Nöbetçi Eczaneler
Türkiyenin en derin mağarası olan Peynirlikönü mağarasının keşfedildiği 1993 yılında Anamur İlçe Milli Eğitim Müdürü idim.
Mağaranın keşfedilişinin ilginç bir öyküsü vardı.
İlçe Milli Eğitim müdürü olarak her yıl en az 2 defa köy ilkokullarını ziyarete gidiyordum.
1988 yılında aşağı kükür, yukarı kükür köy ilkokullarını zıyaret ettiğim sırada köylüler arasında Çukurpınar Yaylasında bulunan bir düdenden, bir mağaradan bahsediliyordu.
O dönemlerde Anamur’un eşrafından Kuyumcu merhum Güngör Türkeli İstanbulda yayınlanan bir gazetenin muhabiri ve Tema vakfının Anamur temsilcisi idi.
Yaptığımız istişareler sonunda Sayın Güngör Türkeli Kükür köyü sakinlerinden edindiği bilgilerle Çukurpınar yaylasında mağara ile ilgili araştırmalar yapmış ve bilgilerini Timuçın Aygene iletmiştir.
Temuçin Aygen’in bu bilgileri BÜMAK’a iletmesiyle 1993 yılında BÜMAK ekibi tarafından Peynirlikönü Mağarası’nın araştırmalarına başlanmıştır.
1993 Peynirlikönü mağarasının keşif yılıdır.
Peynirlikönü Mağarası, Türkiye’nin en derin mağarası olarak dikkat çekiyor.
Derinliği -1429 metre, Mersin ilinin Anamur ilçesinde, Sugözü köyü sınırlarında bulunuyor.
Türkiye’deki en derin mağara olmasının yanı sıra, dünya genelinde de 18. en derin mağara olarak dikkat çekiyor.
Peynirlikönü Mağarası mağara uzunluğu 3.118 metredir.
Peynirlikönü Mağarasının yapısı, Toroslar’ın tipik düden özelliklerini taşıyor. Tektonik kırıkların ve çatlakların birleştiği kalker kütlesindeki boşluklar, yüzeydeki suların etkisiyle genişlemiştir.
Platoda erimeyle oluşan uvala, kar sularını toplamak için doğal bir havza oluşturmuş.
Bu havzadaki toprak ve kalker kütlesinin birleşim noktasında oluşan küçük bir düden, zamanla bu boşluklara bağlanmış.
Peynirlikönü Mağarası üzerinde yapılan çalışmalar, 1993 yılında -232 metre, 1994 yılında -530 metre, 1995 yılında -700 metre, 1996 yılında -1040 metre ve nihayet 1997 yılında -1377 metreye inilmesi ile sonuçlanmıştı.
Mağarada -1200 metre çalışmaları sırasında talihsiz bir olay olan Mehmet Ali Özel sağanak yağış sonucu meydana gelen olayda hayatını kaybetmiş ve çalışmalar bir süre ertelenmişti.
2004 yılında Bulgar Mağaracılık Federasyonu ve BÜMAK iş birliğiyle yapılan çalışmalar sonucunda, Peynirlikönü Mağarası’nın tüm derinliği ölçülmüş ve -1429 metre ile Türkiye’nin en derin mağarası olarak literatüre alınmıştır.
2001 yılında hayatını kaybeden Mehmet Ali Özel ve hemen ardından 2 yıl sonra Evren Günay’ın da trafik kazasında hayatını kaybetmeştir. Bu iki mağaracının anısını yaşatmak amacıyla Peynirlikönü Mağarası ‘na EGMA düdeni’de denilmektedir.
Evet…
Anamur’da bir mağara var. Adı: Peynirlikönü mağarası… Türkiye’nin en derin mağarası…
…Ve dünyanın 14’ üncü derin mağarası… Derinliği 1.429 metre…
O dönemlerde Anamur’da İlçe Milli Eğitim müdürlüğü yapmaktaydım.
Kulüp üyeleriyle bizzat ilgilenmiş, araştırmacıların geliş gidişlerinde, konaklamalarında yardımcı olmuştum.
BÜMAK yetkililerinin Türkiye’nin 1.429 metre derinliği ile en derin mağarası olan Peynirlikönü mağarası ve Çukurpınar mağarası hakkında söyledikleri hala kulaklarımda;
“ Her iki mağaranın da tam olarak derinliklerine inebilmiş değiliz… Bölgede başka mağaralar da var… Bu bölge mağaracılık açısından Türkiye’nin en önemli bölgelerinden biridir.”
Anamur’da bir başka derin mağara daha var. Adı Çukurpınar mağarası… Dünyanın en derin mağaraları arasında…
Peynirlikönü mağarası ile Çukurpınar mağarası arasında sadece 1 kilometrelik bir mesafe var… İki mağara yan yana…
Araştırma ekibi bu doğa harikası mağarayı keşfettikçe buldukları yerlerin özelliklerini dikkate alarak bölümlere; Işıltılı, kurnalı galeriler, zümrüt, sarkaçlı, derin göl, basamaklı, sanat gölü gibi isimler koymuşlardır.
Anamur’un Kuzey batısında Çamurlu yaylasından sonra yaya yürüyüşle 4 saatlik bir yürüyüşle 1890 metre yükseklikteki Çukurpınar adı verilen düden mağaranın ağzına gelinir.
Çukurpınar mağarasında biriken sular dupduru bir pınar suyu olarak “ SU GÖZÜ ” denilen yerde ortaya çıkar, Dragon çayına karışır, Anamur Alaköprü barajında toplanır ve Kıbrıs Geçitköy barajına kadar akar gider.
Çukurpınar mağarası; Anadolu Speleoloji Grubu Derneği tarafından İran, İngiliz dağcı ekibi ve Türkiye, Almanya, Lübnan, İran mağaracılarından oluşan 40 kişilik bir ekiple yeniden araştırılmaya başlanmıştır.Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünce Taşeli Platosundaki mağara araştırmaları ortaklaşa yürütülmektedir.
Dünyanın en derin mağarasına gelince:
Abhazya Cumhuriyeti ‘nde bulunan Krubera mağarasının dünyanın en derin mağarasıdır. 2.191 metre derinliği bulunan mağaranın uzunluğu ise 13.432 km’dir. Mağaranın neredeyse tamamı kireçtaşındandır.
Bu mağara ismini Rus jeolog Alexander Kruber’den almaktadır. Rusça’da Voronya Cave olarak bilinmektedir.
Mağaranın giriş yolu, deniz seviyesinden 2.250 metre yükseklikte yer almaktadır. Uluslararası mağaracılardan oluşan ekip Abhazya’daki Krubera mağarasında dikey iniş yaparak, 2 bin 80 metre’ye kadar ulaşarak dünya rekorunu kırmışlardır.
Önümüzdeki yıllarda Çukurpınar mağarasının derinliklerine inildiği takdirde bu mağara belki de Türkiye’nin en derin mağarası olacak ve dünyanın en derin mağaraları arasına girecektir.
Hoşça kalınız.