{"id":67378,"date":"2024-02-23T16:58:42","date_gmt":"2024-02-23T13:58:42","guid":{"rendered":"https:\/\/mersingazetesi.com\/?p=67378"},"modified":"2024-06-11T21:47:45","modified_gmt":"2024-06-11T18:47:45","slug":"penceremden-dunyanin-gelecegini-belirleyecek-uc-politika-biyopolitik-ekopolitik-jeopolitik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/2024\/02\/23\/penceremden-dunyanin-gelecegini-belirleyecek-uc-politika-biyopolitik-ekopolitik-jeopolitik\/","title":{"rendered":"PENCEREMDEN: D\u00dcNYANIN GELECE\u011e\u0130N\u0130 BEL\u0130RLEYECEK \u00dc\u00c7 POL\u0130T\u0130KA: B\u0130YOPOL\u0130T\u0130K, EKOPOL\u0130T\u0130K, JEOPOL\u0130T\u0130K"},"content":{"rendered":"<p>Bilim insanlar\u0131n\u0131n ge\u00e7en y\u00fczy\u0131ldan beri dikkat \u00e7ektikleri, k\u00fcresel \u0131s\u0131nma ile birlikte, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u0130KL\u0130M KR\u0130Z\u0130\u2019nin can yak\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 2024 de de ya\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n<p>\u00c7\u0131kan yang\u0131nlar, seller, hortumlar, heyelanlar vb. do\u011fa olaylar\u0131 ile art\u0131k do\u011fadaki t\u00fcm canl\u0131lar etkileniyor.<\/p>\n<p>\u0130klim krizinin ve COV\u0130D-19 vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n, temelinde kapitalizmin, t\u00fcketim \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u015flatan, K\u00dcRESELLE\u015eME\u2019nin oldu\u011funda t\u00fcm bilim insanlar\u0131 art\u0131k hemfikirdir.<\/p>\n<p>K\u00dcRESEL REKABET VE B\u0130YOPOL\u0130T\u0130K<\/p>\n<p>2019 sonlar\u0131nda \u00c7in\u2019in Wuhan kentinde ba\u015flayan COV\u0130D-19 salg\u0131n\u0131 ile t\u00fcm D\u00fcnya devlet ve halklar\u0131 beklemedikleri ya\u015famsal sonu\u00e7larla kar\u015f\u0131la\u015fmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Bir anda \u00f6nce \u00c7in sonra, \u0130ngiltere, \u0130talya, ABD, \u0130spanya, Fransa gibi bat\u0131n\u0131n refah \u00fclkelerinde al\u0131\u015fmad\u0131k toplu \u00f6l\u00fcmler, ya\u015fanmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya ve yoksul \u00fclkelerinde g\u00f6rmeye ve duymaya al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z toplu \u00f6l\u00fcmler, bir anda geli\u015fmi\u015f toplumlarda da g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flan\u0131nca k\u00fcresel sorun olarak alg\u0131land\u0131.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de her g\u00fcn 200\u2019\u00fc a\u015fan g\u00fcnl\u00fck \u00f6l\u00fcmler ya\u015fand\u0131. 2021\u2019de a\u015f\u0131 tekeli, ABD, Almanya, \u0130ngiltere, \u00c7in ve Rusya\u2019n\u0131n elinde oldu\u011funu g\u00f6sterdi\u2026<\/p>\n<p>Ba\u015fta, Afrika olmak \u00fczere bir \u00e7ok yoksul halklar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131ya eri\u015fim olanaklar\u0131, BM ve D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc(DS\u00d6) yetkililerinin \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na ra\u011fmen \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler, a\u015f\u0131 patentini kald\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 gibi, vir\u00fcs\u00fcn laboratuvarda \u00fcretildi\u011fi ku\u015fkusu ise hala giderilemedi. <\/p>\n<p>Bug\u00fcnde COV\u0130D-19 vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn yeni versiyonlar\u0131 ve protein bazl\u0131 a\u015f\u0131n\u0131n yan etkileriyle \u00f6l\u00fcmler azda olsa devam ediyor.<\/p>\n<p>Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn talimat\u0131yla 1928 y\u0131l\u0131nda kurulan, Anadolu\u2019da verem, kolera gibi, salg\u0131n hastal\u0131klar\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fc kurutan, Refik Saydam H\u0131fz\u0131s\u0131hha Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fc 2011 y\u0131l\u0131nda Bakanlar Kurulu karar\u0131yla kapat\u0131ld\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de, bir \u00e7ok \u00fclke, 2020 y\u0131l\u0131nda, a\u015f\u0131 \u00fcreten \u00fclkelerin biyopolitik kararlar\u0131na ve a\u015f\u0131lara art\u0131k ba\u011f\u0131ml\u0131.<\/p>\n<p>Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131, 2020 y\u0131l\u0131n\u0131n sonlar\u0131nda gelece\u011fini duyurmas\u0131na  ra\u011fmen, \u00c7in\u2019den a\u015f\u0131 ithalat\u0131, 2021 ba\u015flar\u0131nda ancak \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 ger\u00e7ekle\u015febildi.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 g\u00fcnlerde, TBMM de, \u00c7in\u2019in Uygur T\u00fcrklerinin politikas\u0131na uygun ad\u0131mlar at\u0131lmas\u0131 konusunda bask\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcndeme geldi. T\u00fcrkovac a\u015f\u0131s\u0131 duyuruldu ise de maalesef COV\u0130D-19 \u00f6l\u00fcmlerinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7emedi.<\/p>\n<p>K\u00dcRESEL REKABET VE EKOPOL\u0130T\u0130K<\/p>\n<p>5 Haziran 1972 y\u0131l\u0131nda \u0130sve\u00e7\u2019in ba\u015fkenti Stokholm\u2019de yap\u0131lan ilk uluslararas\u0131 \u00e7evre toplant\u0131s\u0131 ile sera gaz\u0131n\u0131n yarataca\u011f\u0131 k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, ekolojideki tahribat ve \u00c7evre  Hareketi D\u00fcnya g\u00fcndemine girdi.<\/p>\n<p>1992 y\u0131l\u0131nda, Brezilya\u2019n\u0131n Rio kentinde sivil toplumdaki \u00e7evre duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yerel y\u00f6netimlerde temsil edilmesi yeni bir ad\u0131m oldu. Almanya ve AB de kurulan, Ye\u015filler partisi ile \u00e7evre hareketi siyasalla\u015ft\u0131. T\u00fcrkiye\u2019nin, son y\u0131llarda Kyoto ve Paris \u0130klim Anla\u015fmalar\u0131n\u0131 imzalamamas\u0131, sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltmakta  ve bu alanda  uluslararas\u0131 dayan\u0131\u015fmadan d\u0131\u015flanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de verilen on binlerce lisans ve ruhsat ile do\u011fay\u0131 tahrip eden, ATOM SANTRALLER\u0130, TERM\u0130K SANTRALLER ve \u00c7\u0130MENTO FABR\u0130KALARI, TA\u015e OCAKLARI, S\u0130YAN\u00dcRL\u00dc ALTIN MADENLER\u0130NE kar\u015f\u0131  T\u00fcrkiye\u2019nin her yerinde kentliler ve k\u00f6yl\u00fcler sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00fcretim ve ya\u015fam hakk\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele s\u00fcrecini ba\u015flatt\u0131. Ancak en son Erzincan\u2019\u0131n \u0130li\u00e7 maden oca\u011f\u0131nda ya\u015fanan felaket t\u00fcm T\u00fcrkiye\u2019yi derinden sarst\u0131. <\/p>\n<p>T\u00fcrkiyenin, \u2018Ekopolitik Strateji Plan\u0131\u2019n\u0131n olmamas\u0131 nedeniyle 2021 y\u0131l\u0131ndan bug\u00fcne kadar, K\u00fcresel Is\u0131nma  ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi kaynakl\u0131, onlarca yurtta\u015f\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc Akdeniz ku\u015fa\u011f\u0131nda \u00e7\u0131kan yang\u0131nlar ve Karadeniz\u2019de seller ve heyelanlar artarak devam etmektedir.<\/p>\n<p> K\u00dcRESEL REKABET VE JEOPOL\u0130T\u0130K<\/p>\n<p>\u00c7ok kutuplu hale gelen D\u00fcnya\u2019da ticari ve askeri jeopolitik rekabet yo\u011funla\u015ft\u0131, alanlar\u0131 \u00e7e\u015fitlendi ve geni\u015fledi ve t\u00fcm D\u00fcnya co\u011frafyas\u0131na ve uzaya yay\u0131ld\u0131. D\u00fcnyan\u0131n ve uzay\u0131n her yeri n\u00fcfuz ve etki alan\u0131na al\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Kutuplar, okyanuslar, denizler ve uzay yeni rekabet alan\u0131 oldu. <\/p>\n<p>AB ve T\u00fcrkiye ile NATO ve  Rusya\/\u00c7in aras\u0131nda, ku\u015fakyol ve Karadeniz de jeopolitik rekabet artt\u0131 ve 2022 ba\u015flar\u0131nda ba\u015flayan Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131 ile askeri boyutta s\u00fcr\u00fcyor. <\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak, D\u00fcnya\u2019da s\u00fcper g\u00fc\u00e7lerin alaca\u011f\u0131 Ekopolitik, Biyopolitik ve Jeopolitik  rekabet kararlar\u0131, t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n can ve mal g\u00fcvenli\u011fi ile ve sa\u011fl\u0131k ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131 ve buna ba\u011fl\u0131 olarak G\u00d6\u00c7 HAREKETLER\u0130  yak\u0131ndan alakal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin ABD\u2019nin jeopolitik karar\u0131yla Afganistan\u2019dan \u00e7ekilmesiyle, 16 A\u011fustos 2021 g\u00fcn\u00fc Kabil Hava Liman\u0131\u2019nda, insanl\u0131k ad\u0131na utan\u00e7 verici g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler ya\u015fand\u0131. K\u00fcreselle\u015fme sonucu, Ekolojik do\u011fal ya\u015fam\u0131n zarar g\u00f6rmesi, ve do\u011fal dengenin bozulmas\u0131 ve K\u00fcresel \u0130klim Kriziyle, 21. y\u00fczy\u0131lda t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n ya\u015fayaca\u011f\u0131, kitlesel sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 ile i\u00e7 ve d\u0131\u015f g\u00f6\u00e7 hareketleri art\u0131yor.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin e\u015fsiz co\u011frafi ve jeopolitik konumuyla ve elindeki Montr\u00f6 anla\u015fmas\u0131yla Karadeniz\u2019in ve D\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131n\u0131n kilidini elinde tutmaktad\u0131r. \u00d6te yandan giderek  artan k\u00fcresel rekabet sonucu , emperyal devletlerin biyopolitik, ekopolitik ve jeopolitik karar ve uygulamalardan en \u00e7ok etkilenen \u00fclkelerden biri olmu\u015ftur. G\u00fcneyimizde kurulan ter\u00f6r devleti ve hareketleri Suriye s\u0131n\u0131r\u0131 tampon b\u00f6lgede , 2023 sonunda ve 2024 ba\u015f\u0131nda kaybetti\u011fimiz \u015fehitlerimiz  ve Ukrayna sava\u015f\u0131 g\u00f6stermektedir ki art\u0131k \u00e7ok kutuplu d\u00fcnyadaki jeopolitik hamleler sertle\u015fmektedir. Bu nedenle T\u00fcrkiye\u2019de  bug\u00fcnden , kom\u015fular\u0131yla ve Mazlum milletlerle Uluslararas\u0131 dayan\u0131\u015fma ile uyumlu, halk\u00e7\u0131, kamusal, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 planlama anlay\u0131\u015f\u0131yla gereken bu \u00fc\u00e7 politika alan\u0131nda stratejik planlar ve haz\u0131rl\u0131klar yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilim insanlar\u0131n\u0131n ge\u00e7en y\u00fczy\u0131ldan beri dikkat \u00e7ektikleri, k\u00fcresel \u0131s\u0131nma ile birlikte, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u0130KL\u0130M KR\u0130Z\u0130\u2019nin can yak\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 2024 de de ya\u015f\u0131yoruz. \u00c7\u0131kan yang\u0131nlar, seller, hortumlar, heyelanlar vb. do\u011fa olaylar\u0131 ile art\u0131k do\u011fadaki t\u00fcm canl\u0131lar etkileniyor. \u0130klim krizinin ve COV\u0130D-19 vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n, temelinde kapitalizmin, t\u00fcketim \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u015flatan, K\u00dcRESELLE\u015eME\u2019nin oldu\u011funda t\u00fcm bilim insanlar\u0131 art\u0131k hemfikirdir. K\u00dcRESEL [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":67213,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-67378","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-serdar-erkan"],"views":115,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67378","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=67378"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67378\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/67213"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=67378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=67378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=67378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}