{"id":66121,"date":"2024-02-02T16:02:49","date_gmt":"2024-02-02T13:02:49","guid":{"rendered":"https:\/\/mersingazetesi.com\/?p=66121"},"modified":"2024-06-11T21:47:45","modified_gmt":"2024-06-11T18:47:45","slug":"penceremden-vahsi-neoliberal-sistemde-kamusal-denetimin-artan-onemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/2024\/02\/02\/penceremden-vahsi-neoliberal-sistemde-kamusal-denetimin-artan-onemi\/","title":{"rendered":"PENCEREMDEN: VAH\u015e\u0130 NEOL\u0130BERAL S\u0130STEMDE   KAMUSAL DENET\u0130M\u0130N ARTAN \u00d6NEM\u0130"},"content":{"rendered":"<p>Bildi\u011fimiz gibi tek kutuplu  D\u00fcnya\u2019n\u0131n savundu\u011fu ve yaymaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ekonomik model neoliberal ekonomik sistemdir.<br \/>\nBu model \u00f6zellikle  geri kalm\u0131\u015f \u00fclkelerde ve yetersiz demokrasilerde kamusal denetim bilincinin olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 ve  g\u00f6zard\u0131  edildi\u011fi \u00fclkelerde bu ekonomik sistemde  toplu \u00f6l\u00fcmlere varan sonu\u00e7lar \u00fcretmektedir.<\/p>\n<p>Ge\u00e7en y\u0131l ya\u015fanan depremlerin \u00fczerinden bir y\u0131l ge\u00e7ti.<\/p>\n<p>Deprem b\u00f6lgesinden i\u00e7inde bulundu\u011fumuz k\u0131\u015f aylar\u0131nda hala gerek konteyner gerekse \u00e7ad\u0131rlarda ya\u015fayan yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bar\u0131nmalar\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n e\u011fitimlerinin istenen d\u00fczeyde olmad\u0131\u011f\u0131 haberleri gelmeye devam ediyor. <\/p>\n<p>Halk aras\u0131nda \u201cAltta kalan\u0131n can\u0131 \u00e7\u0131ks\u0131n\u201d ekonomik d\u00fczeni olan -neoliberal ekonomik politikalar\u0131n- kamusal denetimin neredeyse hi\u00e7 sa\u011fl\u0131kl\u0131 uygulanamad\u0131\u011f\u0131 bizim gibi \u00fclkelerde, asans\u00f6r, trafik kazalar\u0131, i\u015f cinayetleri, toplu zehirlenmeler ve toplu \u00f6l\u00fcmler h\u0131z kesmiyor.<\/p>\n<p>Bu nedenle ac\u0131mas\u0131z bir rekabet i\u00e7inde, \u201ck\u00e2r i\u00e7in her \u015feyi makbul g\u00f6ren, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve hayat\u0131n\u0131 dikkate almayan  \u00f6zel \u015firketler ve \u00f6zellikle ta\u015feron \u015firketler\u201din say\u0131s\u0131 i\u00e7inde bulundu\u011fumuz olumsuz ekonomik ko\u015fullarda giderek armakta, sonu\u00e7ta, trafik ba\u015fta olmak \u00fczere, toplu i\u015f ve bireysel  kazalarda b\u00fcy\u00fck art\u0131\u015flar ya\u015fanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu \u015fartlarda merkezi kamu otoritelerine ve yerel idarelere can ve mal g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in kamusal denetim i\u00e7in \u00f6nemli sorumluluklar  d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n<p>Bu nedenle \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki se\u00e7im s\u00fcrecinde se\u00e7menler olarak sa\u011fl\u0131kl\u0131 denetiminin yap\u0131lmas\u0131n\u0131  Belediye ba\u015fkan ve meclis \u00fcyesi adaylar\u0131ndan  bu konudaki taleplerimizi her ortamda dile getirmemiz ve bunu yapabilecek ki\u015fileri se\u00e7memiz gerekiyor.<\/p>\n<p>Ge\u00e7en y\u0131l 24 \u015eubat 2023 tarihinde yay\u0131mlanan k\u00f6\u015fe yaz\u0131mda, \u201cVAH\u015e\u0130 NEOL\u0130BERAL S\u0130STEMDE CEHALET VE DENET\u0130MS\u0130ZL\u0130K \u00d6LD\u00dcR\u00dcR\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131mdaki  bu konudaki g\u00f6r\u00fc\u015flerimi a\u015fa\u011f\u0131da tekrarlamakta yarar g\u00f6r\u00fcyorum.<\/p>\n<p>\u201cKahramanmara\u015f ilimizde, 6 \u015eubat 2023 sabaha kar\u015f\u0131 04:17 de 7.7 ve \u00f6\u011flen 13:25 de 7.6 \u015fiddetinde ve Hatay\u2019\u0131n Defne il\u00e7esinde. 20 \u015eubat\u2019ta 6.4 ve 5.8 \u015fiddetinden art arda gelen depremlerde ilk etapta, 500 km \u00e7ap\u0131nda bir alanda, 11 il ve 14 milyon yurtta\u015f\u0131m\u0131z etkilendi. \u00d6ncelikle, depremlerde hayat\u0131n\u0131 kaybeden t\u00fcm yurtta\u015flar\u0131m\u0131za, allahtan rahmet, ailelerine ve yak\u0131nlar\u0131na ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve sab\u0131r diliyorum. Ulusumuzun ba\u015f\u0131 sa\u011folsun.<\/p>\n<p>\u2018M\u0130LL\u0130 SEFERBERL\u0130K\u2019 YER\u0130NE NEDEN \u2018M\u0130LL\u0130 YAS\u2019 \u0130LAN ED\u0130LD\u0130?<\/p>\n<p>Uzmanlar depremler sonras\u0131, ilk 72 saatte (3 g\u00fcn) m\u00fcdahale etmenin can kayb\u0131n\u0131 azaltaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemektedirler.<\/p>\n<p>Ancak ilk 72 saatte, devletin t\u00fcm ilgili birimlerini harekete ge\u00e7irecek \u2018milli seferberlik\u2019 yerine ikinci g\u00fcn \u2018milli yas\u2019 ilan etmenin arkas\u0131ndaki mant\u0131k veya ruh hali nedir?<\/p>\n<p>Bu sat\u0131rlar\u0131n yazar\u0131na g\u00f6re, bu karar, devleti y\u00f6netenlerin, en kritik saatlerde ya\u015fam\u0131 korumaya ve savunmaya de\u011fil, \u00f6l\u00fcm\u00fc ve \u00f6b\u00fcr d\u00fcnyay\u0131 kutsayan bir ruh halini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00f6yle bir ruh halindeki iktidar da olan siyasal islam anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n daha \u00f6nce ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcm felaketlerde depremler, maden g\u00f6\u00e7\u00fckleri, seller, i\u015f cinayetleri(2022 de 1843 \u00f6l\u00fcm) vb. sonucunda ya\u015fam\u0131 savunmak i\u00e7in kal\u0131c\u0131 ve kurumsal \u00f6nleyici \u00f6nlemler alabilir mi?<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu ruh hal, tek adam sistemiyle, ba\u015fta TSK olmak \u00fczere reflekslerini kaybetmi\u015f devlet kurumlar\u0131n\u0131 depremin ertesi g\u00fcn\u00fc milli seferberlik ilan ederek devleti harekete ge\u00e7irmekte gecikmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00d6RG\u00dcTL\u00dc CEHALETT\u0130N \u0130MAR AFLARI, \u00d6LENLER\u0130N KADER PLANI MIDIR?<\/p>\n<p>Bu sat\u0131rlar\u0131n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 saatlerde, depremde \u00f6lenlerin say\u0131s\u0131n\u0131n 50 bine yararlananlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n 150 bine do\u011fru yakla\u015f\u0131yordu. Bu say\u0131lar\u0131n daha fazla olabilece\u011fini uzmanlar s\u00f6ylemektedir.<\/p>\n<p>\u2018Deprem de\u011fil, bina \u00f6ld\u00fcr\u00fcr\u2019 slogan\u0131 \u00e7ok bilinir. Bu slogan do\u011frudur, ancak yeterli de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu slogan zihin penceremizi ger\u00e7ek \u00e7\u00f6z\u00fcme de\u011fil ve su\u00e7lu aramaya a\u00e7ar.<\/p>\n<p>Bu sat\u0131rlar\u0131n yazar\u0131na g\u00f6re, do\u011fru ifade \u2018deprem de\u011fil, denetimsizlik \u00f6ld\u00fcr\u00fcr\u2019 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130mar aflar\u0131 da, in\u015faatlar\u0131 \u2018denetimden muaf etmenin\u2019 yasal k\u0131l\u0131f\u0131d\u0131r ve buda \u00f6rg\u00fctl\u00fc cehaletin temsilcisi iktidarlar taraf\u0131ndan \u2018halk dalkavuklu\u011fu\u2019 yap\u0131larak oy almak i\u00e7in siyaset kurumu taraf\u0131ndan yap\u0131lagelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>SORUNUN \u00d6Z\u00dc DENET\u0130MS\u0130ZL\u0130KT\u0130R<\/p>\n<p>24 Ocak 1980 kararlar\u0131 ile kamucu ve planl\u0131 kalk\u0131nma anlay\u0131\u015f\u0131 terk edilerek U\u011fur Mumcu\u2019nun ifadesi ile \u2018alaturka\u2019 denetimsiz (vah\u015fi) kapitalizme ge\u00e7i\u015fin ilk ad\u0131m\u0131 at\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiyenin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 1999 ekonomik krizi sonras\u0131, 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n  ba\u015f\u0131nda, IMF g\u00f6revlisi Kemal Dervi\u015f\u2019in, IMF \u2018den kredi al\u0131nabilmesi i\u00e7in 15 g\u00fcnde 15 yasa de\u011fi\u015fikli\u011fi yapmas\u0131, ABD Cumhurba\u015fkan\u0131 Bush taraf\u0131ndan bizzat Cumhurba\u015fkan\u0131 Necdet Sezer\u2019e yazd\u0131\u011f\u0131 mektupla T\u00fcrkiye\u2019ye telkin edilmi\u015fti.<\/p>\n<p>De\u011fi\u015fen bu yasalarla, T\u00fcrkiye planl\u0131 kalk\u0131nmay\u0131 \u00f6ng\u00f6ren ekonomi  modelinden, tamamen denetimsiz (vah\u015fi) neoliberal ekonomiye  ge\u00e7i\u015fi sa\u011flanarak bug\u00fcn bat\u0131 ekonomisine ba\u011f\u0131ml\u0131, yar\u0131 s\u00f6m\u00fcrge devlet durumuna getirildi.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle 2018 y\u0131l\u0131ndan sonra tek adam rejimine ge\u00e7ilmesi ile TBMM\u2018nin ve devletin anayasal ve kurumsal makro ve mikro denetleme gelene\u011fini ve anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 da yok etti. -Bunun mikro \u00f6l\u00e7ekte, en bariz \u00f6rne\u011fi anayasal kurulu\u015flar olan TMMOB\u2019a ba\u011fl\u0131 meslek odalar\u0131n\u0131n denetim yetkisinin, paras\u0131n\u0131 in\u015faat m\u00fcteahhitlerinden alan \u2018 denetim firmalar\u0131na\u2019 verilmesidir.-<\/p>\n<p>Buna ba\u011fl\u0131 olarak gece kararnameleri ile deprem riskleri dikkate al\u0131nmadan, \u00f6zellikle se\u00e7im d\u00f6nemlerde  imar aflar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7ta, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz neoliberal sistemde, anayasal ve yasal kamusal ve kurumsal denetiml kurumlar\u0131 ve uygulamalar\u0131 \u2018ayakba\u011f\u0131 g\u00f6sterilmi\u015f\u2019 , torba yasalarla arkadan dolan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylelikle, parlementer sistemde yasalarda ve kurumlarda var olan denetim anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n terk edilerek,  22 y\u0131lda tamamen piyasan\u0131n insaf\u0131na b\u0131rak\u0131lan \u2018denetimsizlik anlay\u0131\u015f\u0131\u2019  yerle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bu nedenle , bug\u00fcn geldi\u011fimiz noktada, kaderci ve piyasac\u0131 anlay\u0131\u015fla beraber, tek adam sisteminin &#8211; imar aflar\u0131 &#8211; ile 1999  depreminden sonra biriken deprem paralar\u0131n\u0131n nerelere harcand\u0131\u011f\u0131n\u0131 toplumsal olarak sorgulamas\u0131 gerekiyor. Aksi halde bir ka\u00e7 m\u00fcteahhidi yarg\u0131lay\u0131p, su\u00e7lu ilan ederek siyaset kurumu sorumluluktan s\u0131yr\u0131lamaz. Toptan bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131z\u0131 yenilememiz ve \u2018denetim k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc\u2019 \u00f6nceleyen zihinsel de\u011fi\u015fimi ger\u00e7ekle\u015ftirmemiz gerekiyor.\u201d diye yazm\u0131\u015ft\u0131m. Bir y\u0131l sonra b\u00f6lgede ba\u015flat\u0131lan konut seferberli\u011fine ra\u011fmen bug\u00fcn 11 vilayetteki deprem b\u00f6lgelerindeki  manzaralar ve ya\u015fanan toplu \u00f6\u011frenci zehirlenmeleri, artan Trafik kazalar\u0131 bu konuda yeterli anlay\u0131\u015fa hen\u00fcz ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6steriyor..! <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bildi\u011fimiz gibi tek kutuplu D\u00fcnya\u2019n\u0131n savundu\u011fu ve yaymaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ekonomik model neoliberal ekonomik sistemdir. Bu model \u00f6zellikle geri kalm\u0131\u015f \u00fclkelerde ve yetersiz demokrasilerde kamusal denetim bilincinin olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 ve g\u00f6zard\u0131 edildi\u011fi \u00fclkelerde bu ekonomik sistemde toplu \u00f6l\u00fcmlere varan sonu\u00e7lar \u00fcretmektedir. Ge\u00e7en y\u0131l ya\u015fanan depremlerin \u00fczerinden bir y\u0131l ge\u00e7ti. Deprem b\u00f6lgesinden i\u00e7inde bulundu\u011fumuz k\u0131\u015f aylar\u0131nda hala gerek [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":66074,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-66121","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-serdar-erkan"],"views":95,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66121","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=66121"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66121\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/66074"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=66121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=66121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=66121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}