{"id":79082,"date":"2024-08-12T12:36:32","date_gmt":"2024-08-12T09:36:32","guid":{"rendered":"https:\/\/mersingazetesi.com\/?p=79082"},"modified":"2024-08-12T12:36:32","modified_gmt":"2024-08-12T09:36:32","slug":"sohbet-kosesi-islamin-akla-verdigi-onem-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/2024\/08\/12\/sohbet-kosesi-islamin-akla-verdigi-onem-nedir\/","title":{"rendered":"SOHBET K\u00d6\u015eES\u0130: \u0130SLAM&#8217;IN AKLA VERD\u0130\u011e\u0130 \u00d6NEM NED\u0130R?"},"content":{"rendered":"<p>Say\u0131n Abdullah G\u00fcven&#8217;in sorusu ak\u0131l ile ilgili&#8230;<br \/>\nSORU: \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n b\u00fct\u00fcn h\u00fck\u00fcmleri akla uygun mudur?<br \/>\nDinin akla verdi\u011fi \u00f6nem nas\u0131ld\u0131r? Ak\u0131l ile ger\u00e7ekleri \u00f6\u011frenmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr?<br \/>\nCEVAP: \u0130nsan Allah&#8217;\u0131n en b\u00fcy\u00fck eseri, yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n en m\u00fckemmelidir. Ona bu vas\u0131flar\u0131 kazand\u0131ran &#8220;ak\u0131l&#8221; nimetidir.<br \/>\n\u0130nsan, yarat\u0131lm\u0131\u015f\u0131lar i\u00e7erisinde &#8220;akl-\u0131 selim&#8221; sahibi tek varl\u0131kt\u0131r. Di\u011fer varl\u0131klardan fark\u0131 da buradan gelmektedir.<br \/>\n\u0130sl\u00e2miyet, cisman\u00ee varl\u0131klar \u0130\u00e7erisinde sadece insana hitap eder. \u0130nsanlar i\u00e7erisinde de ancak temyiz g\u00fcc\u00fc olanlar\u0131 m\u00fckellef tutar. \u0130slam&#8217;\u0131n &#8220;akl\u0131-\u0131 selime uygun ve &#8220;ak\u0131l dini'&#8221; olmas\u0131n\u0131n bir sebebi de budur.<br \/>\nK\u0131\u0131r&#8217;\u00e2n-\u0131 Kerim&#8217;de bir\u00e7ok ayetlerde &#8220;tefekk\u00fcre&#8217; davet vard\u0131r.<br \/>\nBaz\u0131 s\u00fbrelerde s\u0131k s\u0131k ge\u00e7en &#8220;Ya&#8217;Iem\u00fbn&#8221;. &#8220;Yefkah\u00fbn&#8221;, &#8220;Yetefekker\u00fbn&#8217; gibi ifadeler d\u00fc\u015f\u00fcnmeye davettir.<br \/>\nK\u00e2inat\u0131n e\u015fsiz g\u00fczelliklerinde, &#8220;S\u00fcnnetullah&#8221; denilen tabiat kanunlar\u0131 ve k\u00e2inat\u0131n harika i\u015fleyi\u015finde &#8220;Ak\u0131l sahipleri i\u00e7in deliller bulundu\u011funa s\u0131k y\u0131k i\u015faret edilir. \u0130nsan bu delilleri de\u011ferlendirmek, k\u00e2inat\u0131n esrar\u0131na vak\u0131f olmak, bu e\u015fsiz i\u015fleyi\u015fi emrine r\u00e2metmek. g\u00f6klerde ve yerde ne varsa hepsine ak\u0131l erdirmek; h\u00e2kim olmakla<br \/>\nm\u00fckellef tutulmu\u015ftur.<br \/>\n\u0130sl\u00e2miyet&#8217;te &#8220;tefekk\u00fcr&#8221; ibadet say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nBu sebepledir ki, \u0130slamiyet&#8217;in b\u00fct\u00fcn h\u00fck\u00fcmleri insan akl\u0131na uygundur. &#8220;Din ak\u0131ld\u0131r, akl\u0131 olmayan\u0131n dini de yoktur&#8221; hadisi ile ifade buyurulan budur.<br \/>\n\u0130sl\u00e2miyet&#8217;te insan, akl\u0131 ile de\u011fer kazan\u0131r.<br \/>\nKonu ile ilgili baz\u0131 hadisler \u015funlard\u0131r:<br \/>\n&#8220;-Bir kimsenin neleri idrak etti\u011fini g\u00f6rmedik\u00e7e, m\u00fccerret M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131na h\u00fckmetmeyiniz.&#8221;<br \/>\n&#8220;-Ki\u015fi oru\u00e7 tutar, namaz k\u0131lar, Hacca gider&#8230; K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc ise akl\u0131n\u0131n derecesi kadar ecir al\u0131r.&#8221;<br \/>\n&#8220;-Bir kimsenin akimin derecesi malumunuz olmad\u0131k\u00e7a onun M\u00fcsl\u00fcman olmas\u0131 sizi \u00e7ok sevindirmesin.&#8221;<br \/>\n&#8220;Hz. Peygamber&#8217;in yan\u0131nda bir ki\u015fi methedildi. Hz. Peygamber, &#8220;Akl\u0131 nas\u0131l?&#8221; diye sordu. Sah\u00e2be-i Kiram. &#8220;Ya Ras\u00fblallah! Biz onun ibadetinden, ahl\u00e2k\u0131ndan, faziletinden, edebinden s\u00f6z ediyoruz&#8230; Siz ise onun akl\u0131n\u0131n derecesini soruyorsunuz&#8221; diye serzeni\u015fte bulundular. Hz. Peygamber onlar\u0131 ikaz etti:<br \/>\n&#8220;-Allah&#8217;a ibadet eden kimse akl-\u0131 selim sahibi de\u011filse, ak\u0131ls\u0131zl\u0131\u011f\u0131 sebebiyle fitne f\u00fccurundan daha b\u00fcy\u00fck k\u00f6t\u00fcl\u00fckler yapabilir, insanlar\u0131n Allah&#8217;a yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131, ak\u0131llar\u0131n\u0131n derecesine g\u00f6redir.&#8221;<br \/>\nSadi&#8217;nin. &#8220;Ak\u0131ls\u0131z insan o kimsedir ki, Allah ile iyi olay\u0131m derken Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131 ile k\u00f6t\u00fc olur&#8221; s\u00f6z\u00fcn\u00fcn bir manas\u0131 da budur.<br \/>\nHz. Ali, &#8220;Ak\u0131ll\u0131 d\u00fc\u015fman, ak\u0131ls\u0131z dosttan hay\u0131rl\u0131d\u0131r&#8221; vecizesi \u0130le bunu teyit etmi\u015ftir.<br \/>\n&#8220;-Ak\u0131ldan daha sa\u011flam bir s\u0131\u011f\u0131nak yoktur&#8221; s\u00f6z\u00fc de Hz. Ali&#8217;nindir.<br \/>\n\u015eu s\u00f6z de onundur:<br \/>\n&#8220;-\u0130nsan ak\u0131l ve suretten ibarettir. Ak\u0131ldan mahrum oldu mu, \u015fekilden ibaret kal\u0131r.&#8221;<br \/>\n\u0130brahim \u0130bni Hassan, bir g\u00fczel \u015fiirinde bu manay\u0131 sanatla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r:<br \/>\n&#8220;-Kazanc\u0131 az da olsa ki\u015fiyi halk i\u00e7erisinde tezyin eden, akl\u0131n\u0131n s\u0131hhatidir. Soyu asil de olsa onu insanlar i\u00e7erisinde d\u00fc\u015f\u00fcren, akl\u0131n\u0131n azl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Allah bir kulunun akl\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015fsa, onun ahl\u00e2k\u0131n\u0131 ve her t\u00fcrl\u00fc arzular\u0131n\u0131 da tamamlam\u0131\u015ft\u0131r.&#8221;<br \/>\n\u0130sl\u00e2miyet&#8217;te b\u00fct\u00fcn h\u00fck\u00fcmler &#8220;ak\u0131l&#8221; temeli \u00fczerindedir.<br \/>\n\u015eu hadis bunu ifade etmektedir &#8220;-Her \u015feyin bir mesnedi vard\u0131r. \u0130badet ve amel\u00een mesnedi de ak\u0131ld\u0131r.&#8221;<br \/>\n&#8220;Ak\u0131l ile nakil tearuz ederse (birbirine ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015ferse), ak\u0131l tercih edilir&#8221; h\u00fckm\u00fc bir &#8220;usul-\u00fc f\u0131k\u0131h&#8221; kaidesidir.<br \/>\nHz. Peygamber, &#8220;Benden bir s\u00f6z nakledilirse onu ak\u0131l \u00f6l\u00e7\u00fcn\u00fcze vurunuz. \u015eayet akl-\u0131 seliminize uyuyorsa o s\u00f6z benimdir, yoksa de\u011fildir&#8221; buyurmu\u015ftur.<\/p>\n<p>&#8220;Fetvay\u0131 Fetva makam\u0131na sormadan \u00f6nce vicdan\u0131n\u0131za dan\u0131\u015f\u0131n\u0131z&#8221; hadisi de, \u0130slamiyet&#8217;te insan akl\u0131na verilen de\u011feri g\u00f6steren e\u015fsiz bir \u00f6rnektir.<br \/>\nYukar\u0131da belirtilenler, \u0130slamiyet&#8217;in insan akl\u0131na verdi\u011fi \u00f6nemi g\u00f6steren baz\u0131 \u00f6rneklerdir.<br \/>\nAyet. Hadis ve &#8220;us\u00fbl ilimlerinde insan akl\u0131na \u00e7ok geni\u015f \u015fekilde yer verilrni\u015ftir.<br \/>\nZira &#8220;\u0130sl\u00e2miyet ak\u0131l dinidir.&#8221;<br \/>\nHo\u015f\u00e7a kal\u0131n\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Say\u0131n Abdullah G\u00fcven&#8217;in sorusu ak\u0131l ile ilgili&#8230; SORU: \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n b\u00fct\u00fcn h\u00fck\u00fcmleri akla uygun mudur? Dinin akla verdi\u011fi \u00f6nem nas\u0131ld\u0131r? Ak\u0131l ile ger\u00e7ekleri \u00f6\u011frenmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? CEVAP: \u0130nsan Allah&#8217;\u0131n en b\u00fcy\u00fck eseri, yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n en m\u00fckemmelidir. Ona bu vas\u0131flar\u0131 kazand\u0131ran &#8220;ak\u0131l&#8221; nimetidir. \u0130nsan, yarat\u0131lm\u0131\u015f\u0131lar i\u00e7erisinde &#8220;akl-\u0131 selim&#8221; sahibi tek varl\u0131kt\u0131r. Di\u011fer varl\u0131klardan fark\u0131 da buradan gelmektedir. \u0130sl\u00e2miyet, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":78548,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-79082","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazi-mert"],"views":50,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79082","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=79082"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79082\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/78548"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=79082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=79082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=79082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}