Nöbetçi Eczaneler
Hollanda’nın milli çiçeği gibi görülen lalenin Avrupa serüveni Türkiye’ye uzanıyor.
Lalenin ‘Tulipa’ olan botanik adı, Türkçe tülbent kelimesinden geliyor.
Osmanlı döneminde devlet erkanının başına taktığı tülbentin ucundaki süslemeler laleye benziyor. Lale çiçeği de ismini buradan alıyor.
Lalenin anavatanı ise Orta Asya bozkırları. Bozkırda yabani bir çiçek olarak yetişen lale kervanlar aracılığıyla Anadolu’ya geliyor.
Türkiye’nin pek çok İl’inde ve Hollanda da olduğu gibi İstanbul’da da Lale Bayramı bundan bir ay önce 24-28 Nisan tarihleri arasında gerçekleşmişti.
İstanbul Emirgan Korusu ve Göztepe 60. Yıl Parkı, birbirinden renkli etkinliklere sahne olmuştu.
Lale Bayramında; konserlerden, kum sanatı gösterisine, atölye çalışmalarından ebru yapımına kadar pek çok program düzenlenmişti.
Bu yıl İstanbul’a lale, nergis, sümbül ve muscari gibi 160 türden 7,5 milyon çiçek ekilmişti.
Kültürümüzün önemli sembollerinden lale, ait olduğu topraklarda bir kez daha açmıştı.
İstanbul’da Lale Bayramı etkinliklerinin bu yılki adresi ağırlıklı olarak Emirgan Korusu ve Göztepe ve 60. Yıl parkı olmuştu.
Lale bayramında İstanbul’da atölye etkinlikleri de yapılmıştı. Geleneksel sanatları deneyimleme fırsatının sunulduğu atölye çalışmalarında, kozalaklardan çam ağacı yapımı, lale ekimi, taş boyama, origami, ebru ve sırsız çini eğitimleri verilmişti.
İstanbul baharın gelmesiyle birlikte adeta çiçek bahçesine çevrilmişti. Lale, nergis, sümbül ve muscari gibi 160 türden 7,5 milyon çiçek İstanbullularla buluşmuştu.
Emirgan Korusu, Gülhane Parkı, Sultanahmet Meydanı, Hidiv Korusu ve Göztepe 60. Yıl Parkı olmak üzere beş farklı mekânda sergilenen laleler, İstanbullulara görsel şölen sunmuştu.
Göz alıcı renkleri ve güzelliğiyle İstanbul’un bir parçası olan lale, Emirgan Korusu’nda çeşitli motiflerle sunulmuştu.
Toplam 90 türden 3 milyon 150 bin soğanlı bitkinin ekildiği Emirgan Korusu’nda, lale deresi, nazar boncuğu ve Türk bayrağı motifleriyle görsel bitki şöleni ziyaretçilerini ağırlamıştı.
Lale soğanlarından edindiğimiz Lalelerimiz şu anda balkonlarımızı süslemekte…
Lale; Osmanlılar döneminde bir devre ismini de vermişti.
Lale devriyle ilgili tarihçiler arasında çeşitli görüş ayrılıkları ve yorumlar vardır.
Lale devrini eğlence ve ahlaksızlığın hüküm sürdüğü bir devir olarak tanımlayanların yanında bu devri Rönesans olarak değerlendirenler de vardır.
Lale devrini tetkik ettiğimiz zaman padişah üçüncü Ahmet ile bu devri açan Damat İbrahim Paşanın genelde zevk ve eğlenceye düşkün olduklarını görmekteyiz.
Ancak bu devirde matbaa ülkemize sokulmuş, 1725’de İstanbul’da çivi imalathanesi kurulmuş, çuha ve kumaş fabrikaları açılmış.
Üçüncü Ahmet çeşmesi bu dönemde yapılmıştır.
Padişah Üçüncü Ahmet’in 1718 – 1730 yılları arasında 12 yıl devam eden devre lale devri denmektedir.
Bu dönemin sadece zevk ve eğlence ile geçtiğini söylemek doğru değildir.
Bu devirdeki fikir ve kültür hayatında önemli gelişmelerin varlığı da inkar edilemez.
AYNİ’nin “Ikd ül- cüman”, HONDMİR’in “Habib’üs- Siyer”, MEVLEVİ AHMET DEDE’nin “Cemi’ud-Düvel” isimli tarihi eserleri bu dönemde Türkçe’ye çevrilmiştir.
Her şeye rağmen Lale devrinin genel olarak zevk ve eğlence devri olduğunu dair tarihçiler arasında görüş birliği de vardır.
Her türlü kültürel faaliyetlere rağmen devlet adamlarının ağırlıklı olarak kendilerini zevk ve eğlenceye kaptırmaları bazı siyasi hatalar sebebiyle 1730 tarihinde kanlı bir isyan olayı ile Lale devri kapanmıştır.
Lale yetiştiriciliği, yüzyıllardır pek çok kültürde özel bir yere sahip olmuştur.
Türkiye, Hollanda, Japonya ve Çin gibi ülkelerde lale yetiştiriciliği önemli bir gelir kaynağıdır.
Lalelerin sadece estetik bir değeri olmakla kalmayıp, aynı zamanda tıbbi ve kozmetik alanlarda da kullanıldığı bilinmektedir.
Lale için söylenmiş güzel sözler vardtr. Bu sözlerden bazıları şunladır:
– Bize menekşenin tevazusu, Lalenin gururu lazım.
– GüI Peygambere(sav), lale AIlah’a açılır.
– Ey gönüI! Lale gibi oI ki, halinden sadece yar haberdar oIsun.
– GüIler, laleler, bütün çiçekler solar. Çelik ve demir kırılır ama kardeşlik ne solar ne de kırılır.
– Yağmurun temiz tabiatında yokken aykırılık, bahçede lale biter, kıraç toprakta diken.
– Aşkı güIler batırır laleler anlatır.
– Bana sarı laleler aIsan çiçek pazarından.
– Lale devri çocuklarıyız biz, zamanımız geçmiş. Aşk şarabından kim bilir en son,hangi şanslı içmiş.
– Bülbül, güI için inlerken, lale onun derdine derman olur mu? Fuzuli
– Gönlümüz lale bahçesidir. Türkler laleyi neden bu kadar çok sevdi, bize AIlah’ı hatırlatanları severiz neticede!
– EceI gelip çattıgı için yüzün safran gibi sararıp soIdu ise üzüIme, ötelerde erguvan renkli Iâlelikte oturmaya başlarsın.
– Size karanfilin sadakatini, sümbülün bağlılığını, menekşenin tevazusunu, lalenin gururunu, leylağın saadetini versek, bize de dua eder misiniz?
Bunlar Lale için söylenmiş güzel sözlerden bazıları…
Lale yetiştiriciliğine başlamak isteyenlerin öncelikle çeşitli lale türleri hakkında bilgi sahibi olmaları gerekmektedir. Farklı lale türlerinin özellikleri, yetiştirme koşulları ve bakımı konusunda detaylı bilgi edinmek, başarılı bir lale yetiştiriciliği için temel adımlardan biridir.
Lale yetiştiriciliği yaparken dikkat edilmesi gereken birkaç temel faktör bulunmaktadır. Öncelikle, lale soğanlarının doğru şekilde seçilmesi ve saklanması oldukça önemlidir. Soğanların büyüklüğü, sağlamlığı ve hastalık durumu, lalelerin gelişimi üzerinde doğrudan etkili olacaktır.
Ayrıca, lale soğanlarının ekim derinliği, sulama düzeni, gübreleme zamanlaması ve hastalıklara karşı koruyucu önlemler gibi konular da dikkatle ele alınmalıdır. Bu faktörlerin göz ardı edilmesi, lalelerin sağlıklı bir şekilde büyümesini engelleyebilir ve verimliliği olumsuz etkileyebilir.
Lale yetiştiriciliğinde başarılı olmak için bakım ipuçları oldukça değerlidir.
Lalelerin doğru sulanması, gübrelenmesi, ışık ve toprak gereksinimleri gibi konular, başarılı bir lale yetiştiriciliği için oldukça önemlidir.
Bununla birlikte, lale soğanlarının depolanması ve yeniden ekim için hazırlanması süreci de dikkatle yönetilmelidir. Soğanların uygun koşullarda saklanması ve uygun zamanda tekrar toprağa ekilmesi, lale yetiştiriciliğinde başarıyı garantileyecektir.
Hoşça kalınız.