T\u00fcrkiye’de \u00f6nemli \u00fcreme alanlar\u0131ndan biri olan Mersin’de, deniz kaplumba\u011falar\u0131 sahillerde yumurtalama faaliyetlerine devam ediyor. Kazanl\u0131’dan ba\u015flayarak Alata, Davultepe, G\u00f6ksu ve Anamur’da haziran ay\u0131 ile ba\u015flayan yumurtlama faaliyetleri son g\u00fcnlerde art\u0131\u015f g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131.
\nD\u00fcnyada 8 t\u00fcr\u00fc olan deniz kaplumba\u011falar\u0131ndan T\u00fcrkiye’nin Akdeniz k\u0131y\u0131lar\u0131na d\u00fczenli olarak yuva yapan caretta caretta ve Chelonia Mydas (ye\u015fil deniz kaplumba\u011fas\u0131) olmak \u00fczere iki t\u00fcr deniz kaplumba\u011fas\u0131 bulunuyor. Akdeniz’de bulunan caretta caretta pop\u00fclasyonunun yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 25’ini, ye\u015fil deniz kaplumba\u011fas\u0131 pop\u00fclasyonunun y\u00fczde 50’sinden fazlas\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye olu\u015fturuyor. Mersin de yuvalama ve yumurtlama a\u00e7\u0131s\u0131ndan Kazanl\u0131, Alata, Davultepe, Anamur ve G\u00f6ksu olmak \u00fczere 5 \u00fcreme kumsal\u0131yla deniz kaplumba\u011falar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n
“\u00dcreme alan\u0131 olmayan kumsallarda da yumurtlama faaliyetleri ger\u00e7ekle\u015fiyor”
\nMersin \u00dcniversitesi (ME\u00dc) Deniz Kaplumba\u011falar\u0131 Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr. Serap Ergene, Kazanl\u0131’dan ba\u015flayarak Alata, Davultepe, G\u00f6ksu ve Anamur’da deniz kaplumba\u011falar\u0131n\u0131n yumurtlama faaliyetlerine ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. May\u0131s sonu itibar\u0131yla \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Ergene, “Haziran’\u0131n ilk ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren de yumurtlama ve yuva yapma davran\u0131\u015flar\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Bu sene sezon ilk ba\u015flarda biraz serin gitmi\u015fti, fakat sonradan \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde \u0131s\u0131nd\u0131 ve \u00f6zellikle deniz kaplumba\u011falar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir h\u0131zlanma da ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f oldu. Kumsallar\u0131m\u0131zda \u015fu anda olduk\u00e7a iyi say\u0131da yuva yap\u0131mlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015fiyor. Hatta sadece temel \u00fcreme kumsallar\u0131ndan de\u011fil, di\u011fer kumsallardan da bilgiler geliyor. \u00dcreme alan\u0131 olmayan kumsallarda da yumurtlama faaliyetini ger\u00e7ekle\u015ftirdiklerini biliyoruz” dedi.<\/p>\n
Deniz kaplumba\u011falar\u0131 i\u00e7in Mersin’in \u00f6nemi
\nMersin’in ye\u015fil deniz kaplumba\u011falar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli bir b\u00f6lge oldu\u011funu vurgulayan Ergene, \u015f\u00f6yle devam etti: “Mersin’deki 5 \u00fcreme alan\u0131 i\u00e7erisinde 4 temel \u00fcreme alan\u0131 \u00e7o\u011funlukla ye\u015fil renkli kaplumba\u011fas\u0131na ait. Ve bunun i\u00e7erisinde birinci s\u0131rada Kazanl\u0131 geliyor. Her y\u0131l yakla\u015f\u0131k binin \u00fczerinde yuva say\u0131s\u0131 oluyor. Ve bu b\u00f6lgede ye\u015fil deniz kaplumba\u011falar\u0131n\u0131n daha \u00e7ok yuvalama ger\u00e7ekle\u015ftiriyor. Arkas\u0131ndan Alata, Davultepe \u015feklinde devam ediyor. \u00c7o\u011funlukla Akdeniz pop\u00fclasyonunun b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 Mersin kumsallar\u0131 olu\u015fturuyor. Bu nedenle Mersin, deniz kaplumba\u011falar\u0131n\u0131n gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem arz ediyor. Anamur kumsallar\u0131 \u00e7o\u011funlukla carettalar\u0131n yuva yapt\u0131\u011f\u0131 kumsallar\u0131 ifade ediyor. Orada da yine \u00e7o\u011funlukla binin \u00fczerinde yuva yapma davran\u0131\u015f\u0131 g\u00f6zlemliyoruz. Carettalar \u00e7o\u011funlukla bu b\u00f6lgede yuvalar\u0131n\u0131 yap\u0131p, yavrular denizle bulu\u015fmu\u015f oluyor.”<\/p>\n
“Yuvalama yapt\u0131ktan yakla\u015f\u0131k 2 ay sonras\u0131nda yavrular yumurtalar\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131yor”
\nDeniz kaplumba\u011falar\u0131 yuvalama yapt\u0131ktan yakla\u015f\u0131k 2 ay sonras\u0131nda yavrular yumurtalar\u0131ndan \u00e7\u0131karak denize kavu\u015ftuklar\u0131n\u0131 belirten Ergene, bunun da temmuzun sonlar\u0131 ve a\u011fustosun ilk haftas\u0131ndan itibaren ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini ifade etti. Bu y\u0131l yuva say\u0131s\u0131n\u0131n y\u00fcksek olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini dile getiren Ergene, “Ba\u015flang\u0131\u00e7 biraz yava\u015f gitti ama sonradan yuva say\u0131lar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u00fcyoruz. D\u00f6nemin sonunda yuva say\u0131lar\u0131yla ilgili daha net bilgi verme \u015fans\u0131m\u0131z olacak. Asl\u0131nda kaplumba\u011falar\u0131n genel davran\u0131\u015f \u015fekline bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 2 y\u0131lda bir \u00fcreme davran\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisine girdiklerini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu nedenle 2 y\u0131lda bir dalgalanma olur. Ge\u00e7en y\u0131lki ve \u00f6nceki y\u0131lki say\u0131 gayet iyi durumdayd\u0131. Bu y\u0131lki say\u0131da belki d\u00fc\u015fme bekleyebiliriz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz ama \u015fu anki gidi\u015fat iyi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. D\u00f6nem sonunda bunu daha iyi de\u011ferlendirme \u015fans\u0131na sahip olaca\u011f\u0131z” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
“Canl\u0131n\u0131n yumurtas\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla b\u0131rak\u0131p denize d\u00f6nebilmesi laz\u0131m”
\nErgene, deniz kaplumba\u011falar\u0131n\u0131n daha rahat yumurtlama yapabilmesi i\u00e7in insanlara da \u00f6nemli g\u00f6revler d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi. Deniz kaplumba\u011falar\u0131n\u0131n ak\u015fam saat 21.00-22.00 sonras\u0131 yumurtlamak i\u00e7in kutsala \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Ergene, \u00e7o\u011funlukla da insanlar\u0131n bu saatlerde kumsallarda oldu\u011funu kaydetti. Vatanda\u015flardan, ‘hocam kaplumba\u011fa yumurtluyor ne yapabiliriz, nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabiliriz’ diye s\u00fcrekli telefonlar geldi\u011fini ifade eden Ergen, “Benim halk\u0131m\u0131zdan iste\u011fim \u015fu; hayvan\u0131 rahat b\u0131rakmalar\u0131 gerekiyor. Yani canl\u0131n\u0131n yumurtas\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla b\u0131rak\u0131p denize d\u00f6nebilmesi laz\u0131m. Yumurtlama faaliyeti i\u00e7in herhangi bir yard\u0131m yapabilme s\u00f6z konusu de\u011fil. Rahat b\u0131rakmak gerekiyor. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda bize ula\u015fabilirler ve yuvan\u0131n yerini bize ilettikleri takdirde gerekli \u00f6nlemleri yuvay\u0131 koruma alt\u0131na alarak alabiliriz. M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar hayvanlar\u0131n rahats\u0131z edilmemesi, kumsallarda ate\u015f yak\u0131lmamas\u0131, g\u00fcr\u00fclt\u00fc yap\u0131lmamas\u0131, \u0131\u015f\u0131klar\u0131n mutlaka karart\u0131lmas\u0131 gerekiyor” dedi.<\/p>\n
“Sahillerdeki \u0131\u015f\u0131klar en b\u00fcy\u00fck sorunlardan biri”
\nErgene, \u00f6zellikle de sahillerdeki \u0131\u015f\u0131klar\u0131n en b\u00fcy\u00fck sorunlardan biri oldu\u011funu s\u00f6yledi. Deniz kaplumba\u011falar\u0131n\u0131n 321 kilometrelik sahilin \u00e7ok az bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kulland\u0131klar\u0131n\u0131 ve geldikleri kumsallar\u0131n belli oldu\u011funu ifade eden Ergene, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:
\n“Bu kumsallar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131nda da yazl\u0131klar var. Bu yazl\u0131klar da \u0131\u015f\u0131kland\u0131rmalar ters y\u00f6ne gidecek \u015fekilde; yani denize do\u011fru \u0131\u015f\u0131kland\u0131rma de\u011fil de denizin tam tersi kara y\u00f6n\u00fcne do\u011fru \u0131\u015f\u0131kland\u0131rma yapmalar\u0131 gerekiyor. I\u015f\u0131klar\u0131n parlak \u0131\u015f\u0131k \u015feklinde de\u011fil daha \u00e7ok k\u0131rm\u0131z\u0131ms\u0131 ya da turuncu gibi \u0131\u015f\u0131klar\u0131 alg\u0131lamakta daha g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ektikleri i\u00e7in bu \u015fekilde onlara yard\u0131mc\u0131 olabilirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6zellikle yavru deniz kaplumba\u011falar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u0131\u015f\u0131kland\u0131rma \u00e7ok \u00f6nemli. I\u015f\u0131\u011fa do\u011fru gidiyorlar ve hayatlar\u0131n\u0131 kaybedebiliyorlar. Denizin \u0131\u015f\u0131lt\u0131s\u0131, sesi ve dalgalanmas\u0131ndan do\u011fan titre\u015fimle yollar\u0131n\u0131 bulabiliyorlar yavru deniz kaplumba\u011falar\u0131. Ama aksi istikamette e\u011fer \u0131\u015f\u0131k varsa o y\u00f6ne do\u011fru gidebiliyorlar.”<\/p>\n
“Kumulun yok olmas\u0131, hayvan\u0131n yuvas\u0131n\u0131n yok olmas\u0131 anlam\u0131na geliyor”
\nKumsallardan kum al\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan Ergene, kumulun yok olmas\u0131n\u0131n, hayvan\u0131n yuvas\u0131n\u0131n yok olmas\u0131 anlam\u0131na geldi\u011fini ifade etti. Kumsallarda yuvalar\u0131n bulundu\u011fu alanlara ‘Deniz kaplumba\u011fa yuvas\u0131d\u0131r. L\u00fctfen koruyal\u0131m’ yazan tabelalar diktiklerini belirten Ergene, vatanda\u015flardan bu tabelalar\u0131n bulundu\u011fu yerlerden uzak durmalar\u0131n\u0131 isteyerek, “\u00c7o\u011funlukla bazen insanlar geliyor, tabelalar\u0131n \u00fcst\u00fcne k\u0131yafetlerini b\u0131rak\u0131yorlar. Denizden \u00e7\u0131k\u0131p gelip \u0131slak \u0131slak onun \u00fcst\u00fcnde \u00fczerlerini de\u011fi\u015ftiriyorlar. Bu kumulun sertle\u015fmesine sebep oluyor. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda kumsala ara\u00e7 girmemesi gerekiyor. Kumsala giren ara\u00e7lar derin izler b\u0131rak\u0131yor ve kumsal\u0131 sertle\u015ftiriyor” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
“Kumsala \u00e7\u00f6p atmay\u0131n”
\nKumsala \u00e7\u00f6p at\u0131lmamas\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck istekleri aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Ergene, “\u00c7\u00fcnk\u00fc plastik kirlili\u011fi art\u0131k bir dev haline gelmi\u015f durumda ve kaplumba\u011falar\u0131n hayat\u0131n\u0131 maalesef \u00e7ok olumsuz etkiliyor. Yavru deniz kaplumba\u011falar\u0131 bunlara tak\u0131larak hayatlar\u0131n\u0131 kaybedebiliyorlar, ana\u00e7 kaplumba\u011falar yutabiliyorlar. \u00d6zellikle denizde plastik, deniz anas\u0131na benzedi\u011fi i\u00e7in yutup tamamen hayatlar\u0131n\u0131 kaybedebiliyor ana\u00e7 kaplumba\u011falar. Bu nedenle kirlilik asl\u0131nda sadece deniz kaplumba\u011fas\u0131 i\u00e7in de\u011fil, hepimiz i\u00e7in \u00f6nemli bir tehdit. O nedenle t\u00fcm canl\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in kirlili\u011fin \u00f6nlenmesi \u00f6zellikle de plastik kirlili\u011finin \u00f6nlenmesi \u00f6nem arz ediyor” dedi.<\/p>\n
Bal\u0131k\u00e7\u0131lara uyar\u0131
\nBal\u0131k\u00e7\u0131lara da uyar\u0131da bulunan Ergene, “\u00d6zellikle \u00fcreme d\u00f6nemi bal\u0131k\u00e7\u0131lardan ricam; m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar a\u011flar\u0131na tak\u0131lan olursa bile bize haber vermeleri ve yava\u015f\u00e7a teknelerine \u00e7ekip hayvan\u0131 sakince bir k\u00f6\u015fede \u00fcst\u00fcn\u00fc \u0131slatacak \u015fekilde al\u0131koymalar\u0131n\u0131 istiyoruz. Bayg\u0131nl\u0131klar\u0131 ge\u00e7ene kadar en az\u0131ndan. Bunlar \u00f6nemli. A\u011fa yavrular tak\u0131labilir. Yavrular\u0131 kurtarmak i\u00e7in bir \u00e7aba sarf etmeleri gerekiyor” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye’de \u00f6nemli \u00fcreme alanlar\u0131ndan biri olan Mersin’de, deniz kaplumba\u011falar\u0131 sahillerde yumurtalama faaliyetlerine devam ediyor. Kazanl\u0131’dan ba\u015flayarak Alata, Davultepe, G\u00f6ksu ve Anamur’da haziran ay\u0131 ile ba\u015flayan yumurtlama faaliyetleri son g\u00fcnlerde art\u0131\u015f g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131. D\u00fcnyada 8 t\u00fcr\u00fc olan deniz kaplumba\u011falar\u0131ndan T\u00fcrkiye’nin Akdeniz k\u0131y\u0131lar\u0131na d\u00fczenli olarak yuva yapan caretta caretta ve Chelonia Mydas (ye\u015fil deniz kaplumba\u011fas\u0131) olmak \u00fczere […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":76469,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-76468","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mersin"],"views":84,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/76468","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=76468"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/76468\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/76469"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=76468"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=76468"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=76468"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}