Mersin \u00dcniversitesi’nde (ME\u00dc) y\u00fcr\u00fct\u00fclen proje ile g\u00fcbrede ya\u015fanan ‘kekle\u015fme ve tozla\u015fma’ sorunu i\u00e7in yeni malzemelerin sentezlenmesi ve patentli yerli \u00fcr\u00fcnlerin elde edilmesi ama\u00e7lan\u0131yor. Halihaz\u0131rda kekle\u015fme ve tozla\u015fma sorununa kar\u015f\u0131 kullan\u0131lan ithal \u00fcr\u00fcnlere ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n azalt\u0131larak, elde edilecek yerli \u00fcr\u00fcnlerin kullan\u0131lmas\u0131 hedefleniyor.
\n\u00dcniversite-Sanayi i\u015f birli\u011fi kapsam\u0131nda Toros Tar\u0131m ile y\u00fcr\u00fct\u00fclen “G\u00fcbrelerin \u00dcretim Sonras\u0131nda Fiziksel \u00d6zelliklerinin Korunmas\u0131 Amac\u0131yla Alternatif Kimyasal \u00dcr\u00fcnlerin Sentezi, Karakterizasyonu ve Proses Optimizasyonu” ba\u015fl\u0131kl\u0131 proje, Sanayi Doktora Program\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. M\u00fchendislik Fak\u00fcltesi Kimya M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. Bahad\u0131r K\u00fcr\u015fad K\u00f6rbahti’nin y\u00f6neticili\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 projeyle g\u00fcbrede ya\u015fanan ‘kekle\u015fme ve tozla\u015fma’ sorunu i\u00e7in yeni malzemelerin sentezlenmesi ve patentli yerli \u00fcr\u00fcnlerin elde edilmesi ama\u00e7lan\u0131yor.<\/p>\n
“G\u00fcbrelerle ilgili \u00f6nemli iki sorun var”
\nTar\u0131mda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fin \u00f6nemine dikkat \u00e7eken Prof. Dr. K\u00f6rbahti, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m alan\u0131nda gerek T\u00fcrkiye’de, gerekse d\u00fcnyada ger\u00e7ekle\u015ftirilen Ar-Ge faaliyetleri ile elde edilen; insan, hayvan ve \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na olumsuz etkileri olmayan y\u00f6ntem ve \u00fcr\u00fcnlerin \u00f6nem kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri proje ile g\u00fcbrelerin \u00fcretim sonras\u0131nda fiziksel \u00f6zelliklerinin iyile\u015ftirilmesine y\u00f6nelik yeni katk\u0131 maddeleri ve kaplama malzemeleri \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ifade eden K\u00f6rbahti, g\u00fcbrelerle ilgili \u00f6nemli iki sorun oldu\u011funu belirtti. Bunlar\u0131n ‘kekle\u015fme ve tozla\u015fma’ oldu\u011funa dikkat \u00e7eken K\u00f6rbahti, \u00fcretim sonras\u0131 g\u00fcbrenin topra\u011fa ula\u015f\u0131ncaya kadar bir\u00e7ok d\u0131\u015f m\u00fcdahaleye maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun da topaklanma olarak bilinen ‘kekle\u015fme’, da\u011f\u0131lmas\u0131yla da ‘tozla\u015fma’ ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti. Bunun da g\u00fcbrede verim kayb\u0131na neden oldu\u011funa i\u015faret eden K\u00f6rbahti, ama\u00e7lar\u0131n\u0131n bu verim kayb\u0131n\u0131 yerli \u00fcr\u00fcnlerle minimize etmek oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n
“Amac\u0131m\u0131z, ulusal kaynaklar\u0131 kullanarak yeni katk\u0131 maddeleri ve kaplama malzemeleri geli\u015ftirmek”
\nG\u00fcbrelerin tar\u0131msal verim ve tar\u0131msal \u00fcretim i\u00e7in \u00f6nemli kimyasal maddeler oldu\u011funu belirten K\u00f6rbahti, \u015f\u00f6yle devam etti:
\n“G\u00fcbreler iki \u00f6zellikleriyle belirleniyor. Bunlar kimyasal \u00f6zellikleri ve fiziksel \u00f6zellikleri. Kimyasal \u00f6zellikleri g\u00fcbrenin bitkiye yaray\u0131\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ilgili bir \u00f6zellik. Fiziksel \u00f6zelli\u011fi ise depolama, ta\u015f\u0131ma ve muhafaza etme a\u015famas\u0131nda g\u00fcbrenin \u00f6zelliklerini korunmas\u0131yla ilgili bir nitelik. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda, NPK g\u00fcbreler, azotlu g\u00fcbreler ve organomineral g\u00fcbrelerle ilgili kekle\u015fme ve tozla\u015fma sorununa y\u00f6nelik katk\u0131 maddeleri ve yeni kaplama maddeleri geli\u015ftirmek.”
\n\u00dczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin ithal edildi\u011fini vurgulayan K\u00f6rbahti, ama\u00e7lar\u0131n\u0131n ulusal kaynaklar\u0131 kullanarak patentlenebilecek yeni katk\u0131 maddeleri ve kaplama malzemeleri geli\u015ftirmek oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n
“Projenin iki \u00f6nemli \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 var”
\nD\u00fcnyada y\u0131ll\u0131k 150-200 milyon ton civar\u0131nda, T\u00fcrkiye’de ise y\u0131llara g\u00f6re de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterse de ortalama 6 milyon ton g\u00fcbre t\u00fcketiminin s\u00f6z konusu oldu\u011funu ifade eden K\u00f6rbahti, “Bu kaplama malzemeleri ton ba\u015f\u0131na 1-2 kilogram kullan\u0131l\u0131yor. Y\u00fczde 10 kadar verim kayb\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurursak, bu 600 bin ton kadar bir \u00fcr\u00fcn kayb\u0131 anlam\u0131na geliyor. Bu nedenle yapaca\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz” ifadelerini kulland\u0131. Projenin iki \u00f6nemli \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 oldu\u011funu dile getiren K\u00f6rbahti, \u015f\u00f6yle devam etti:
\n“Bu \u00e7\u0131kt\u0131lardan birincisi ulusal kaynaklar\u0131m\u0131zla yeni \u00fcr\u00fcnler geli\u015ftirmek. \u0130kinci \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 ise sanayinin ihtiyac\u0131 olan doktoral\u0131 yeti\u015fmi\u015f personel tedariki sa\u011flamak. 11. ve 12. kalk\u0131nma planlar\u0131n\u0131 inceledi\u011fimiz zaman farkl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma gruplar\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan, Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan da onaylanan bu planlarda \u00f6zellikle sanayi i\u00e7in yeti\u015fmi\u015f doktoral\u0131 elemanlar\u0131n te\u015fvik edilmesi ve bu konuda \u00fcniversite sanayi i\u015f birli\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik yakla\u015f\u0131mlar mevcuttu. Dolay\u0131s\u0131yla biz bu her iki alanda da \u00fclkemize katk\u0131 yapmay\u0131 hedefliyoruz.”<\/p>\n
“Bir kaplama malzemesi geli\u015ftirdik”
\nProjenin 7 y\u0131ll\u0131k oldu\u011funu belirten K\u00f6rbahti, 2019 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yla projeye ba\u015fvurduklar\u0131n\u0131, 2020’de desteklendi\u011fini ve 2021 y\u0131l\u0131nda da s\u00f6zle\u015fme imzalad\u0131klar\u0131n\u0131 kaydetti. \u015eu anda projenin 4. y\u0131l\u0131nda olduklar\u0131n\u0131 ifade eden K\u00f6rbahti, “4 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre asl\u0131nda bursiyerlerimizin doktora e\u011fitiminin tamamlanmas\u0131, daha sonraki k\u0131s\u0131m ise \u00f6zel sekt\u00f6rde istihdam a\u015famas\u0131 olmak \u00fczere 7 y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcreyi kaps\u0131yor” diye konu\u015ftu. Devam eden \u00e7al\u0131\u015fmada 3 bursiyerin g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran K\u00f6rbahti, \u015f\u00f6yle devam etti:
\n“Bursiyerlerimizden biri NPK kompoze g\u00fcbreler \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 yapt\u0131. Bir kaplama malzemesi geli\u015ftirdik. Kendisi projemizden nisan ay\u0131nda mezun oldu. Di\u011fer 2 \u00f6\u011frencimizin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam ediyor. Organomineral g\u00fcbrelerin tozla\u015fmas\u0131na y\u00f6nelik katk\u0131 maddeleri geli\u015ftirilmesi ve azotlu g\u00fcbrelerle ilgili kaplama malzemesi geli\u015ftirilmesiyle ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z halihaz\u0131rda devam ediyor. Tahminen 2025 y\u0131l\u0131n\u0131n A\u011fustos ay\u0131nda tamamlamay\u0131 planl\u0131yoruz.”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mersin \u00dcniversitesi’nde (ME\u00dc) y\u00fcr\u00fct\u00fclen proje ile g\u00fcbrede ya\u015fanan ‘kekle\u015fme ve tozla\u015fma’ sorunu i\u00e7in yeni malzemelerin sentezlenmesi ve patentli yerli \u00fcr\u00fcnlerin elde edilmesi ama\u00e7lan\u0131yor. Halihaz\u0131rda kekle\u015fme ve tozla\u015fma sorununa kar\u015f\u0131 kullan\u0131lan ithal \u00fcr\u00fcnlere ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n azalt\u0131larak, elde edilecek yerli \u00fcr\u00fcnlerin kullan\u0131lmas\u0131 hedefleniyor. \u00dcniversite-Sanayi i\u015f birli\u011fi kapsam\u0131nda Toros Tar\u0131m ile y\u00fcr\u00fct\u00fclen “G\u00fcbrelerin \u00dcretim Sonras\u0131nda Fiziksel \u00d6zelliklerinin Korunmas\u0131 Amac\u0131yla […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":73822,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,5,7],"tags":[],"class_list":["post-73821","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mersin","category-saglik","category-teknoloji"],"views":52,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73821","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=73821"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73821\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/73822"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=73821"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=73821"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=73821"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}