Nöbetçi Eczaneler
Mersin çarşısında farklı yaş ve meslek gruplarından vatandaşlara yöneltilen üç basit soru, ekonomik tablonun sahadaki karşılığını net biçimde ortaya koydu. “Gelir yetiyor mu?”, “En çok hangi zam zorladı?” ve “Artık neyi alamıyorsunuz?” sorularına verilen yanıtlar, tek bir gerçeğe işaret etti: Geçim her geçen gün daha da zorlaşıyor.
“Ay sonunu getirmek hesap işi oldu”
36 yaşındaki bir ayakkabı satıcısı, artık birikim yapmanın imkânsız hale geldiğini söylüyor:
“Yetmiyor. Ay sonunu getirmek için sürekli hesap yapıyoruz. Önceden biraz kenara koyabiliyorduk, şimdi o tamamen bitti.”
22 yaşındaki üniversite öğrencisi ise aile desteği olmadan yaşamın sürdürülemeyeceğini vurguluyor:
“Ailem destek olmasa mümkün değil. Sadece kendi gelirime baksam geçinmem imkânsız.”
48 yaşındaki manavın sözleri ise çarşı esnafının durumunu özetliyor:
“Kazanç var gibi görünüyor ama masraf daha fazla.”
Zamların ağırlığı: Kira, gıda ve mutfak giderleri
Vatandaşlara göre en büyük yük kalemleri de net: kira ve temel gıda.
41 yaşındaki lokanta çalışanı artan maliyetleri mutfaktan örnek vererek anlatıyor:
“Yağ ve et. Her şeyin maliyeti arttı.”
30 yaşındaki tezgahtar ise en büyük baskının kira olduğunu söylüyor:
“Kira açık ara en büyük yük. Diğer her şeyi kısarsın ama kira sabit.”
60 yaşındaki emekli ise pazardaki değişimi şöyle dile getiriyor:
“Poşet dolmuyor ama para bitiyor.”
Alışkanlıklar değişti: Et, teknoloji, dışarıda yemek artık lüks
Geçmişle bugün arasındaki fark ise en çok tüketim alışkanlıklarında hissediliyor.
25 yaşındaki kargo çalışanı teknolojik ürünlere artık ulaşamadığını söylüyor:
“Telefon, kulaklık… artık hayal gibi.”
53 yaşındaki terzi için et ve balık sofradan eksilen ürünler arasında:
“Eskiden haftalık alırdık, şimdi özel günlere kaldı.”
19 yaşındaki öğrenci ise sosyal yaşamın daraldığını ifade ediyor:
“Dışarıda rahatça yemek yemek artık lüks.”
Ortak tablo: Daralan hayatlar
Mersin çarşısında verilen tüm yanıtlar aynı noktada birleşiyor: Gelir yetersizliği, artan maliyetler ve kaybolan alışkanlıklar… Vatandaşlar artık sadece ne kazanacaklarını değil, neyi kısmak zorunda kalacaklarını da hesaplayarak yaşıyor.