{"id":63569,"date":"2023-12-19T13:02:58","date_gmt":"2023-12-19T10:02:58","guid":{"rendered":"https:\/\/mersingazetesi.com\/?p=63569"},"modified":"2024-06-11T21:33:41","modified_gmt":"2024-06-11T18:33:41","slug":"sohbet-kosesi-tip-ilminin-gelismesine-isik-tutan-bir-isim-ibni-sina","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/2023\/12\/19\/sohbet-kosesi-tip-ilminin-gelismesine-isik-tutan-bir-isim-ibni-sina\/","title":{"rendered":"SOHBET K\u00d6\u015eES\u0130: TIP \u0130LM\u0130N\u0130N GEL\u0130\u015eMES\u0130NE I\u015eIK TUTAN B\u0130R \u0130S\u0130M: \u0130BN\u0130 S\u0130NA"},"content":{"rendered":"<p>\u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131yla d\u00fcnya t\u0131p tarihine ad\u0131n\u0131 alt\u0131n harflerle yazd\u0131ran unutulmaz bilim insan\u0131 ve tabip \u0130bni Sina ya da bat\u0131l\u0131lar taraf\u0131ndan bilinen ismiyle Avicenna, k\u00fcresel t\u0131bb\u0131n geli\u015fimine \u0131\u015f\u0131k tutan ve \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131 olan bir isim\u2026<br \/>\n11. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n yeti\u015ftirdi\u011fi \u00fcnl\u00fc hekim ve filozof \u0130bn-i Sina&#8217;n\u0131n hayat \u00f6yk\u00fcs\u00fc yeni y\u00fczy\u0131la \u0131\u015f\u0131k tutacak par\u0131lt\u0131larla dolu\u2026.<\/p>\n<p>D\u00fcnya t\u0131p tarihine damga vuran \u0130bn-i Sina, Bat\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde &#8220;Avicenna&#8221; olarak biliniyor.<\/p>\n<p>16. ve 19. y\u00fczy\u0131llar aras\u0131nda t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n t\u0131bbi referans olarak benimsedi\u011fi bilim adam\u0131 olarak dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n<p>Bat\u0131l\u0131 kaynaklarda &#8220;hekimlerin piri ve h\u00fck\u00fcmdar\u0131&#8221; olarak tan\u0131mlan\u0131yor. ,<\/p>\n<p>T\u0131p adam\u0131, astronom, yazar ve filozof \u0130bn-i Sina, Buhara yak\u0131nlar\u0131ndaki Ef\u015fene k\u00f6y\u00fcnde 980 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyaya gelmi\u015f ve Hamedan \u015fehrinde 1037 tarihinde vefat etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>T\u0131p ve felsefe alan\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k verdi\u011fi de\u011fi\u015fik alanlarda 200 kitap yazm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130bn-i Sina, Ku\u015fyar isimli bir hekimin yan\u0131nda t\u0131p e\u011fitimi alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>De\u011fi\u015fik konular \u00fczerine 240&#8217;\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze gelen 450 kadar makale yazm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kayda ge\u00e7en yaz\u0131lar\u0131n 150 tanesi felsefe 40 tanesi de t\u0131p \u00fczerinedir. Eserlerinin en \u00fcnl\u00fcleri felsefe ve fen konular\u0131n\u0131 i\u00e7eren \u00e7ok geni\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fma olan Kitab\u00fc&#8217;\u015f-\u015eifa (\u0130yile\u015fme Kitab\u0131) ile Kanun fit-T\u0131p (T\u0131bb\u0131n Kanunu) \u2018dur.<\/p>\n<p>Bu iki eser Orta\u00e7a\u011f \u00fcniversitelerinde okutulmu\u015ftur. Hatta bu eser Montpellier ve Louvain&#8217;de 1650 y\u0131l\u0131na kadar ders kitab\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Samano\u011fullar\u0131 saray\u0131 k\u00e2tiplerinden Abdullah Bin Sina&#8217;n\u0131n o\u011flu olan \u0130bn-i Sina, babas\u0131ndan, \u00fcnl\u00fc bilgin Natili&#8217;den ve \u0130smail Zahit&#8217;ten ders alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Geometri (\u00f6zellikle \u00d6klid geometrisi), mant\u0131k, f\u0131k\u0131h, sarf, nahiv, t\u0131p ve do\u011fabilim \u00fcst\u00fcne \u00e7al\u0131\u015fmalar yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Farabi&#8217;nin el-\u0130bane&#8217;s arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Aristoteles felsefesini ve metafizi\u011fini \u00f6\u011frenip, hastalanan Buhara prensini iyile\u015ftirince (997) saray k\u00fct\u00fcphanesinden yararlanma olana\u011f\u0131na kavu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Babas\u0131 \u00f6l\u00fcnce, C\u00fcr-can&#8217;da \u015eirazl\u0131 Ebu Muhammed&#8217;ten destek g\u00f6rm\u00fc\u015f ve T\u0131p Kanunu&#8217;nu C\u00fcrcan&#8217;da yazm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7a\u011f\u0131nda tan\u0131nan b\u00fct\u00fcn Yunan filozoflar\u0131n\u0131n ve Anadolu do\u011fac\u0131lar\u0131n\u0131n yap\u0131tlar\u0131n\u0131 incelemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Evet\u2026 Tekrar etmek gerekirse \u0130bn-i Sina; B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk-\u0130slam filozofu ve \u00fcnl\u00fc t\u0131p bilginidir.<\/p>\n<p>Babas\u0131 Sarayda k\u00e2tip olarak \u00e7al\u0131\u015fan okumu\u015f bir ki\u015fidir. \u0130lk tahsilini babas\u0131ndan yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Devrinin tan\u0131nm\u0131\u015f bilginlerinden \u00f6zel dersler alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Tahsil hayat\u0131 boyunca; \u0130slam ilimlerinden Sarf \u2013 Nahiv \u2013 F\u0131k\u0131h okumu\u015ftur.<\/p>\n<p>Yine Geometri \u2013 Mant\u0131k \u2013 T\u0131p \u2013 Tabiiye \u2013 Felsefe ve Metafizik \u00f6\u011frenimi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>10 ya\u015f\u0131nda Kuran-\u0131 Ker\u00eem\u2019i ezberlemi\u015ftir.<\/p>\n<p>I5 ya\u015f\u0131nda devrinin b\u00fct\u00fcn bilimlerinde en y\u00fcksek \u00e7izgiye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu emsalsiz \u00e7al\u0131\u015fma g\u00fcc\u00fc, enerjisi ve ilmi ihtiras\u0131 sebebiyle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgenin en \u00fcnl\u00fc saray\u0131n\u0131n zengin k\u00fct\u00fcphanesi kendisine a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu zengin k\u00fct\u00fcphanenin b\u00fct\u00fcn kitaplar\u0131n\u0131 ezberlercesine okumu\u015ftur.<\/p>\n<p>20 ya\u015f\u0131nda Harezm\u2019e gitmi\u015f, orada \u00fcnl\u00fc bilgin Biruni ile tan\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Oradan Horasan ve Curcuna ge\u00e7mi\u015f, C\u00fcrcan\u2019da kendisine ikamet edebilece\u011fi ve ilmi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilece\u011fi bir ev tahsis edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00dcnl\u00fc t\u0131p kitab\u0131 \u201cKanun fit-T\u0131p \u2018adl\u0131 kitab\u0131n\u0131 burada yazm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn \u0130lk\u00e7a\u011f d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerini incelemi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130bni Sina t\u0131p, fizik, astronomi, felsefe, kelam, musiki ve di\u011fer sahalarda 200\u2019den fazla eser yazm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cE\u015f-\u015eifa\u201d ve \u201cKanun fit-T\u0131p\u201d, en tan\u0131nm\u0131\u015f eserleridir.<\/p>\n<p>\u0130bn-i Sina aral\u0131ks\u0131z 600 y\u0131l boyunca do\u011fu ve bat\u0131da t\u0131bba h\u00e2kimiyetini s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Eserleri Asya ve Avrupa \u00fcniversitelerinde tek kitap, yeg\u00e2ne kaynak olarak okutulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Eserleri Latince, \u0130branice ve di\u011fer dillere \u00e7evrilmi\u015f; y\u00fczlerce defa m\u00fckerrer bask\u0131lar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bitkilerden elde etti\u011fi baz\u0131 ila\u00e7lar ve baz\u0131 te\u015fhisleri, t\u0131p sahas\u0131nda bug\u00fcn de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n<p>\u0130bn-i Sina; Orta\u00e7a\u011f\u2019da Avrupal\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrleri de derinden etkilemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Avrupa\u2019da, \u0130slam \u00e2leminin en b\u00fcy\u00fck bilgini olarak tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cEl Hikmet ve\u2019t-Tabiiyat\u201d adl\u0131 fizik ve biyoloji eserinden ayr\u0131 olarak, tasavvuf ve musiki \u00fczerine de eserler yazm\u0131\u015f ve ayr\u0131ca psikolojinin kurucusu olarak an\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130bni Sina&#8217;ya g\u00f6re ilimler 3\u2019e ayr\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Her bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn kendine g\u00f6re \u00f6zellikleri vard\u0131r. Bu \u00f6zellikleri kitaplar\u0131nda uzun uzun izah etmektedir.<\/p>\n<p>\u0130bn-i Sina; Peygamberlere filozoflardan daha \u00e7ok de\u011fer vermi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130bn-i Sina\u2019ya g\u00f6re Peygamberler; Yapt\u0131klar\u0131 i\u015fler vas\u0131tas\u0131yla tefekk\u00fcr\u00fc: \u0130man vas\u0131tas\u0131yla akl\u0131 tamamlarlar.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece Yunan felsefesini \u0130slam Kelam\u0131na yakla\u015ft\u0131rmaya gayret etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Hekimlikte, riyaziye-fizik ve felsefede \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an \u0130bn-i Sina, tarihin en b\u00fcy\u00fck bilginlerinden biri olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131k tarihinde hi\u00e7 bir deha, O\u2019nun dehas\u0131n\u0131n geni\u015fli\u011fi, kavrad\u0131\u011f\u0131 alan\u0131n akla hayret veren b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ile k\u0131yas olunamaz.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrk tarihinin t\u0131p alan\u0131nda ve di\u011fer ilimlerde yeti\u015ftirdi\u011fi bu \u00fcnl\u00fc bilgin, 1037 y\u0131l\u0131nda Hemedan\u2019da vefat etmi\u015f ve orada defnedilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>G\u00f6n\u00fcl ister ki yap\u0131lan televizyon programlar\u0131nda T\u0131p\u2019la ilgili konu\u015fmalar yap\u0131l\u0131rken bu b\u00fcy\u00fck T\u00fcrk hekimi ve \u00fcnl\u00fc bilgin \u0130bn-i Sina gen\u00e7 nesillere daha geni\u015f bir \u015fekilde tan\u0131t\u0131ls\u0131n.<\/p>\n<p>Ve yine g\u00f6n\u00fcl ister ki yeni y\u00fczy\u0131lda lise ve dengi okullar\u0131m\u0131zda, \u00dcniversitelerimizde T\u00fcrk b\u00fcy\u00fckleri \u00f6\u011frencilerimize daha detayl\u0131 bir \u015fekilde anlat\u0131ls\u0131n.<\/p>\n<p>Ho\u015f\u00e7a kal\u0131n\u0131z<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131yla d\u00fcnya t\u0131p tarihine ad\u0131n\u0131 alt\u0131n harflerle yazd\u0131ran unutulmaz bilim insan\u0131 ve tabip \u0130bni Sina ya da bat\u0131l\u0131lar taraf\u0131ndan bilinen ismiyle Avicenna, k\u00fcresel t\u0131bb\u0131n geli\u015fimine \u0131\u015f\u0131k tutan ve \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131 olan bir isim\u2026 11. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n yeti\u015ftirdi\u011fi \u00fcnl\u00fc hekim ve filozof \u0130bn-i Sina&#8217;n\u0131n hayat \u00f6yk\u00fcs\u00fc yeni y\u00fczy\u0131la \u0131\u015f\u0131k tutacak par\u0131lt\u0131larla dolu\u2026. D\u00fcnya t\u0131p [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":63503,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-63569","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazi-mert"],"views":110,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=63569"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63569\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/63503"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=63569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=63569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=63569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}