazretleri, Şems tebrizi ile tanışmasının bir soru ile başladığı bazı kaynaklarda açıkça belirtilmiştir.
İlk karşılaşmalarında Şems’ in Mevlâna’ ya Bayezid’ i Bistami ile Hz. Peygamberi kıyaslayan bir soru sorulduğunda Mevlâna’ nın vermiş olduğu cevabı çok beğenerek Mevlâna ile kucaklaştığı belirtilmiştir.
Mevlâna’nın hayatında en önemli bir yere sahip olan Şems tebrizi, Mevlâna için dönüm noktası olmuştur.
Hoşgörünün simgesi olan Mevlâna’yı anlatmak için satırlar da kelimelere de kifayetsiz kalacaktır. Fakat onun güzel ve ruhumuzu yakan sözleri her zaman kulaklarımızdadır.
Mevlananın yedi öğüdü vardır:
– Cömertlik ve yardım etme konusunda akarsu gibi ol
– Şefkat ve merhamette güneş gibi ol
– Başkalarının kusurunu örtmede gece gibi ol
– Hiddet ve asabiyette ölü gibi ol
– Tevazu ve alçak gönüllükte toprak gibi ol
– Hoşgörülülükte deniz gibi ol
– Ya olduğun gibi görün, ya göründüğün gibi ol
Mevlâna, çevresindeki tecrübe ve bilgi deryasından, devrinin bütün sanat ve ilim hareketlerinden haberdar olmuştu.
Kendisi Türk olmasına rağmen Mesnevi’sini Farsça olarak yazmıştı.
Matematik, astronomi, tıp ve simya ilimlerinin terminolojisini bir uzman derecesinde öğrenmişti.
Kur’an, Hadis, Fıkıh, Kelam sahalarında çağının rakipsiz bilgini olmuştu.
Yaşadığı hayatı;” Hamdım, piştim, yandım” sözleriyle özetlemişti.
17 Aralık 1273 Pazar günü vefat etmişti.
Mevlâna; Ölüm gününe “doğum günü” veya “gelin gecesi” anlamına gelen “ŞEB’İ ARUS” diyordu.
Vefat ettiği zaman Müslüman olsun olmasın Konya’daki bütün insanlar cenazesine katılmıştı.
Müslüman olmayanların cenazeye katılışı Müslümanlar arasında şaşkınlık yaratmış ve onları cenazeye katılmaktan men etmek istemişlerdi.
Cenazeye katılan gayr-ı Müslimler ise; “Biz Musa’nın ve bütün Peygamberlerin hakikatini onun sözlerinden anlayıp öğrendik. Kendi kitabımızda okuduğumuz olgun Peygamberlerin huy ve hareketlerini onda gördük. Sizler nasıl onun muhibbi ve müridi iseniz biz de onun muhibbiyiz…” demişler ve cenazeye katılmışlardı.
Her yıl yapılan Vuslat yıldönümlerine katılan Müslüman olmayan kimselerin Mevlâna sevgisi ölümünden bu yana devam edegelmektedir.
Mevlevilik; Mevlâna’nın ölümünden sonra oğlu Sultan Veled ve dostları tarafından tesis edilmiş bir tarikattır.
Mevlevilik; Sadece Anadolu’da değil, Asya’da, Avrupa’da, Afrika’da, Arap yarımadasında yaşayan insanları etkisi altına alan bir “Olgun insan” yetiştirme yolu olarak tanımlanmaktadır.
Mevlevilik: Altı yüz yılı aşkın bir süredir Mevlâna’nın; “Allah’la birlikte olmak” diye nitelendirdiği “Semasıyla Müslüman olsun olmasın tüm dünya insanlarının gönüllerine girmeyi başarmıştır.
Mevlâna’nın fikirlerine büyük önem verildiği gibi insanları en çok etkileyen semasıdır.
Sema etmek yani dönmek adeta Mevleviliğin sembolü olmuştur.
Vuslat yıldönümü törenlerinde yapılan sema ayinini her yıl yüz binin üzerinde kişinin izlemesi ve yüz binlerce kişinin bu törenlere katılması Mevlânâ sevgisinin göstergesidir.
Hoşça kalınız.
Sorularınız için ( gazimert333@gmail.com )