Nöbetçi Eczaneler
TBMM Dilekçe ve İnsan Hakları Komisyonlarından oluşan Karma Komisyonunda Kamu Denetçiliği Kurumu’nun (KDK) 2025 yılı raporu görüşmelerinde, CHP Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca, Meclis adına çalışan bir kurum olarak KDK’nın kararlarına kamu idarelerin uyma oranının düştüğüne dikkat çekti. Gülizar Biçer Karaca, KDK’nın etkinliğinin yalnızca yapılan başvurularla değil, verilen kararların uygulanmasıyla ölçülebileceğini belirterek, “Eğer kurum nihai çözümler üreten etkin bir yapıysa, kararlarına uyum neden her yıl düşüyor?” diye sordu.
Kararlara uyum oranı her yıl düşüyor
Komisyonda KDK verilerine dikkat çeken Biçer Karaca, idarelerin tavsiye kararlarına uyma oranlarının son yıllarda ciddi şekilde gerilediğini vurguladı.
KDK raporuna göre uyum oranları:
2022’de yüzde 80,01,
2023’te yüzde 77,51,
2024’te yüzde 71,29,
2025’te ise yüzde 59,38!
Rapordaki rakamları değerlendiren Biçer Karaca, 422 kamu idaresinin KDK kararlarına uymayacağını bildirdiğini belirterek hangi bakanlık ve kurumların hangi gerekçelerle kararlara uymadığının kamuoyuna açıklanması gerektiğini söyledi.
Bakanlıklar KDK kararlarına uyamazmış!
KDK’nın TBMM Başkanlığına bağlı olarak çalışan ve vatandaş ile idare arasında hak arama mekanizması oluşturan bir kurum olduğunu hatırlatan Biçer Karaca, buna rağmen bazı kamu idarelerinin kararları yanıtsız bırakmasının Meclis denetiminin de zayıflaması anlamına geldiğini ifade etti. Biçer Karaca, vatandaşın hak arayışının takipçisi olmaya devam edeceklerini söyledi: “422 idare kararlara “uymayacağı” şeklinde bir yanıt vermiş, bu 422 idare hangi konu başlıklarında karara uymayacağını ifade etti? Kümülatif rakamlar dışında, ayrıştırılmış, detaylı rakamlar var mıdır? 422 karar içerisinde hangi kamu idareleri, hangi bakanlıklar ve hangi ilgili bakan yardımcıları Kamu Denetçiliği Kurumu gibi önemli bir kurumun ve üstelik de Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanına bağlı olarak çalışan ve aslında, bir nevi de Meclis adına bu sorumluluğu yerine getiren bir kurumun kararlarını uymayacaklarını ifade etmişlerdir? Uyulmayan 422 kararın dağılımında Adalet Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, yerel yönetimler, Millî Eğitim Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu… Sırasıyla cevapsızlık oranlarına göre… Bu tablo çok önemli kurumları ifade ediyor böylesi bir kurumun tavsiye kararlarına bu derece önemli bakanlıkların uymama gerekçeleri nedir?
Başvuruların büyük bölümü kabul edilemiyor
2025 yılında KDK’ya yapılan 21 bini aşkın başvurudan yalnızca yaklaşık yüzde 20’sinin kabul edilebilir bulunduğunu belirten Biçer Karaca, vatandaşların başvuru süreçlerinde sorun yaşayıp yaşamadığının açıklığa kavuşturulmasını istedi. CHP Milletvekili Karaca, KDK’nın Türkiye genelinde yoğun bilgilendirme faaliyetleri yürütmesine rağmen kabul oranının düşük kalmasının ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
İstanbul Sözleşmesi KDK Raporda Neden Yok!
CHP Denizli Milletvekili Biçer Karaca, kadına yönelik şiddetle mücadeleye ilişkin KDK çalışmalarında ve KDK Kadın Özel raporunda İstanbul Sözleşmesi’ne yer verilmemesini de eleştirdi: “Kadına yönelik şiddetle ilgili yapılan çalışmalarınızda İstanbul Sözleşmesi’nden hiç bahsedilmemiş olması dikkat çekici!”
Kadın sorunu yokmuş!
Bu bölümde söz alan iktidar mensubu erkek milletvekilinin tartışmayı farklı bir zemine çekmeye çalışması üzerine muhalefet milletvekilleri “konuşma hakkı” üzerinden tepki gösterdi. Türkiye’de kadının yaşam hakkı sonlanırken kadın sorunu sona ermiştir söylemelerinin kabul edilemeyeceğini belirterek itiraz etti.
Kadın hakları, İstanbul Sözleşmesi kapanmış konu imiş!
MEHMET TAYTAK (Afyonkarahisar) – “O kadar olumlu şeyler oluyor ki ülkede öncelikle onları görmek gerekiyor ve bunlar için de bir miktar yardımcı olmak gerekiyor. Eksik olan bir konu varsa bu eksik olan bu konuyu her zaman ifade edebiliriz. Eğer biraz önce sizin buyurduğunuz gibi kadın haklarıyla ilgili de bir şeyi tekrar tartışmaya açarsak -çözümsüz bir konu, kapanmış bir konu aslında- onun üzerinden bence siyaset yapmayı çok doğru bulmuyorum. Bizim için kapandı.
GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) – Sizin için kapanmış bir konu olabilir ama bizim için kapanmış bir konu değil.
MEHMET TAYTAK (Afyonkarahisar) – Bizim için kapandı. Sürekli şekilde bunun ve bunun gibi şeyler konuşuyoruz ki…
SİBEL SUİÇMEZ (Trabzon) – Ama biz onun zaten yasalara ve hukuka uygun kaldırmadığını söylüyoruz.
MEHMET TAYTAK (Afyonkarahisar) – Tamam. …zaman zaman da bazı şeyleri ifade ederken kendi düşüncelerimizi sağlamlaştırmak adına bazen ya yükseltiyoruz ya alçaltıyoruz. Onun için, burada bence gündem olarak yapılması gereken konular daha gerçekçi olacak, daha iyi olacaktır muhtemelen, tavsiye ediyorum ben de efendim.
GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) – Öncelikle, “bizlerin düşüncelerine ya da neyi konuşup konuşmayacağımıza siz karar vermeyeceksiniz.”
MEHMET TAYTAK (Afyonkarahisar) – Yok, ben karar vermiyorum, sadece tavsiye ediyorum.
GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) – O nedenle, bizim için kapanmamış bir konudur, yasal anlamda da kapanmamış bir konudur ve İstanbul Sözleşmesi uygun bulma kanunu hâlâ Türkiye Büyük Millet Meclisinde meriyse o zaman bu konu kapanmamıştır.
MEHMET TAYTAK (Afyonkarahisar) – Vallahi, ona göre daha çok ciddi konular var ki Türkiye’de bakmamız gereken, mesela..
GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) – Kadının yaşam hakkından çok daha ciddi bir konu olamaz.
MEHMET TAYTAK (Afyonkarahisar) – Yok, yok, konuyu oraya taşımayın, hiç oraya falan taşımayın, hiç oraya taşımayın.
MELİHA AKYOL (Yalova) – Konuyu hiç uzatmayalım, hiç çıkamayız bunun içinden.
SİBEL SUİÇMEZ (Trabzon) – Siz kendiniz söylediniz, biz açmıyoruz ki.
MEHMET TAYTAK (Afyonkarahisar) – Mesela, çocuklarımızla ilgili çok ciddi konular var, bakılmıyor.
GÜLİZAR BİÇER KARACA (Denizli) – Hepsine bakıyoruz merak etmeyin.
Peki MESEM’de yaşamını yitiren çocuklar?
Biçer Karaca; Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında çalışırken hayatını kaybeden çocuklara ilişkin KDK’ya yapılmış başvurular ve verilen kararlar hakkında bilgi istedi. Komisyonda bu soruya net yanıt verilmemesi dikkat çekerken, Biçer Karaca çocuk işçiliği ve cezaevlerindeki çocuklara ilişkin yürütülen çalışmaların da açıklanmasını talep etti.
Çocukların katılımı vurgusu
Çocuk Hakları Strateji Belgesi hazırlıklarına da değinen Karaca, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi uyarınca çocukların karar süreçlerine katılımının güvence altına alınmasının önemine işaret etti. Konuşmasının sonunda KDK personeline teşekkür eden Karaca, ancak verilen kararların uygulanmaması hâlinde vatandaşın hak arama mekanizmasının zayıflayacağını vurguladı.