Mersin\u2019de Atat\u00fcrk Park\u0131 \u00f6n\u00fcnde liman i\u00e7inde ba\u015flayan, mevcut i\u015fletmeci \u00c7ok Uluslu \u015eirket\u2019e(\u00c7U\u015e) ayr\u0131cal\u0131k olarak verilen ek Liman in\u015faat\u0131 art\u0131k sahilden daha fazla g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmaya ba\u015flad\u0131.
\nAral\u0131k 2023\u2019de ihalesi yap\u0131lan in\u015faat ayda binlerce kamyon ile tonlarca ta\u015f\u0131 ba\u015fta \u00c7avak\u2019taki ta\u015f ocaklar\u0131 olmak \u00fczere, yak\u0131n k\u00f6ylerden liman i\u00e7ine ta\u015f\u0131n\u0131yor. \u00d6zellikle gelecek k\u0131\u015f aylar\u0131nda kamyonlar\u0131n egzoz gazlar\u0131n\u0131n Mersin\u2019in hava kirlili\u011fini nas\u0131l etkileyece\u011fi g\u00f6rece\u011fiz. Tonlarca patlay\u0131c\u0131 kullan\u0131larak ta\u015f ocaklar\u0131nda gece g\u00fcnd\u00fcz yap\u0131lan patlatmalar ile yak\u0131n k\u00f6ylerdeki zavall\u0131 k\u00f6yl\u00fcler ve yataklar\u0131nda uyanan hastalar, ya\u015fl\u0131lar ve bebeler \u00e7aresiz katlan\u0131yorlar!
\nPatlamalar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 sismik sars\u0131nt\u0131lar ile su kaynaklar\u0131 kayboluyor.
\nPatlatmalar\u0131n toz bulutlar\u0131n\u0131n yarataca\u011f\u0131 toz duman\u0131n\u0131n, tozla\u015fma d\u00f6neminde sebze ve meyve \u00fcr\u00fcn verimini nas\u0131l etkileyece\u011fi ise \u015fimdilik me\u00e7hul..!
\nDeniz kirlili\u011fi tepki \u00e7ekmesin diye iskele \u0130n\u015faat\u0131, liman\u0131n deniz taraf\u0131ndan dolgu ile ba\u015flad\u0131. Yava\u015f yava\u015f Atat\u00fcrk Park\u0131\u2019na do\u011fru dolgu olunca deniz kirlili\u011finin nas\u0131l olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rece\u011fiz..!
\n\u00d6te yandan ba\u015flat\u0131lan deniz dibi taramalar\u0131nda bir \u00e7ok \u00f6l\u00fc Caretta Caretta par\u00e7alar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6yleniyor. Mersin Liman\u0131 y\u0131llard\u0131r biriken beyaz asbesttin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve a\u00e7\u0131kta bilinmeyen bir yere d\u00f6k\u00fclmesi ile ilerleyen in\u015faat yap\u0131m\u0131 ile kent belle\u011fi Atat\u00fcrk Park\u0131 katlediliyor. Genelde limanlar \u00f6zelde Mersin Liman\u0131\u2019n\u0131n \u00f6zelle\u015ftirmesinin tarihteki iz d\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc ve geli\u015fmelerini anlatan 16.09.2024 tarihli BALTA L\u0130MANI ANLA\u015eMASI VE MERS\u0130N L\u0130MANI ba\u015fl\u0131kl\u0131 k\u00f6\u015fe yaz\u0131m\u0131 burada payla\u015f\u0131yorum.
\n\u201cLimanlar, bir \u00fclkenin d\u0131\u015f D\u00fcnya\u2019ya a\u00e7\u0131lan kap\u0131lar\u0131d\u0131r. Bu nedenle Limanlar, D\u00fcnya\u2019da \u00e7ok eski \u00e7a\u011flardan bu yana, hem askeri, hemde ticari a\u00e7\u0131dan \u00e7ok stratejik bir \u00f6neme sahiptir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Limanlar bug\u00fcnde bir \u00fclkenin ticari ve ekonomik y\u00f6nden geli\u015fmesinde motor g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcyorlar. Anadolu\u2019nun D\u00fcnya\u2019daki e\u015fsiz jeopolitik konumu ve g\u00f6\u00e7 yollar\u0131 \u00fczerinde olmas\u0131 nedeniyle \u00fclkemizdeki limanlar, su yollar\u0131 ve bo\u011fazlar tarih boyunca \u00e7ok daha \u00f6nemli ve stratejik yere sahip olmu\u015ftur.
\nMersin liman\u0131; 1800\u2019lerin ikinci yar\u0131s\u0131nda, ABD i\u00e7 sava\u015f\u0131ndan sonra zengin \u00c7ukurova topraklar\u0131n\u0131n pamuk ekimi i\u00e7in ke\u015ffedilmesi ile Do\u011fu Akdeniz\u2019de \u00f6ne \u00e7\u0131kmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle, Osmanl\u0131\u2019\u0131n son d\u00f6nemlerinde Duyun-u Umumiye\u2019nin bir \u015fubesinin Mersin\u2019de kurulmu\u015f olmas\u0131 bir tesad\u00fcf de\u011fildir. Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn 31 Ekim 1918 Mondros M\u00fctarekesi\u2019nden sonra, Mersin Liman\u0131\u2019n\u0131n stratejik \u00f6nemini, 5 Kas\u0131m 1918\u2019de gizlice Mersin\u2019e gelerek Karamanc\u0131lar Kona\u011f\u0131\u2019nda yapt\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131da yerel askeri ve sivil b\u00fcrokratlarla Anadolu\u2019nun ilk i\u015fgalinin Mersin\u2019den ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesi, (17 Aral\u0131k 1918 de i\u015fgal ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r) kurtulu\u015ftan sonra da, Mersin\u2019i il yaparak, 9 kez Mersin\u2019e gelmesi, hatta hasta yata\u011f\u0131nda son seyahat\u0131n\u0131 20 May\u0131s 1938\u2019de Mersin\u2019e yaparak Hatay meselesinde kararl\u0131l\u0131k mesajlar\u0131n\u0131 D\u00fcnya\u2019ya Mersin\u2019den vermesi, kurtulu\u015f ve kurulu\u015f s\u00fcrecinde Mustafa Kemal\u2019in Mersin Kentinin ve liman\u0131n\u0131n stratejik \u00f6neminin ne kadar fark\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.
\nBALTA L\u0130MANI ANLA\u015eMASI VE DUYUN-U UMUM\u0130YE\u2019YE GE\u00c7\u0130\u015e
\nOsmanl\u0131 devleti, Halifeli\u011fin Osmanl\u0131lar\u2019a ge\u00e7mesinden ve fetvac\u0131 Arap uleman\u0131n ve Aksa\u00e7l\u0131lar meclisinin yerini alarak b\u00fcrokrasiye egemen olmas\u0131 ile Avrupa\u2019daki bilimsel ve teknolojik geli\u015fmeleri takip eden, yedi dil bilen Fatih Sultan Mehmet\u2019in yenilik\u00e7i vizyonunu kaybetti. Avrupa\u2019daki bilimsel ve teknolojik yeniliklerden uzakla\u015farak \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f d\u00f6nemine girdi. Sava\u015flarla bo\u015falan hazineyi i K\u0131r\u0131m sava\u015f\u0131ndan itibaren , 41 kez bor\u00e7 alarak doldurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.
\nAyr\u0131ca \u0130ngilizlerle ilk kez 1838 \u2019de yap\u0131lan Balta Liman\u0131 Anla\u015fmas\u0131yla \u00f6nce \u0130ngiliz T\u00fcccarlara verilen, daha sonra 10 Avrupa \u00fclkesinin t\u00fcccarlar\u0131na Osmanl\u0131 devleti s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7indeki t\u00fcm limanlarda tan\u0131nan (vergi muafiyeti ve Kabotaj hakk\u0131 vb) ayr\u0131cal\u0131klar\u0131 ile \u00f6nce vergi ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Avrupal\u0131 t\u00fcccarlar ile rekabet edemeyen yerli t\u00fcccarlar iflas etti. Sonunda deniz ve k\u0131y\u0131 ticaretinden hi\u00e7 vergi toplayamayan Osmanl\u0131 hazinesi 1875 de iflas ederek, bor\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6deyemeyece\u011fini ilan etti.
\n1881 y\u0131l\u0131nda Avrupa devletlerinin bor\u00e7lar\u0131n\u0131 tahsil etmek \u00fczere Duyun-u Umumiye kurumu kuruldu. B\u00f6ylece, Osmanl\u0131; hazinesinin gelirlerinin kontrol\u00fc ve denetimi, tamamen yabanc\u0131lara ge\u00e7erek s\u00f6m\u00fcrge durumuna d\u00fc\u015ft\u00fc. \u2013 Lozan Bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde bile bu bor\u00e7lar\u0131n \u00f6denmesi takside ba\u011fland\u0131 ve 1950\u2019li y\u0131llarda borcunu kapatabildi.
\nBUG\u00dcN \u00d6ZELLE\u015eEN L\u0130MANLARDA \u0130HRACAAT KAPAS\u0130TEM\u0130Z VE REKABET G\u00dcC\u00dcM\u00dcZ KONTROL ALTINA MI ALINIYOR?
\nAKP\u2019nin iktidara gelmesi ile ba\u015flayan \u00f6zelle\u015ftirme furyas\u0131 ile 2007\u2019de zarar eden Devlet Demir Yollar\u0131 ile b\u00fct\u00fcnle\u015fik Liman \u0130\u015fletmeleri \u00f6nce ikiye ayr\u0131l\u0131p, sonra sadece karl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6zelle\u015ftirilerek Mersin Liman\u0131 i\u015fletmesi Singapur g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc \u00c7U\u015e)\u2019a i\u00e7eri\u011fi bilinmeyen s\u00f6zle\u015fme ile verildi.
\nKamuoyuna, \u2018liman hizmetlerinin modernize edilerek verimlili\u011finin ve ihracat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn dolsy\u0131d\u0131yla devlet gelirlerinin art\u0131r\u0131laca\u011f\u0131\u2019 propagandas\u0131 yap\u0131ld\u0131.
\nAsl\u0131nda, 24 Ocak 1980 kararlar\u0131yla zaten kamusal planlama ve \u00fcretim anlay\u0131\u015f\u0131ndan tamamen vazge\u00e7ildi\u011fi ilan edildi\u011fi i\u00e7in, \u2018yat\u0131r\u0131m yap\u0131lmayarak modernize edilmemesi\u2019 sonucunda bir \u00e7ok K\u0130T gibi \u2018limanlarda i\u015fletmeleri\u2019 de zarar noktas\u0131na getirilmi\u015fti.
\n2007 y\u0131l\u0131nda \u00f6zelle\u015ftirilen Mersin Liman\u0131, bug\u00fcn Hindistan ve \u0130spanya limanlar\u0131 aras\u0131ndaki e\u015fsiz jeopolitik konumuyla vede \u00f6zellikle pandemide, artan i\u015f hacmi ile \u00e7ok dikkat \u00e7ekiyor.\u2028Bunu, Mersin a\u00e7\u0131klar\u0131nda y\u00fckleme ve bo\u015faltma i\u00e7in bekleyen gemilerin say\u0131s\u0131ndan da g\u00f6rebiliyoruz.
\nBu y\u00f6n\u00fcyle asl\u0131nda, 312 km sahili olan Mersin\u2019de kent merkezi d\u0131\u015f\u0131nda, Mersin\u2019in daha b\u00fcy\u00fck kapasiteli yeni bir Ana konteyner aktarma liman\u0131na ihtiyac\u0131 var.\u2028Bu gereksinim, 10. Stratejik Kalk\u0131nma plan\u0131nda belirtilmi\u015f. Ancak nedense 11. Planda \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f!
\nBu durum mevcut i\u015fletmecinin lehine, neo liberal ekonomide rekabet yasas\u0131na ayk\u0131r\u0131 bir avantaj yaratmaktad\u0131r.
\nMevcut i\u015fletmeci \u00c7U\u015e halen tek tabanca ve Mersin liman\u0131n\u0131n t\u00fcm ihracat\u0131n\u0131 denetleyen bir tekel durumundad\u0131r.
\nG\u0130ZL\u0130 VE \u00d6RT\u00dcL\u00dc B\u0130R BALTA L\u0130MANI ANLA\u015eMASI MI?
\nBas\u0131ndan duydu\u011fumuz kadar\u0131 ile \u00e7o\u011funlukla \u00f6zelle\u015ftirme anla\u015fmalar\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi \u2018ticari s\u0131r\u2019 oldu\u011fu gerek\u00e7esi ile bilinmiyor. Mevcut anla\u015fmada yine bas\u0131ndan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla bu s\u00f6zle\u015fmede iki konu a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fmu\u015f de\u011fil.
\nBirincisi, mevcut i\u015fletmeci ilan etti\u011fi, b\u00fcy\u00fck i\u015f hacmi ile orant\u0131l\u0131 elde etti\u011fi \u00e7ok b\u00fcy\u00fck gelirden hazineye ve y\u0131lda toplam ne kadar vergi veriyor mu veya belediye ye ne kadar bir \u00f6deme yap\u0131yor (mu)?
\n\u0130kincisi, i\u015fletmeci \u00c7U\u015e\u2019un liman hizmetlerinden alabilece\u011fi \u00fccret ve har\u00e7lar\u0131n \u00e7e\u015fitlili\u011finde bir s\u0131n\u0131rlama var m\u0131?
\nMevcut durumda, i\u015fletmeci \u00c7U\u015e 2022 y\u0131l\u0131nda ilan etti\u011fi bir \u00fccret tablosunda toplamda YED\u0130 BA\u015eLIKTA VE EN AZ 36 KALEMDE (esas \/ek \u00fccret vb) USD \u00fczerinden gelir elde etmektedir.
\nBunun bir k\u0131sm\u0131n\u0131 gelen gemilerden tahliye hizmetlerinden, bir k\u0131sm\u0131n\u0131n\u0131n y\u00fckleme hizmetlerinden, bir k\u0131sm\u0131n\u0131 da limandaki hizmetlerden \u00fccret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 almaktad\u0131r.
\nBu \u00fccretlerdeki \u00e7e\u015fitlilik say\u0131s\u0131n\u0131 ve \u00fccretlerini yerel bas\u0131ndan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131 ile tek ba\u015f\u0131na kendi belirliyor, bunlar\u0131 denetleyen bir kurumun olup olmad\u0131\u011f\u0131 da bilinmiyor.
\n13 Eyl\u00fcl 2023 tarihli yerel bir gazetede \u2018gemilerden yana\u015fma \u00fccreti(~30 USD) almaya ba\u015flamas\u0131n\u0131n g\u00fcndeme gelmesi ve dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in MDTO\u2019na ve ilgili kurumlara \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131lmas\u0131, bu kalemlerdeki \u00fccret skalas\u0131ndaki ince ve ilave ayarlarla acaba \u00c7U\u015e \u2018ler T\u00fcrkiye\u2019deki ihracaat\u00e7\u0131 firmalar\u0131n rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc m\u00fc kontrol ediyor? Sorusunu akla getiriyor.
\n\u00d6te yandan, bu durumda ihracat\u00e7\u0131 firmalar\u0131m\u0131z\u0131n liman elle\u00e7leme maliyetleriyle rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc koruyabilmek i\u00e7in, yurt i\u00e7inde \u00f6zellikle zirai, madencilik hammadde, enerji \u00fcretim ile i\u015f\u00e7ilik maliyetleri \u00fczerinde bask\u0131 olu\u015fmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Bunun sonucunda Afrika s\u00f6m\u00fcrge \u00fclkeleri gibi artan \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcreleri, modern k\u00f6lelik \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131 ile \u00fccretleri sonucu her ge\u00e7en g\u00fcn artan \u00e7al\u0131\u015fma ve d\u00fc\u015f\u00fck gelir ya\u015fam standard\u0131 sekt\u00f6rdeki \u00e7al\u0131\u015fanlara dayat\u0131l\u0131yor.
\nMERS\u0130N\u2019L\u0130LERE S\u00d6Z VER\u0130LEN YEN\u0130 ANAKONTEYNER AKTARMA L\u0130MANI B\u0130R AN \u00d6NCE YAPILMALI, L\u0130MAN H\u0130ZMETLER\u0130NDE TAM REKABET SA\u011eLANMALIDIR
\nBu konuda MTSO ve MDTO gereken ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ve incelemeleri yap\u0131p, kamuoyunu da arkas\u0131na alarak ilgili siyasi ve b\u00fcrokratik kurumlar nezdinde gereken bask\u0131y\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirerek, Mersin\u2019e s\u00f6z verilen liman ger\u00e7ekle\u015ftirilmelidir.
\nAksi halde, Mersin do\u011fal ekolojisini bozacak Atat\u00fcrk park\u0131na yap\u0131lacak ek liman in\u015faat\u0131 bile artan kapasiteye ve Liman \u00fccret art\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye yeterli olmayacakt\u0131r. Mevcut liman i\u015fletmecilerinin tek tarafl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131yla, her ge\u00e7en g\u00fcn Mersin\u2019de ve T\u00fcrkiye\u2019de sanayi, tar\u0131msal \u00fcretim d\u00fc\u015fecek, salt hammadde olarak ta\u015fa topra\u011fa dayal\u0131 maden ihracat gelirlerini \u00fcretim (tonaj) art\u0131rarak kar\u015f\u0131lamak zorunda kalacak ve buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ve kent merkezi de ya\u015fayanlar\u0131n \u00fccret ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7evrede ya\u015fam standartlar\u0131 d\u00fc\u015fecektir. Bu durum ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak, hem Afrikal\u0131la\u015facak. hemde bo\u015falan hazinemizin Londra bankerlerinden ve Uluslararas\u0131 kurumlardan(D\u00fcnya Bankas\u0131 ve IMF gibi) daha \u00e7ok bor\u00e7 alarak, tekrar yar\u0131 s\u00f6m\u00fcrge olmam\u0131za yol a\u00e7acakt\u0131r.\u201d diye noktalam\u0131\u015f\u0131m.
\nBu yaz\u0131m\u0131 da \u00f6nceki yaz\u0131mda de\u011findi\u011fim gibi Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn 17 Mart 1923
\n tarihinde Mersinlilere yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131 ile sonland\u0131r\u0131yorum.
\n\u201cMersinliler Mersin\u2019e ve \u00fclkemize sahip \u00e7\u0131k\u0131n\u0131z..!\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mersin\u2019de Atat\u00fcrk Park\u0131 \u00f6n\u00fcnde liman i\u00e7inde ba\u015flayan, mevcut i\u015fletmeci \u00c7ok Uluslu \u015eirket\u2019e(\u00c7U\u015e) ayr\u0131cal\u0131k olarak verilen ek Liman in\u015faat\u0131 art\u0131k sahilden daha fazla g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmaya ba\u015flad\u0131. Aral\u0131k 2023\u2019de ihalesi yap\u0131lan in\u015faat ayda binlerce kamyon ile tonlarca ta\u015f\u0131 ba\u015fta \u00c7avak\u2019taki ta\u015f ocaklar\u0131 olmak \u00fczere, yak\u0131n k\u00f6ylerden liman i\u00e7ine ta\u015f\u0131n\u0131yor. \u00d6zellikle gelecek k\u0131\u015f aylar\u0131nda kamyonlar\u0131n egzoz gazlar\u0131n\u0131n Mersin\u2019in […]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":72081,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-72068","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-serdar-erkan"],"views":244,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72068","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=72068"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72068\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/72081"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=72068"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=72068"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=72068"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}