{"id":99548,"date":"2025-06-01T12:32:15","date_gmt":"2025-06-01T09:32:15","guid":{"rendered":"https:\/\/mersingazetesi.com\/?p=99548"},"modified":"2025-06-01T12:32:15","modified_gmt":"2025-06-01T09:32:15","slug":"islam-ve-guzel-sanatlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/2025\/06\/01\/islam-ve-guzel-sanatlar\/","title":{"rendered":"\u0130SLAM VE G\u00dcZEL SANATLAR\u2026"},"content":{"rendered":"<div class=\"gs\">\n<div class=\"\">\n<div id=\":mn\" class=\"ii gt\">\n<div id=\":mm\" class=\"a3s aiL \">\n<div dir=\"ltr\">\n<div dir=\"auto\">\u0130SLAM VE G\u00dcZEL SANATLAR\u2026<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130slamiyet g\u00fczel sanatlar\u0131n koruyucusudur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Allah taraf\u0131ndan d\u00fczene sokulan kainattaki de\u011fi\u015fmez sistem, determinist ger\u00e7eklik; insana bir yandan intizam fikrini a\u015f\u0131lam\u0131\u015f, di\u011fer yandan ilmi inceleme ve ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n yolunu a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Maddenin en k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7as\u0131 olan Atom&#8217;un yap\u0131s\u0131ndan kainat\u0131n d\u00fczenli i\u015fleyi\u015fine kadar b\u00fct\u00fcn varl\u0131k \u00e2lemi ger\u00e7ekte \u0130lahi bir sanatt\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Canl\u0131 organizmalar\u0131n, \u00f6zellikle insan\u0131n ruhi ve organik yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmez fonksiyonlar\u0131 K\u00c2\u0130NAT\u00a0dedi\u011fimiz ilahi san at\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcd\u00fcr.<\/div>\n<div dir=\"auto\">M\u00fcsl\u00fcmanlar olarak pek \u00e7o\u011fumuzun g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir husus var;<\/div>\n<div dir=\"auto\">Cenab-\u0131 Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u2018\u2019Allah kulunun yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fi intizaml\u0131 ve g\u00fczel yapmas\u0131n\u0131 sever\u2026\u2019\u2019 (Bakara suresi 195.ayet)<\/div>\n<div dir=\"auto\">Peygamber efendimiz de \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u2018\u2019Allah nimetini kulunun \u00fczerinde g\u00f6rmeyi diler.\u2019\u2019<\/div>\n<div dir=\"auto\">Allah\u2019\u0131n verdi\u011fi nimetler sadece maddi \u015feylerle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir ve kulun bu nimetleri \u00fczerinde ta\u015f\u0131mas\u0131n\u0131n yolu da giyinmek ya da yemek olmamal\u0131d\u0131r. ,<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u00d6rne\u011fin ilim bir nimettir. Allah, ilim verdi\u011fi kulunun bunu muhafaza ederek etraf\u0131na faydal\u0131 olmas\u0131n\u0131 ister. ,<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ak\u0131l en b\u00fcy\u00fck nimetlerdendir. Yaratan, y\u00fcce kitab\u0131nda kullar\u0131na ak\u0131l etmelerini \u00f6zellikle \u00f6\u011f\u00fctler.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Sa\u011fl\u0131k da b\u00fcy\u00fck bir nimettir. Rabbimiz sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 korumam\u0131z\u0131, nefsimize eziyet etmememizi ister.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u00d6rnekleri \u00e7o\u011faltmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130\u015fte t\u00fcm bunlar Allah\u2019\u0131n verdi\u011fi nimetleri kullar\u0131n\u0131n \u00fczerinde g\u00f6rmesinin g\u00f6stergesidir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Cenab\u0131 Allah, sanat ve nimetini insanlar\u0131n \u00fczerinde g\u00f6rmeyi dilemi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">&#8220;Allah nimetini kulunun \u00fczerinde g\u00f6rmeyi diler&#8221; Hadis-i \u015eerifi bunu belirtir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130slam&#8217;\u0131n ortaya koydu\u011fu Namaz, Oru\u00e7, Zek\u00e2t, Hac gibi ibadetlerde bile bu intizam ve \u015fekli d\u00fczen vard\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ayette; Servetin, varl\u0131\u011f\u0131n, g\u00fczel ya\u015famak, g\u00fczel g\u00f6r\u00fcnmek, d\u00fczenli ve g\u00fczel bir hayat s\u00fcrmekte kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n, ak\u0131ll\u0131, d\u00fczenli bir hayat kurulmas\u0131n\u0131n tavsiye edildi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Kur&#8217;an-\u0131 Kerim belli bir makam \u00fczere okunmaktad\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Kur&#8217;an\u0131n belli bir makamda okunmas\u0131n\u0131 emreden ayet de d\u00fcnyada kurulmas\u0131 istenen intizam ve g\u00fczellik tercihinin ortaya konu\u015fudur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">&#8220;Allah, kulunun yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fi, \u0130ntizaml\u0131 ve g\u00fczel yapmas\u0131n\u0131 sever&#8221; Ayetinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Peygamberimiz d\u00fczg\u00fcn ve g\u00fczel ya\u015fam\u0131\u015f, g\u00fczel ya\u015famam\u0131z\u0131, g\u00fczeli ya\u015fatmam\u0131z\u0131 istemi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bu g\u00fczellik ve estetik duygusudur ki, \u0130stanbul&#8217;u yeni ba\u015ftan kuran Mimar Sinan&#8217;a S\u00fcleymaniye&#8217;yi\u2026<\/div>\n<div dir=\"auto\">Sedefkar Mehmet A\u011fa&#8217;ya Sultanahmet&#8217;i\u2026<\/div>\n<div dir=\"auto\">Itri Dede Efendi&#8217;ye e\u015fsiz bestelerini\u2026<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130nce hat ustalar\u0131na, eski yaz\u0131 sanatkarlar\u0131na hat sanat\u0131n\u0131n kal\u0131c\u0131 muhte\u015fem eserlerini yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Okuyu\u015f ve s\u00f6yleyi\u015fi sanatla\u015ft\u0131rarak doyurucu beste ve s\u00f6yleyi\u015fleri, yaz\u0131 ve yazmay\u0131 sanatla\u015ft\u0131rarak as\u0131rlar boyunca solmayan kufi, s\u00fcl\u00fcs, nesih, talik, divani gibi hat \u00e7e\u015fitlerini ortaya koyan anlay\u0131\u015f, bu intizaml\u0131 ve d\u00fczenli ya\u015fama prensibinden do\u011fmu\u015ftur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ge\u00e7enlerde bir televizyon program\u0131nda &#8220;\u0130znik&#8217;te \u00e7inicilik&#8221; \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla ilgili bir program izlemi\u015ftim.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bu programda eski \u0130slam sanat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n ortaya koydu\u011fu \u00e7ini s\u00fcslemecili\u011finde kullan\u0131lan boyalar \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131yordu&#8230;<\/div>\n<div dir=\"auto\">G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00e7ini ustalar\u0131 eski d\u00f6nemde kullan\u0131lan ve hi\u00e7 bozulmayan boyalar\u0131n nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hala anlayamad\u0131klar\u0131n\u0131 anlat\u0131yordu.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130slamiyet&#8217;in sanata verdi\u011fi \u00f6nemi kavrayan kimseler, \u015fu anda yap\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 olan eserler v\u00fccuda getirmi\u015fti.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130slamiyet daima g\u00fczel sanatlar\u0131n koruyucusu olmu\u015ftur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Dinimiz her insan\u0131 g\u00fczeli bulmak, g\u00fczel ya\u015famak g\u00f6revi ile y\u00fck\u00fcml\u00fc tutmu\u015ftur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bu bak\u0131mdan M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k girdi\u011fi her \u00fclkenin sadece dinini de\u011fil, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel durumunu da etkilemi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130slamiyet&#8217;in Mekke&#8217;de e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir edebiyat ve \u015fiir denizi \u00fczerine do\u011fdu\u011funu s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f de\u011fildir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130slamiyet&#8217;in ana kayna\u011f\u0131 Kur&#8217;an-\u0131 Kerim, Arap dilinin en g\u00fczel eserlerini verdi\u011fi b\u00f6yle bir ortamda ifade sanat\u0131n\u0131n en veciz, en e\u015fsiz \u00f6rne\u011fi olarak indirilmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Kur&#8217;an&#8217;\u0131n geli\u015fi; K\u00e2be duvar\u0131na alt\u0131n m\u00fcrekkeple yaz\u0131larak as\u0131lan \u015fairlerin \u015fiirlerini g\u00f6zden d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f, o d\u00f6nemde \u0130mrul Kays, Tarafa, Z\u00fcheyr gibi \u00fcnl\u00fc \u015fairler yeti\u015ftiren Arap \u015fiiri, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n e\u015fsiz ifadesi ve icaz\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6lgede kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130slamiyet&#8217;ten \u00f6nce zirveye ula\u015fan g\u00fczel s\u00f6z s\u00f6yleme ve \u015fiir gelene\u011fi Kur\u2019an-\u0131 Kerim&#8217;in geli\u015finden sonra da devam etmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Edebiyat ve \u015fiir \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda g\u00fczel sanatlar alan\u0131nda hemen daima \u00fczerinde durulan bir sanat dal\u0131 olmu\u015ftur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130slamiyet&#8217;in g\u00fczel sanatlara verdi\u011fi \u00f6nem sadece \u015fiir ve edebiyattan ibaret de\u011fildir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130slam sanatk\u00e2rlar\u0131 g\u00fczel sanatlar\u0131n her dal\u0131nda, resimde, mimaride, plastik sanatlarda, hat ve musikide \u00e7ok g\u00fczel eserler vermi\u015flerdir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130lk T\u00fcrk \u0130slam devletlerindeki sanat anlay\u0131\u015f\u0131 \u0130slamiyet\u2019in etkisiyle de\u011fi\u015fmi\u015f, bu anlay\u0131\u015f ger\u00e7ek kimli\u011fine Karahanl\u0131 Devleti\u2019nin kurulu\u015fu ile kavu\u015fmu\u015ftur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130slamiyet kabul edilince T\u00fcrk devletlerinde resim ve heykel sanatlar\u0131 ra\u011fbet g\u00f6rmemi\u015ftir. Bu bo\u015fluk ise geometrik \u015fekillerin ve bitkisel motiflerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00fcsleme sanat\u0131 ile doldurulmu\u015ftur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">G\u00fczel yaz\u0131 yazma sanat\u0131 olan Hat Sanat\u0131 da bu d\u00f6nemde yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">IX. y\u00fczy\u0131ldan itibaren \u015fehirlerde toplumsal hayat\u0131n merkezini olu\u015fturan camiler g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Camilerin yan\u0131nda medrese, tekke ve zaviyeler ile ribat ve kervansaraylar da \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ya\u015fam tarz\u0131n\u0131n sonucunda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130slamiyet\u2019in etkisiyle olu\u015fan saraylar, \u00e7ar\u015f\u0131lar, kaleler, hamamlar, imarethaneler, k\u00f6pr\u00fcler ve evler ise T\u00fcrk \u0130slam \u015fehirlerini olu\u015fturan di\u011fer \u00f6nemli \u00f6geler aras\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130lk T\u00fcrk devletlerindeki an\u0131tmezar gelene\u011fi, \u0130slami d\u00f6nemde t\u00fcrbe ve k\u00fcmbet yap\u0131m\u0131yla devam etmi\u015ftir. Bu yap\u0131lar\u0131n d\u00f6rt duvar \u00fczerine kubbe ile \u00f6rt\u00fcl\u00fc olanlar\u0131na t\u00fcrbe, silindirik veya \u00e7okgen g\u00f6vdenin konik bir \u00e7at\u0131 ile kapl\u0131 olan\u0131na da k\u00fcmbet ad\u0131 verilmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u00d6zellikle mimari yap\u0131lar\u0131yla \u00f6n plana \u00e7\u0131kan Karahanl\u0131lar d\u00f6neminde T\u00fcrk-\u0130slam mimarisinin ilk \u00f6rnekleri verilmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklular D\u00f6nemi mimarisinin en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi, d\u00f6rt eyvanl\u0131 ve avlulu plan\u0131n yeni yap\u0131lan camilere uygulanmas\u0131d\u0131r. \u0130sfahan\u2019daki Mescid-i Cuma, bu camilerin en \u00f6nemlileri aras\u0131nda yer almakta ve o \u00f6nemdeki camilerin en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc ve en g\u00fczeli s\u0131fat\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130slamiyet&#8217;in sanat anlay\u0131\u015f\u0131 milletleraras\u0131 estetik duygusunun ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Her sanatk\u00e2r bu g\u00fczellik duygusunu kendi anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re geli\u015ftirmi\u015f, kendisini emperyalist bir ba\u011fla kay\u0131tl\u0131 g\u00f6rmemi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bu sebeple \u0130sl\u00e2miyet\u2019i kabul eden milletlerin \u00f6mr\u00fc, sanat karakterleri, \u0130slamiyet\u2019in sanat anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde erimemi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bilakis \u0130slam\u2019\u0131n sanat anlay\u0131\u015f\u0131yla birle\u015ferek serpilip geli\u015fmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">G\u00fczel sanatlar\u0131n her b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde her sanatk\u00e2r kendi \u00fclkesinin ortaya koydu\u011fu sanat temeli \u00fczerinden kendi ayr\u0131 \u00fcslubunu kazanm\u0131\u015f ve devam ettirmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bug\u00fcn bile \u00c7in&#8217;deki bir cami ile \u0130ran ve Hindistan&#8217;daki cami aras\u0131nda bir T\u00fcrk mimarisi ile bir Arap ve \u0130ran mimarisi aras\u0131ndaki \u00fcslup fark\u0131n\u0131 g\u00f6rmemek imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130slam sanat\u0131 i\u00e7erisinde serpilip b\u00fcy\u00fcyen T\u00fcrk Sanat\u0131; Sadelik, ahenk ve mant\u0131k kurallar\u0131na uygun olu\u015fu ile varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya duyurmu\u015ftur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk sanatk\u00e2rlar\u0131 \u0130man co\u015fkunluklar\u0131n\u0131 mimari zevkleri ile mermere; Yaz\u0131 ve hat zevkleri ile sayfalara b\u00fcy\u00fck bir incelikle i\u015fleyerek imanlar\u0131n\u0131 abidele\u015ftirmi\u015flerdir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130slam medeniyetinde g\u00fczel sanatlar\u0131n her dal\u0131nda g\u00f6r\u00fclen e\u015fsiz g\u00fczellikler bunun ispat\u0131d\u0131r<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ho\u015f\u00e7a kal\u0131n\u0131z.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"yj6qo\"><\/div>\n<div class=\"adL\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"WhmR8e\" data-hash=\"0\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130SLAM VE G\u00dcZEL SANATLAR\u2026 \u0130slamiyet g\u00fczel sanatlar\u0131n koruyucusudur. Allah taraf\u0131ndan d\u00fczene sokulan kainattaki de\u011fi\u015fmez sistem, determinist ger\u00e7eklik; insana bir yandan intizam fikrini a\u015f\u0131lam\u0131\u015f, di\u011fer yandan ilmi inceleme ve ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n yolunu a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Maddenin en k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7as\u0131 olan Atom&#8217;un yap\u0131s\u0131ndan kainat\u0131n d\u00fczenli i\u015fleyi\u015fine kadar b\u00fct\u00fcn varl\u0131k \u00e2lemi ger\u00e7ekte \u0130lahi bir sanatt\u0131r. Canl\u0131 organizmalar\u0131n, \u00f6zellikle insan\u0131n ruhi ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":98623,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-99548","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazi-mert"],"views":179,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99548","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=99548"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99548\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/98623"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=99548"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=99548"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=99548"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}