{"id":76341,"date":"2024-06-26T12:28:30","date_gmt":"2024-06-26T09:28:30","guid":{"rendered":"https:\/\/mersingazetesi.com\/?p=76341"},"modified":"2024-06-26T12:28:30","modified_gmt":"2024-06-26T09:28:30","slug":"sohbet-kosesi-folklor-ve-etnografya-kaynagimiz-yorukler-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/2024\/06\/26\/sohbet-kosesi-folklor-ve-etnografya-kaynagimiz-yorukler-3\/","title":{"rendered":"SOHBET K\u00d6\u015eES\u0130: FOLKL\u00d6R VE ETNOGRAFYA KAYNA\u011eIMIZ: Y\u00d6R\u00dcKLER\u2026"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrk Dil Kurumu s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcnde yer alan bilgilere g\u00f6re Y\u00f6r\u00fck: Hayvanc\u0131l\u0131kla ge\u00e7inen, genellikle Toroslarda ya\u015fayan g\u00f6\u00e7ebe T\u00fcrk oyma\u011f\u0131, T\u00fcrkmen anlam\u0131na geliyor.<br \/>\nY\u00f6r\u00fck: g\u00f6\u00e7ebe ya\u015fam tarz\u0131n\u0131 se\u00e7mi\u015f T\u00fcrk Halklar\u0131na denir.<br \/>\nAnadolu&#8217;da yaylak-k\u0131\u015flak hayat\u0131 ya\u015fayan T\u00fcrkmen a\u015firetleri (obalar\u0131) i\u00e7in de kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\nAnadolu halk\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli n\u00fcfus \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015ftururlar. Balkanlardaki T\u00fcrkler aras\u0131nda da y\u00fcksek miktarda Y\u00f6r\u00fck bulunmaktad\u0131r.<br \/>\nRumeli Y\u00f6r\u00fckleri: Kocac\u0131k Y\u00f6r\u00fckleri, Nald\u00f6ken Y\u00f6r\u00fckleri, Vize Y\u00f6r\u00fckleri vb gruplara ayr\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\nBug\u00fcn Bulgaristan, Yunanistan ve Makedonya&#8217;n\u0131n da\u011f k\u00f6ylerinde ya\u015famaktad\u0131rlar.<br \/>\nOsmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu t\u00fcm Balkanlarda elde etti\u011fi topraklara sahip olunmas\u0131 i\u00e7in sadece T\u00fcrkmen\/Y\u00f6r\u00fckleri g\u00f6ndermi\u015f ve g\u00f6revlendirmi\u015ftir.<br \/>\nY\u00f6r\u00fckler: Anadolu ve Rumeli\u2019de g\u00f6\u00e7ebe olarak ya\u015fayan, ge\u00e7imlerini hayvanc\u0131l\u0131kla sa\u011flayan ve mevsimlere g\u00f6re ova veya yaylalarda kurduklar\u0131 \u00e7ad\u0131rlarda oturan O\u011fuz T\u00fcrklerine verilen ad\u0131d\u0131r.<br \/>\n11. y\u00fczy\u0131lda Orta Asya\u2019dan g\u00f6\u00e7 eden ve g\u00f6\u00e7ebe hayat ya\u015fayan O\u011fuzlar, \u0130ran\u2019dan ge\u00e7erek Malazgirt Zaferi&#8217;nden sonra Anadolu\u2019ya geldiler.<br \/>\nBurada da eski hayat tarzlar\u0131n\u0131 aynen devam ettirdiler.<br \/>\n\u0130lk zamanlar T\u00fcrkmen ad\u0131yla an\u0131lan O\u011fuzlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 yerle\u015fik hayata ge\u00e7ti.<br \/>\nAnadolu\u2019nun \u0130slamla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p T\u00fcrkle\u015ftirilmesi s\u0131ras\u0131nda O\u011fuz boylar\u0131, Anadolu\u2019nun her taraf\u0131na yay\u0131ld\u0131.<br \/>\nY\u00f6r\u00fckler&#8217;in ba\u015fl\u0131ca ge\u00e7im kaynaklar\u0131 koyun ve ke\u00e7i idi \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00f6\u00e7 s\u0131ras\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fckba\u015f hayvanlarla yer de\u011fi\u015ftirmek daha kolayd\u0131.<br \/>\nEvet\u2026<br \/>\nY\u00f6r\u00fckler; Anadolu\u2019nun \u00e7e\u015fitli y\u00f6relerinde, topra\u011fa ba\u011flanmadan ya\u015fayan g\u00f6\u00e7ebe T\u00fcrkmenlere verilen isimdir.<br \/>\nY\u00f6r\u00fck ise Anadolu ve Rumeli\u2019de g\u00f6\u00e7ebe hayat\u0131 ya\u015fayan T\u00fcrk kabilelerine verilen genel isimdir.<br \/>\nT\u00fcrk\u00e7e \u201cy\u00fcr\u00fcmek\u201d fiilinden t\u00fcreyip, \u201cy\u00fcr\u00fcyen, sefere ko\u015fan \u00e7ad\u0131r halk\u0131\u201d manalar\u0131na gelen Y\u00f6r\u00fck kelimesi genel olarak \u201cbir yerde durmay\u0131p devaml\u0131 yer de\u011fi\u015ftiren g\u00f6\u00e7ebe halk\u201d anlam\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\nO\u011fuz T\u00fcrklerinde ya\u015famlar\u0131n\u0131 topra\u011fa ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fil de g\u00f6\u00e7ebe olarak s\u00fcrd\u00fcren T\u00fcrkmen b\u00f6l\u00fcmlerine \u201cY\u00f6r\u00fck\u201d ad\u0131 verilmi\u015fti.<br \/>\nOsmanl\u0131lar zaman\u0131nda 16\u2019\u0131c\u0131 y\u00fczy\u0131lda konup-g\u00f6\u00e7er olan T\u00fcrkmenlere de \u201cY\u00f6r\u00fck\u201d ad\u0131 verilmi\u015fti.<br \/>\nY\u00f6r\u00fcklerin \u201ck\u0131\u015flak\u201d ve \u201cyaylak\u201d ad\u0131yla iki ayr\u0131 bar\u0131naklar\u0131 bulunurdu.<br \/>\nYaz\u0131n hayvan s\u00fcr\u00fcleriyle birlikte yaylalara \u00e7\u0131kan Y\u00f6r\u00fckler, k\u0131\u015f\u0131n daha s\u0131cak k\u0131y\u0131ya yak\u0131n ovalara inerlerdi.<br \/>\nK\u0131\u015fl\u0131k ve yazl\u0131k yerlere gelen insanlara \u201cY\u00f6r\u00fck Obas\u0131\u201d denirdi.<br \/>\nAyn\u0131 soydan gelen oba halk\u0131na da \u201coymak\u201d ad\u0131 verilirdi.<br \/>\nOymaklar\u0131n ba\u015f\u0131nda da oymak beyleri bulunurdu.<br \/>\nOymak beyinin uygun g\u00f6rece\u011fi g\u00fcnde ilkbaharda Y\u00f6r\u00fck obalar\u0131 hep birlikte yaylaya do\u011fru yola \u00e7\u0131karlard\u0131.<br \/>\nY\u00f6r\u00fckler deve y\u00fcn\u00fcnden, koyun y\u00fcn\u00fcnden, ke\u00e7i k\u0131l\u0131ndan \u00e7ad\u0131rlar, giyecekler, kilimler, \u00e7uvallar, \u00e7ul-seccade-somat-heybeler dokurlard\u0131.<br \/>\nIstar, kirmen(e\u011firtme\u00e7), \u00f6zeme, \u00e7\u0131kr\u0131k, k\u0131l \u00e7uval, ala \u00e7uval, \u00e7ul, somat, cepken, darabulus\u2026 Y\u00f6r\u00fckler taraf\u0131ndan s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan kelimelerdir.<br \/>\nY\u00f6r\u00fcklerde \u201c\u00e7ad\u0131r\u201d ailenin evidir.<br \/>\nT\u00fcrk menk\u0131belerine g\u00f6re ilk \u00e7ad\u0131r\u0131 yapan T\u00fcrk hand\u0131r.<br \/>\nG\u00f6kt\u00fcrklerin bir k\u0131sm\u0131 da ke\u00e7e \u00e7ad\u0131rlarda oturmu\u015flard\u0131.<br \/>\n\u00c7ad\u0131r kelimesi T\u00fcrk\u00e7e; \u201c\u00c7at\u201d k\u00f6k\u00fcnden gelmektedir. Dokumadan yap\u0131lan, ta\u015f\u0131nabilen meskenlere \u201c\u00e7ad\u0131r\u201d denilmektedir.<br \/>\nO\u011fuzlar buna \u201c\u00c7a\u015f\u0131r\u201d demi\u015flerdi.<br \/>\nKad\u0131nlar\u0131n dokudu\u011fu \u00e7ad\u0131rlar, orta dire\u011fin \u00e7evresindeki 5.7.9\u2026 direk \u00fczerine kurulurdu.<br \/>\n\u00c7ad\u0131rda kap\u0131, pencereler, baca, ocakl\u0131k, yatakl\u0131k, kapl\u0131k gibi \u00e7e\u015fitli odalar bulunurdu.<br \/>\n\u00c7ad\u0131r; direkler \u00fczerine kurulur, direklerin \u00e7ad\u0131r\u0131 ta\u015f\u0131malar\u0131 yan\u0131nda ba\u015fka g\u00f6revleri de olurdu.<br \/>\nBu direkler silah dire\u011fi, mutfak dire\u011fi, giysi dire\u011fi gibi isimler verilirdi.<br \/>\nOsmanl\u0131larda Y\u00f6r\u00fckleri topra\u011fa yerle\u015ftirmek i\u00e7in belli bir \u201cisk\u00e2n siyaseti \u201duygulanm\u0131\u015f ve pek \u00e7ok \u201coba\u201d topra\u011fa ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131.<br \/>\nBug\u00fcn ba\u015fta Kayseri, Ni\u011fde, Adana, \u0130\u00e7el, Bursa, Mara\u015f olmak \u00fczere pek \u00e7ok ilimizde Y\u00f6r\u00fcklere rastlanmaktad\u0131r.<br \/>\nY\u00f6r\u00fckler; \u0130\u00e7el Y\u00f6r\u00fckleri, Bursa Y\u00f6r\u00fckleri, Tekeli Y\u00f6r\u00fckleri, Haruniye Y\u00f6r\u00fckleri, Ara\u00e7 Y\u00f6r\u00fckleri, Tarakl\u0131 Y\u00f6r\u00fckleri, Zile Y\u00f6r\u00fckleri, Karaca Y\u00f6r\u00fckleri, Nacakl\u0131 Y\u00f6r\u00fckleri, Toraman Y\u00f6r\u00fckleri, Nas\u0131rl\u0131 Y\u00f6r\u00fckleri, Tacirli Y\u00f6r\u00fckleri gibi adlarla an\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\nAnadolu\u2019da say\u0131lar\u0131 \u00e7ok az kalan Y\u00f6r\u00fckler \u00e7ok zengin bir folklor ve etnografya kayna\u011f\u0131d\u0131r.<br \/>\nHo\u015f\u00e7a kal\u0131n\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrk Dil Kurumu s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcnde yer alan bilgilere g\u00f6re Y\u00f6r\u00fck: Hayvanc\u0131l\u0131kla ge\u00e7inen, genellikle Toroslarda ya\u015fayan g\u00f6\u00e7ebe T\u00fcrk oyma\u011f\u0131, T\u00fcrkmen anlam\u0131na geliyor. Y\u00f6r\u00fck: g\u00f6\u00e7ebe ya\u015fam tarz\u0131n\u0131 se\u00e7mi\u015f T\u00fcrk Halklar\u0131na denir. Anadolu&#8217;da yaylak-k\u0131\u015flak hayat\u0131 ya\u015fayan T\u00fcrkmen a\u015firetleri (obalar\u0131) i\u00e7in de kullan\u0131l\u0131r. Anadolu halk\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli n\u00fcfus \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015ftururlar. Balkanlardaki T\u00fcrkler aras\u0131nda da y\u00fcksek miktarda Y\u00f6r\u00fck bulunmaktad\u0131r. Rumeli Y\u00f6r\u00fckleri: [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":76281,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-76341","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazi-mert"],"views":83,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/76341","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=76341"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/76341\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/76281"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=76341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=76341"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=76341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}