{"id":62682,"date":"2023-12-04T13:52:53","date_gmt":"2023-12-04T10:52:53","guid":{"rendered":"https:\/\/mersingazetesi.com\/?p=62682"},"modified":"2024-06-11T21:33:42","modified_gmt":"2024-06-11T18:33:42","slug":"sohbet-kosesi-turk-islam-sanatinda-guzellik-ve-estetik-duygusu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/2023\/12\/04\/sohbet-kosesi-turk-islam-sanatinda-guzellik-ve-estetik-duygusu\/","title":{"rendered":"SOHBET K\u00d6\u015eES\u0130: T\u00dcRK-\u0130SLAM SANATINDA G\u00dcZELL\u0130K VE ESTET\u0130K DUYGUSU"},"content":{"rendered":"<p>Sanat: Bir duygunun, tasar\u0131m\u0131n, g\u00fczelli\u011fin d\u0131\u015fa vurumunda, anlat\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan y\u00f6ntemlerin t\u00fcm\u00fcd\u00fcr&#8230;<br \/>\nBug\u00fcnk\u00fc sohbetimizin konusu sanat\u2026 G\u00fczel Sanatlar\u2026<\/p>\n<p>G\u00fczel sanatlarla ilgili pek \u00e7ok soru akla gelebilir\u2026<\/p>\n<p>\u00d6zellikle Dini a\u00e7\u0131dan\u2026<\/p>\n<p>G\u00fczel sanatlarla ilgili \u0130slamiyetin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc nas\u0131ld\u0131r?<\/p>\n<p>Sanat\u0131n g\u00fczel olmas\u0131 i\u00e7in \u0130slamiyet ne gibi \u00f6nlemler alm\u0131\u015ft\u0131r?<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn g\u00fczel sanatlar anlay\u0131\u015f\u0131 ile \u0130slamiyet\u2019in g\u00fczel sanat anlay\u0131\u015f\u0131 birbirine ters d\u00fc\u015fm\u00fcyor mu?<\/p>\n<p>G\u00fczel sanatlar konusunda her \u0130slam \u00fclkesinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ayn\u0131 m\u0131d\u0131r?<\/p>\n<p>T\u00fcrk sanat\u0131 \u0130slam sanat\u0131ndan etkilenmi\u015f midir?<\/p>\n<p>\u0130slam\u2019da g\u00fczellik ve estetik duygusu var m\u0131d\u0131r?<\/p>\n<p>Bu ve buna benzer pek \u00e7ok soru akla gelebilir\u2026<\/p>\n<p>\u015eunu pe\u015finen belirtmek istiyorum ki; \u0130slamiyet g\u00fczel sanatlar\u0131n koruyucusudur.<\/p>\n<p>Allah taraf\u0131ndan d\u00fczene sokulan kainattaki de\u011fi\u015fmez sistem, determinist ger\u00e7eklik; \u0130nsana bir yandan intizam fikrini a\u015f\u0131lam\u0131\u015f, di\u011fer yandan ilmi inceleme ve ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n yolunu a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Maddenin en k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7as\u0131 olan Atomun yap\u0131s\u0131ndan kainat\u0131n d\u00fczenli i\u015fleyi\u015fine kadar b\u00fct\u00fcn varl\u0131k \u00e2lemi ger\u00e7ekte \u0130lahi bir sanatt\u0131r.<\/p>\n<p>Canl\u0131 organizmalar\u0131n, \u00f6zellikle insan\u0131n ruhi ve organik yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmez fonksiyonlar\u0131 K\u00c2\u0130NAT dedi\u011fimiz ilahi sanat\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130slam\u2019\u0131n ortaya koydu\u011fu Namaz, Oru\u00e7, Zek\u00e2t, Hac gibi ibadetlerde bile bu intizam ve \u015fekli d\u00fczen vard\u0131r.<\/p>\n<p>Cenab\u0131 Allah, sanat ve nimetini insanlar\u0131n \u00fczerinde g\u00f6rmeyi dilemi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u201d Allah nimetini kulunun \u00fczerinde g\u00f6rmeyi diler\u201d ayeti bunu belirtir.<\/p>\n<p>Ayette; Servetin, varl\u0131\u011f\u0131n, g\u00fczel ya\u015famak, g\u00fczel g\u00f6r\u00fcnmek, d\u00fczenli ve g\u00fczel bir hayat s\u00fcrmekte kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n, ak\u0131ll\u0131, d\u00fczenli bir hayat kurulmas\u0131n\u0131n tavsiye edildi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Kur\u2019an-\u0131 Kerim belli bir makam \u00fczere okunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an&#8217;\u0131n belli bir makamda okunmas\u0131n\u0131 emreden ayet de d\u00fcnyada kurulmas\u0131 istenen intizam ve g\u00fczellik tercihinin ortaya konu\u015fudur.<\/p>\n<p>\u201d Allah, kulunun yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fi, \u0130ntizaml\u0131 ve g\u00fczel yapmas\u0131n\u0131 sever\u201d buyuran Peygamberimiz d\u00fczg\u00fcn ve g\u00fczel ya\u015fam\u0131\u015f, g\u00fcze! ya\u015famam\u0131z\u0131, g\u00fczeli ya\u015fatmam\u0131z\u0131 istemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fczellik ve estetik duygusudur ki; \u0130stanbul\u2019u yeni ba\u015ftan kuran Mimar Sinan\u2019a S\u00fcleymaniye\u2019yi, Sedefk\u00e2r Mehmet A\u011fa\u2019ya Sultanahmet&#8217;i, Itri Dede Efendi\u2019ye e\u015fsiz bestelerini, \u0130nce hat ustalar\u0131na, eski yaz\u0131 sanatk\u00e2rlar\u0131na hat sanat\u0131n\u0131n kal\u0131c\u0131 muhte\u015fem eserlerini yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Okuyu\u015f ve s\u00f6yleyi\u015fi sanatla\u015ft\u0131rarak doyurucu beste ve s\u00f6yleyi\u015fleri, yaz\u0131 ve yazmay\u0131 sanatla\u015ft\u0131rarak as\u0131rlar boyunca solmayan kufi, s\u00fcl\u00fcs, nesih, talik, divani gibi hat \u00e7e\u015fitlerini ortaya koyan anlay\u0131\u015f, bu intizaml\u0131 ve d\u00fczenli ya\u015fama prensibinden do\u011fmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Ge\u00e7enlerde bir televizyon program\u0131nda \u201d \u0130ZN\u0130K&#8217;TE \u00c7\u0130N\u0130C\u0130L\u0130K \u201d \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla ilgili bir program izlemi\u015ftim.<\/p>\n<p>Bu programda eski \u0130slam sanat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n ortaya koydu\u011fu \u00e7ini s\u00fcslemecili\u011finde kullan\u0131lan boyalar \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131yordu\u2026<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00e7ini ustalar\u0131 eski d\u00f6nemde kullan\u0131lan ve hi\u00e7 bozulmayan boyalar\u0131n nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hala anlayamad\u0131klar\u0131n\u0131 anlat\u0131yordu.<\/p>\n<p>\u0130slamiyetin sanata verdi\u011fi \u00f6nemi kavrayan kimseler, \u015fu anda yap\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 olan eserler v\u00fccuda getirmi\u015fti.<\/p>\n<p>\u00d6rnekleri \u00e7o\u011faltmak da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u2026<\/p>\n<p>\u0130slamiyet daima g\u00fczel sanatlar\u0131n koruyucusu olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Dinimiz her insan\u0131 g\u00fczeli bulmak, g\u00fczel ya\u015famak g\u00f6revi ile y\u00fck\u00fcml\u00fc tutmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bu bak\u0131mdan M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k girdi\u011fi her \u00fclkenin sadece dinini de\u011fil, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel durumunu da etkilemi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130slamiyet\u2019in Mekke\u2019de e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir edebiyat ve \u015fiir denizi \u00fczerine do\u011fdu\u011funu s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u0130slamiyet\u2019in ana kayna\u011f\u0131 Kur\u2019an-\u0131 Kerim, Arap dilinin en g\u00fczel eserlerini verdi\u011fi b\u00f6yle bir ortamda ifade sanat\u0131n\u0131n en veciz, en e\u015fsiz \u00f6rne\u011fi olarak indirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kur\u2019an\u2019\u0131n geli\u015fi; K\u00e2be duvar\u0131na alt\u0131n m\u00fcrekkeple yaz\u0131larak as\u0131lan \u015fairlerin \u015fiirlerini g\u00f6zden d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f, o d\u00f6nemde \u0130mrul Kays, Tarafa, Z\u00fcheyr gibi \u00fcnl\u00fc \u015fairler yeti\u015ftiren Arap \u015fiiri, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n e\u015fsiz ifadesi ve icaz\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6lgede kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130slamiyet\u2019ten \u00f6nce zirveye ula\u015fan g\u00fczel s\u00f6z s\u00f6yleme ve \u015fiir gelene\u011fi Kuran-\u0131 Kerim\u2019in geli\u015finden sonra da devam etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Edebiyat ve \u015fiir \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda g\u00fczel sanatlar alan\u0131nda hemen daima \u00fczerinde durulan bir sanat dal\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>\u0130slamiyetin g\u00fczel sanatlara verdi\u011fi \u00f6nem sadece \u015fiir ve edebiyattan ibaret de de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u0130slam sanatk\u00e2rlar\u0131 g\u00fczel sanatlar\u0131n her dal\u0131nda, resimde, mimaride, plastik sanatlarda, hat ve musikide \u00e7ok g\u00fczel eserler vermi\u015flerdir.<\/p>\n<p>\u0130slamiyet\u2019in sanat anlay\u0131\u015f\u0131 milletleraras\u0131 estetik duygusunun ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Her sanatk\u00e2r bu g\u00fczellik duygusunu kendi anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re geli\u015ftirmi\u015f, kendisini emperyalist bir ba\u011fla kay\u0131tl\u0131 g\u00f6rmemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bu sebeple \u0130slamiyet&#8217;i kabul eden milletlerin \u00f6mr\u00fc, sanat karakterleri, \u0130slamiyetin sanat anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde eri\u015fememi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bilakis \u0130slam\u2019\u0131n sanat anlay\u0131\u015f\u0131yla birle\u015ferek serpilip geli\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p>G\u00fczel Sanatlar\u0131n her b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde her sanatk\u00e2r kendi \u00fclkesinin ortaya koydu\u011fu sanat temeli \u00fczerinden kendi ayr\u0131 \u00fcslubunu kazanm\u0131\u015f ve devam ettirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn bile \u00c7in\u2019deki bir cami ile \u0130ran ve Hindistan\u2019daki cami aras\u0131nda bir T\u00fcrk mimarisi ile bir Arap ve \u0130ran mimarisi aras\u0131ndaki \u00fcslup fark\u0131n\u0131 g\u00f6rmemek imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130slam sanat\u0131 i\u00e7erisinde serpilip b\u00fcy\u00fcyen T\u00fcrk Sanat\u0131; Sadelik, ahenk ve mant\u0131k kurallar\u0131na uygun olu\u015fu ile varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya duyurmu\u015ftur.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk sanatk\u00e2rlar\u0131 \u0130man co\u015fkunluklar\u0131n\u0131 mimari zevkleri ile mermere; yaz\u0131 ve hat zevkleri ile sayfalara b\u00fcy\u00fck bir incelikle i\u015fleyerek imanlar\u0131n\u0131 abidele\u015ftirmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>\u0130slamiyet&#8217;in g\u00fczel sanatlara verdi\u011fi \u00f6nem sadece yukar\u0131da anlatt\u0131klar\u0131mdan ibaret de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u0130slam medeniyetinde g\u00fczel sanatlar\u0131n her dal\u0131nda g\u00f6r\u00fclen e\u015fsiz g\u00fczellikler bunun ispat\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ho\u015f\u00e7a kal\u0131n\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sanat: Bir duygunun, tasar\u0131m\u0131n, g\u00fczelli\u011fin d\u0131\u015fa vurumunda, anlat\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan y\u00f6ntemlerin t\u00fcm\u00fcd\u00fcr&#8230; Bug\u00fcnk\u00fc sohbetimizin konusu sanat\u2026 G\u00fczel Sanatlar\u2026 G\u00fczel sanatlarla ilgili pek \u00e7ok soru akla gelebilir\u2026 \u00d6zellikle Dini a\u00e7\u0131dan\u2026 G\u00fczel sanatlarla ilgili \u0130slamiyetin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc nas\u0131ld\u0131r? Sanat\u0131n g\u00fczel olmas\u0131 i\u00e7in \u0130slamiyet ne gibi \u00f6nlemler alm\u0131\u015ft\u0131r? G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn g\u00fczel sanatlar anlay\u0131\u015f\u0131 ile \u0130slamiyet\u2019in g\u00fczel sanat anlay\u0131\u015f\u0131 birbirine ters d\u00fc\u015fm\u00fcyor [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":62419,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-62682","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazi-mert"],"views":38,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62682","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=62682"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62682\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/62419"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62682"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=62682"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=62682"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}