Mersin \u00dcniversitesi’nde (ME\u00dc) y\u00fcr\u00fct\u00fclen proje ile elde edilecek sonu\u00e7lara g\u00f6re ka\u011f\u0131t, \u00e7amur yeme gibi rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n te\u015fhis ve tedavisinin yan\u0131 s\u0131ra \u00e7ocuklar\u0131n baz\u0131 \u015feyleri neden yemek istemedikleri ara\u015ft\u0131r\u0131lacak.
\nDoktoras\u0131n\u0131 Hollanda’da Utrecht \u00dcniversitesi’nde yapan, ABD’de Yale \u00dcniversitesi’nde 13 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fan ME\u00dc T\u0131p Fak\u00fcltesi Anatomi B\u00f6l\u00fcm\u00fc’nden Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Maria Veldhuizen, beyindeki tat ve koku alg\u0131s\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u015fimdilerde yiyeceklerin beyindeki g\u00f6rsel alg\u0131s\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131yor. Veldhuizen’in y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, Bilkent \u00dcniversitesi’nden Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Burcu Ay\u015fen \u00dcrgen’in dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 “Nesne mi, yoksa pasta m\u0131? \u0130nsan beyninde g\u00f6rsel ventral ak\u0131\u015ftaki son zamanlarda ke\u015ffedilen yiyecek resimlerine \u00f6zel aktivasyon g\u00f6steren b\u00f6lgenin incelemesi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 1001 proje, T\u00fcrkiye’de bu konuda yap\u0131lan ilk proje olma \u00f6zeli\u011fi ta\u015f\u0131yor. Projede ayr\u0131ca Bilkent \u00dcniversitesi lisans \u00fcst\u00fc \u00f6\u011frencisi S\u00fcmeyra Nur Do\u011fan ve Orta Do\u011fu Teknik \u00dcniversitesi lisans \u00fcst\u00fc \u00f6\u011frencisi Gizem \u00d6zenli bursiyer olarak g\u00f6rev al\u0131yor.
\n\u00dcniversitede \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren Veldhuizen, ge\u00e7en y\u0131l Aral\u0131k kabul edilen projenin iki y\u0131l s\u00fcrece\u011fini s\u00f6yledi. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n sonucunda elde edilen bilgiler do\u011frultusunda g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ile yemek iste\u011fi aras\u0131nda beyinde bir yans\u0131man\u0131n ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 belirten Veldhuizen, bu durumun da \u00e7ocuklarda yememe iste\u011fine \u00e7\u0131kar\u0131mda bulanabilece\u011fini ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 yiyecekleri \u00e7ocuklar i\u00e7in daha \u00e7ekici hale getirmeye katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. Veldhuizen, ayr\u0131ca \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ka\u011f\u0131t, \u00e7amur yeme gibi rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n te\u015fhisi ve tedavisine de yard\u0131mc\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.
\n“Yiyecek g\u00f6rsellerine \u00f6zelle\u015fmi\u015f bir alan\u0131 ara\u015ft\u0131rmay\u0131 planl\u0131yoruz”
\nVeldhuizen, ba\u015flarda tat ve koku alg\u0131s\u0131n\u0131 inceledi\u011fini, \u015fimdilerde ise g\u00f6rsel alg\u0131 \u00fczerine yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Bunu, insanlara ‘nas\u0131l alg\u0131lad\u0131klar\u0131n\u0131’ sorarak ya da beyindeki tepkilere bakarak yapt\u0131klar\u0131n\u0131 anlatan Veldhuizen, \u015f\u00f6yle devam eti: “Bu yiyecek ne kadar tatl\u0131? Ne kadar ho\u015funuza gidiyor. Yiyecekleri alg\u0131larken kalp at\u0131\u015f h\u0131z\u0131n\u0131z art\u0131yor mu? Yiyecek yerken g\u00f6zlerinizi daha fazla m\u0131 k\u0131rp\u0131yorsunuz? Burada insan v\u00fccudu ve beyin tepkilerine bak\u0131yoruz. \u015eimdiye kadar, beyindeki tepkiler \u00e7o\u011funlukla tat ve koku gibi alanlar \u00fczerine yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Ancak son zamanlarda, yiyecekleri beyindeki g\u00f6rsel alanlarda nas\u0131l alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131m\u0131za dair artan bir ilgi var. Biz de son zamanlarda ke\u015ffedilen ve yiyecek g\u00f6rsellerine \u00f6zelle\u015fmi\u015f bir alan\u0131 ara\u015ft\u0131rmay\u0131 planl\u0131yoruz. Bu alanda bir yan\u0131lsama ile ara\u015ft\u0131rma yapaca\u011f\u0131z. Kullanaca\u011f\u0131m\u0131z yan\u0131lsama, hiper-ger\u00e7ek\u00e7i kekler olacak. Bunlar\u0131 muhtemelen Instagram videolar\u0131ndan biliyorsunuzdur; bir \u00e7anta, ayakkab\u0131 ya da oyuncak gibi bir nesne g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, bir b\u0131\u00e7ak gelir ve o nesneyi keser. Me\u011ferse o nesneler \u00e7anta ya da ayakkab\u0131 de\u011fil; asl\u0131nda bir kektir.”
\n“Beyindeki tepkileri g\u00f6zlemleyece\u011fiz”
\n\u0130nsan beyninde g\u00f6rsel inceleme i\u015flemini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in \u00f6zelle\u015fmi\u015f b\u00f6lgeler oldu\u011funu ifade eden Veldhuizen, bu b\u00f6lgelerin baz\u0131lar\u0131 nesnelerin renklerini ve \u015fekillerini alg\u0131lamaktan sorumluyken, baz\u0131 b\u00f6lgelerin ise s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan spesifik nesne kategorilerini alg\u0131lamak i\u00e7in \u00f6zelle\u015fmi\u015f olduklar\u0131n\u0131 belirtti. Veldhuizen, \u015f\u00f6yle devam etti: “Yenilebilir olmayan a\u015f\u0131r\u0131 ger\u00e7ek\u00e7i pasta videolar\u0131nda, nesnenin pasta oldu\u011fu, nesne dilimlendikten sonra ortaya \u00e7\u0131kar. Biz de a\u015f\u0131r\u0131 ger\u00e7ek\u00e7i pasta videolar\u0131n\u0131 kullanarak, bir nesnenin asl\u0131nda bir pasta oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda beyindeki tepkilerini g\u00f6zlemleyece\u011fiz. Bu videolar\u0131, ayn\u0131 nesne kesilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131p kesilmeyen yani nesne olarak kalan kontrol videolar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131raca\u011f\u0131z. \u00d6rne\u011fin, bir video Rubik k\u00fcp\u00fcn\u00fcn asl\u0131nda dilimlenebilir bir pasta oldu\u011funu g\u00f6sterebilir. E\u011fer yiyecek b\u00f6lgesi bu \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 kategori de\u011fi\u015fimlerine aktivasyon g\u00f6sterirse, benzer videolar\u0131 kullanarak baz\u0131 insanlar\u0131n neden baz\u0131 yiyecekleri yenilebilir olarak kabul etmediklerini anlayabiliriz.\u201d
\n“Bir\u00e7ok \u00e7ocuk ye\u015fil sebzeleri yemek istemez”
\n\u015eu anda projede kullanacaklar\u0131 videolar\u0131 haz\u0131rlama a\u015famas\u0131nda olduklar\u0131n\u0131 belirten Veldhuizen, bu videolar i\u00e7in ger\u00e7ek kekler ya da bilgisayar sim\u00fclasyonlar\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f kek videolar\u0131 kullanacaklar\u0131n\u0131 ifade etti. Veldhuizen, “Bu projede amac\u0131m\u0131z, yiyecek alan\u0131nda net tepkiler elde edebilmek. \u00d6rne\u011fin yiyecek olmayan \u015feyleri yiyen insanlar\u0131 incelemek. Baz\u0131 insanlar ka\u011f\u0131t ya da \u00e7amur yer. Bu \u00e7ok sa\u011fl\u0131ks\u0131z ve tehlikelidir. \u00c7al\u0131\u015fma ile yiyecekleri tan\u0131yamama sebebini belki anlayabiliriz. Ayr\u0131ca, pek \u00e7ok yeni ve farkl\u0131 yiyece\u011fi yemek istemeyen \u00e7ocuklar i\u00e7in bu sonu\u00e7lar faydal\u0131 olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir\u00e7ok \u00e7ocuk ye\u015fil sebzeleri yemek istemez. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n, beyin tepkilerinin nas\u0131l farkl\u0131 olabilece\u011fini anlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fini umuyoruz” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mersin \u00dcniversitesi’nde (ME\u00dc) y\u00fcr\u00fct\u00fclen proje ile elde edilecek sonu\u00e7lara g\u00f6re ka\u011f\u0131t, \u00e7amur yeme gibi rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n te\u015fhis ve tedavisinin yan\u0131 s\u0131ra \u00e7ocuklar\u0131n baz\u0131 \u015feyleri neden yemek istemedikleri ara\u015ft\u0131r\u0131lacak. Doktoras\u0131n\u0131 Hollanda’da Utrecht \u00dcniversitesi’nde yapan, ABD’de Yale \u00dcniversitesi’nde 13 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fan ME\u00dc T\u0131p Fak\u00fcltesi Anatomi B\u00f6l\u00fcm\u00fc’nden Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Maria Veldhuizen, beyindeki tat ve koku alg\u0131s\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u015fimdilerde […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":75857,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,1,8,5,7],"tags":[],"class_list":["post-75856","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-gundem","category-mersin","category-saglik","category-teknoloji"],"views":60,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75856","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=75856"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75856\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/75857"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=75856"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=75856"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=75856"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}