{"id":51462,"date":"2023-05-24T14:02:03","date_gmt":"2023-05-24T11:02:03","guid":{"rendered":"http:\/\/mersingazetesi.com\/?p=51462"},"modified":"2024-06-11T21:33:59","modified_gmt":"2024-06-11T18:33:59","slug":"sohbet-kosesi-28-mayis-cumhurbaskanligi-secimine-giderken-27-mayis-ihtilalini-hatirlamak-demokrasiye-vurulan-darbe-27-mayis-1960-ihtilali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/2023\/05\/24\/sohbet-kosesi-28-mayis-cumhurbaskanligi-secimine-giderken-27-mayis-ihtilalini-hatirlamak-demokrasiye-vurulan-darbe-27-mayis-1960-ihtilali\/","title":{"rendered":"SOHBET K\u00d6\u015eES\u0130: 28 MAYIS CUMHURBA\u015eKANLI\u011eI SE\u00c7\u0130M\u0130NE G\u0130DERKEN 27 MAYIS \u0130HT\u0130LAL\u0130N\u0130 HATIRLAMAK\u2026 DEMOKRAS\u0130YE VURULAN DARBE: 27 MAYIS 1960 \u0130HT\u0130LAL\u0130\u2026"},"content":{"rendered":"<div>\n<div>\n<div>Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imi i\u00e7in 28 May\u0131s Pazar g\u00fcn\u00fc sand\u0131k ba\u015f\u0131na gidece\u011fiz.<\/div>\n<div>Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7iminin tarihi bana bu tarihten bir g\u00fcn \u00f6ncesinde yap\u0131lan kanl\u0131 ihtilali hat\u0131rlatt\u0131.<\/div>\n<div>\u00c7ok \u015f\u00fck\u00fcr son y\u0131llarda \u00fclkemiz darbeler devrini kapatm\u0131\u015f, istikrar\u0131 yakalam\u0131\u015f, 14 May\u0131sta milletvekilli\u011fi se\u00e7imleri yap\u0131lm\u0131\u015f, milletvekilli\u011fi se\u00e7imine uygun bi\u00e7imde 28 May\u0131sta da Y\u00fckselen T\u00fcrkiye\u2019de Yeni Y\u00fczyil\u0131n yeni Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131 se\u00e7ecek,ter\u00f6r odaklar\u0131n\u0131 destekleyen d\u0131\u015f d\u00fc\u015fmanlara da gerekli cevab\u0131 verecektir.<\/div>\n<div>Vatan\u0131n\u0131 seven T\u00fcrk insan\u0131n\u0131n vicdan\u0131nda derin yaralar a\u00e7an darbenin \u00fczerinden 63 y\u0131l ge\u00e7ti.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>27 May\u0131s 1960, Cumhuriyet tarihine kara bir leke olarak ge\u00e7ti.<\/div>\n<div>Cumhurba\u015fkan\u0131 Celal Bayar ve Ba\u015fbakan Adnan Menderes&#8217;in de aralar\u0131nda bulundu\u011fu 592 ki\u015fi, Yass\u0131ada&#8217;da hukukun ayaklar alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir davayla yarg\u0131land\u0131.<\/div>\n<div>Halk\u0131n iradesiyle se\u00e7ilen Ba\u015fbakan ve g\u00f6rev arkada\u015flar\u0131 darbeciler taraf\u0131ndan idam edildi.<\/div>\n<div>T\u00fcrk halk\u0131 demokrasi \u015fehitlerini hi\u00e7 unutmad\u0131, 27 May\u0131s darbesi ve idam kararlar\u0131, toplumda ve siyasette silinmesi zor izler b\u0131rakt\u0131.<\/div>\n<div>Neler olmu\u015ftu?<\/div>\n<div>Anayasa feshedildi, siyasi faaliyetler ask\u0131ya al\u0131nd\u0131. Demokrasiye ilk darbenin vuruldu\u011fu 27 May\u0131s g\u00fcn\u00fc sabaha kar\u015f\u0131 askeri cuntan\u0131n y\u00f6netime el koydu\u011fu ilan edildi.<\/div>\n<div>38 ki\u015filik Milli Birlik Komitesi&#8217;nin y\u00f6netime el koymas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, Demokrat Parti \u00fcyeleri tek tek tutuklan\u0131p Yass\u0131ada&#8217;ya g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. Hukukun ayaklar alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir mahkeme kuruldu.<\/div>\n<div>Yass\u0131ada&#8217;daki yarg\u0131lamalar\u0131n ilki darbeden 5 ay sonra, 14 Ekim 1960 tarihinde ba\u015flad\u0131. Davada Cumhurba\u015fkan\u0131 Celal Bayar ve Ba\u015fbakan Adnan Menderes ba\u015fta olmak \u00fczere, bakanlar ve Demokrat Partili milletvekilleriyle birlikte 592 ki\u015fi, san\u0131k koltu\u011funa oturtuldu.<\/div>\n<div>27 May\u0131s mahkemeleri olduk\u00e7a ac\u0131mas\u0131z ve s\u0131k\u0131yd\u0131. Yarg\u0131lanan yak\u0131nlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in salona gelen aile \u00fcyeleri salonun en arkas\u0131nda bekletilir, yarg\u0131lananlar\u0131n ise arkalar\u0131n\u0131 d\u00f6nmelerine kesinlikle izin verilmezdi. Aylarca ayn\u0131 mahkeme salonunda aile \u00fcyeleri birbirlerini hi\u00e7 g\u00f6remedi.<\/div>\n<div>14 Ekim 1960&#8217;ta ba\u015flayan dava 15 Eyl\u00fcl 1961&#8217;de karara ba\u011fland\u0131. Y\u00fcksek Adalet Divan\u0131, 15 san\u0131\u011f\u0131 idam cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131rd\u0131. Celal Bayar, Adnan Menderes, Hasan Polatkan ve Fatin R\u00fc\u015ft\u00fc Zorlu d\u0131\u015f\u0131ndakilerin idam cezas\u0131 affedildi.<\/div>\n<div>Cumhurba\u015fkan\u0131 Bayar&#8217;\u0131n cezas\u0131 ise ya\u015f haddi nedeniyle \u00f6m\u00fcr boyu hapse \u00e7evrildi.<\/div>\n<div>D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Fatin R\u00fc\u015ft\u00fc Zorlu ve Maliye Bakan\u0131 Hasan Polatkan 16 Eyl\u00fcl 1961&#8217;de sabaha kar\u015f\u0131, Ba\u015fbakan Adnan Menderes ise 17 Eyl\u00fcl 1961&#8217;de \u00f6\u011fleden sonra, \u0130mral\u0131 Adas\u0131&#8217;nda idam edildiler.<\/div>\n<div>27 May\u0131s Darbesi toplumda atlat\u0131lmas\u0131 zor bir travma yaratt\u0131. T\u00fcrkiye y\u0131llar s\u00fcren b\u00fcy\u00fck ekonomik ve siyasi bedeller \u00f6demek zorunda kald\u0131.<\/div>\n<div>1960 ihtil\u00e2l\u2019inde Adana\u2019dayd\u0131m.<\/div>\n<div>\u0130htil\u00e2l\u2019den 1 y\u0131l \u00f6nce rahmetli say\u0131n Adnan Menderes Adana\u2019ya gelmi\u015fti.<\/div>\n<div>Hen\u00fcz orta ikinci s\u0131n\u0131ftayd\u0131m.<\/div>\n<div>Say\u0131n Adnan Menderes\u2019in Adana\u2019ya geli\u015fi adeta olay olmu\u015ftu.<\/div>\n<div>B\u00fct\u00fcn Adanal\u0131lar soka\u011fa d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. San\u0131r\u0131m bir tatil g\u00fcn\u00fcyd\u00fc. Ben de halk\u0131n aras\u0131ndayd\u0131m.<\/div>\n<div>Tesad\u00fcfen konu\u015fma yapaca\u011f\u0131 k\u00fcrs\u00fcn\u00fcn yak\u0131n\u0131nda bir yerdeydim. B\u00fcy\u00fck bir kalabal\u0131k e\u015fli\u011finde tam \u00f6n\u00fcmden ge\u00e7erken herkesin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi ben de elini \u00f6pmek istemi\u015ftim. Elimi uzatm\u0131\u015ft\u0131m, o da elini uzatm\u0131\u015ft\u0131\u2026<\/div>\n<div>Parmaklar\u0131m\u0131z\u0131n birbirine temas etmesiyle birlikte g\u00f6z g\u00f6ze gelmi\u015ftik.<\/div>\n<div>O s\u0131rada ba\u015fka ve g\u00fc\u00e7l\u00fc ellerin araya girmesiyle maalesef elini \u00f6pmek nasip olmam\u0131\u015ft\u0131.<\/div>\n<div>Ancak o sar\u0131\u015f\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc, hafif\u00e7e b\u00fcy\u00fck burunlu, y\u00fcz\u00fcnde \u00e7ok hafif \u00e7illeri bulunan, sa\u00e7lar\u0131n\u0131 geriye do\u011fru taram\u0131\u015f olan o d\u00f6nemin ba\u015fbakan\u0131 say\u0131n Adnan Menderesin elini \u00f6pmek nasip olmam\u0131\u015ft\u0131.<\/div>\n<div>Sonraki y\u0131llarda kendisini idam sehpas\u0131nda g\u00f6r\u00fcnce a\u011flad\u0131m, a\u011flad\u0131m, a\u011flad\u0131m\u2026<\/div>\n<div>\u0130htilal g\u00fcnlerinde tuttu\u011fum \u201cG\u00dcNL\u00dc\u011e\u00dcM\u201de \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015f\u0131m;<\/div>\n<div>\u201c27 May\u0131s 1960 \u0130htilalini bilmeyenler T\u00fcrkiye\u2019de hi\u00e7bir konuda s\u00f6z sahibi olmamal\u0131d\u0131rlar\u2026\u201d<\/div>\n<div>bu c\u00fcmleleri yazm\u0131\u015ft\u0131m\u2026<\/div>\n<div>Bu c\u00fcmlenin anlam\u0131n\u0131 \u015fimdi daha iyi anl\u0131yorum\u2026<\/div>\n<div>Aradan 55 y\u0131l ge\u00e7tikten sonra\u2026<\/div>\n<div>2008\u2019li y\u0131llarda Televizyonda bir dizi izlemi\u015ftim\u2026<\/div>\n<div>Dizinin ad\u0131 \u201cHat\u0131rla Sevgili\u201d idi\u2026<\/div>\n<div>Hat\u0131rla Sevgili dizisi, 1960-1970\u2019li y\u0131llar\u0131 anlat\u0131yordu\u2026<\/div>\n<div>Diziyi sevgili Tomris Giritlio\u011flu y\u00f6netiyordu\u2026<\/div>\n<div>E\u011fer \u201cHat\u0131rla Sevgili\u201d dizisi olmasayd\u0131 kendilerinden \u00fclkenin gelece\u011fi i\u00e7in \u00e7ok \u015feyler bekledi\u011fimiz gen\u00e7lerimizin hi\u00e7 biri 27 may\u0131s dram\u0131n\u0131n fark\u0131na bile varamayacakt\u0131\u2026<\/div>\n<div>Dizi ger\u00e7ekten g\u00f6r\u00fclmeye de\u011ferdi\u2026<\/div>\n<div>G\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcmdeki notlar\u0131ma bak\u0131yorum; Ger\u00e7ekten benim Adana\u2019da okudu\u011fum y\u0131llarda meydana gelen 27 May\u0131s ihtilali bir dramd\u0131\u2026<\/div>\n<div>Nas\u0131l m\u0131 ?..<\/div>\n<div>\u0130\u015fte sizlerle payla\u015fmak istedi\u011fim, o d\u00f6nemlerde G\u00dcNL\u00dc\u011e\u00dcM\u2019de yazd\u0131klar\u0131m:<\/div>\n<div>\u201c27 May\u0131s 1960 g\u00fcn\u00fc bir askeri darbe olmu\u015ftu\u2026<\/div>\n<div>Gerek\u00e7e olarak ileri s\u00fcr\u00fclen Demokrat Partinin memleketi bir bask\u0131 rejimine do\u011fru g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc idi\u2026<\/div>\n<div>Karde\u015f kavgalar\u0131ndan s\u00f6z ediliyordu\u2026<\/div>\n<div>Bu gerek\u00e7eleri ileri s\u00fcren bir grup subay T\u00fcrk Silahl\u0131 kuvvetlerinde y\u0131llard\u0131r devam ede gelen emir ve komuta zincirini dikkate almadan, Genelkurmay ba\u015fkan\u0131n\u0131n haberi yokken bu darbeyi ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015fti\u2026<\/div>\n<div>\u00d6yle ki \u0130htilalden sonra koskoca genelkurmay ba\u015fkan\u0131m\u0131z say\u0131n R\u00fc\u015ft\u00fc Eldelhun pa\u015fam\u0131z\u0131n r\u00fctbeleri s\u00f6k\u00fclerek er stat\u00fcs\u00fcne indirilmi\u015f, Yass\u0131ada\u2019da yarg\u0131lanarak idama mahkum edilmi\u015fti\u2026<\/div>\n<div>T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetlerinin ad\u0131 kullan\u0131larak b\u00f6yle bir ihtilal,b\u00f6yle bir darbe olabilir miydi?<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Olmu\u015ftu\u2026<\/div>\n<div>Genelkurmay ba\u015fkan\u0131n\u0131n su\u00e7u; Me\u015fru h\u00fck\u00fcmeti devirmek isteyenlere yard\u0131mc\u0131 olmamakt\u0131\u2026<\/div>\n<div>B\u00f6yle bir su\u00e7lama olabilir miydi?<\/div>\n<div>Olmu\u015ftu\u2026<\/div>\n<div>\u0130htilali yapanlar 37 subaydan olu\u015fun Milli Birlik Komitesini kurmu\u015flard\u0131\u2026<\/div>\n<div>3&#8217;\u00fcnc\u00fc ordu komutan\u0131 Orgeneral say\u0131n Rag\u0131p G\u00fcm\u00fc\u015fpala; Darbenin lideri kendisinden daha k\u0131demli de\u011filse ordusuyla Ankara\u2019ya y\u00fcr\u00fcy\u00fcp isyanc\u0131lar\u0131 yok edece\u011fini s\u00f6ylemi\u015fti\u2026<\/div>\n<div>Ger\u00e7ekten darbeciler aras\u0131nda Orgeneral r\u00fctbesinde kimse yoktu\u2026<\/div>\n<div>Say\u0131n G\u00fcm\u00fc\u015fpala\u2019n\u0131n bu tehdidi \u00fczerine daha \u00f6nceden emekli olan ve darbeden haberi olmayan say\u0131n Cemal G\u00fcrsel Milli Birlik Komitesinin ba\u015f\u0131na getirilmi\u015fti\u2026<\/div>\n<div>Darbenin sonunda ba\u015fta Cumhurba\u015fkan\u0131 say\u0131n Celal Bayar, Ba\u015fbakan say\u0131n Adnan Menderes, Genelkurmay ba\u015fkan\u0131 Orgeneral say\u0131n R\u00fc\u015ft\u00fc Erdelhun, Kore Gazisi say\u0131n Tahsin Yaz\u0131c\u0131 olmak \u00fczere bir\u00e7ok Demokrat parti milletvekili tutuklanm\u0131\u015ft\u0131\u2026<\/div>\n<div>\u00dclke genelinde de Cumhuriyet Halk Partililerin ihbar\u0131 \u00fczerine binlerce sivil ki\u015fi tutuklanm\u0131\u015ft\u0131\u2026<\/div>\n<div>150 bin ki\u015fi hakk\u0131nda ihbar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131\u2026<\/div>\n<div>Hemen-hemen b\u00fct\u00fcn demokrat parti yerel y\u00f6neticileri de tutuklanm\u0131\u015ft\u0131\u2026<\/div>\n<div>Yass\u0131ada mahkemelerinde 14 Demokrat Partili idama mahkum edilmi\u015fti\u2026<\/div>\n<div>Bunlar;<\/div>\n<div>Say\u0131n Celal Bayar, say\u0131n Adnan Menderes, say\u0131n Fatin R\u00fc\u015ft\u00fc Zorlu, say\u0131n Hasan Polatkan, say\u0131n Refik Koraltan, say\u0131n Agah Erozan, say\u0131n \u0130brahim Kirazo\u011flu, say\u0131n Bahad\u0131r D\u00fclger, say\u0131n Hamdi Sancar, say\u0131n Nusret Kiri\u015fcio\u011flu, say\u0131n Emin Kalafat, say\u0131n Baha Ak\u015fit, say\u0131n Osman Kavrako\u011flu, say\u0131n Zeki Erataman idi\u2026<\/div>\n<div>Bu idama mahkum edilenlerden say\u0131n Adnan Menderes, say\u0131n Fatin R\u00fc\u015ft\u00fc Zorlu, say\u0131n Hasan Polatkan idam edilerek \u015fehit edilmi\u015fti.\u2026<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Di\u011fer \u00f6l\u00fcm cezalar\u0131 m\u00fcebbet hapse \u00e7evrilmi\u015fti\u2026<\/div>\n<div>Yass\u0131ada mahkemeleri s\u0131ras\u0131nda 6 Demokrat Partili milletvekili Yass\u0131ada\u2019da \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fc\u2026<\/div>\n<div>Bunlar da \u015funlard\u0131;<\/div>\n<div>Say\u0131n Yusuf Selman, say\u0131n Lutfi K\u0131rdar, say\u0131n Gazi Yi\u011fitba\u015f\u0131, say\u0131n Y\u00fcmni \u00dcresir, say\u0131n Nuri Yamut ve say\u0131n Kemal Y\u0131lmaz\u2026<\/div>\n<div>Eski Konya valisi say\u0131n Cemil Kafeso\u011flu da Yass\u0131ada\u2019da intihar ederek vefat etmi\u015fti\u2026<\/div>\n<div>Bu arada 47 Demokrat Parti milletvekili berat etmi\u015fti\u2026<\/div>\n<div>143 Demokrat Partili 4 y\u0131l 2 ay,117 ki\u015fi 5 y\u0131l,15 ki\u015fi 6 y\u0131l,5 ki\u015fi 7 y\u0131l,2 ki\u015fi 8 y\u0131l,17 ki\u015fi 10 y\u0131l,3 ki\u015fi 15 y\u0131l,1 ki\u015fi 20 y\u0131l,30 ki\u015fi m\u00fcebbet hapse mahk\u00fbm edilmi\u015fti\u2026\u201d<\/div>\n<div>\u0130\u015fte G\u00dcNL\u00dc\u011e\u00dcM\u2019den ald\u0131\u011f\u0131m baz\u0131 c\u00fcmleler\u2026<\/div>\n<div>Ho\u015f\u00e7a kal\u0131n\u0131z.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imi i\u00e7in 28 May\u0131s Pazar g\u00fcn\u00fc sand\u0131k ba\u015f\u0131na gidece\u011fiz. Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7iminin tarihi bana bu tarihten bir g\u00fcn \u00f6ncesinde yap\u0131lan kanl\u0131 ihtilali hat\u0131rlatt\u0131. \u00c7ok \u015f\u00fck\u00fcr son y\u0131llarda \u00fclkemiz darbeler devrini kapatm\u0131\u015f, istikrar\u0131 yakalam\u0131\u015f, 14 May\u0131sta milletvekilli\u011fi se\u00e7imleri yap\u0131lm\u0131\u015f, milletvekilli\u011fi se\u00e7imine uygun bi\u00e7imde 28 May\u0131sta da Y\u00fckselen T\u00fcrkiye\u2019de Yeni Y\u00fczyil\u0131n yeni Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131 se\u00e7ecek,ter\u00f6r odaklar\u0131n\u0131 destekleyen d\u0131\u015f [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":51399,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-51462","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazi-mert"],"views":61,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51462","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51462"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51462\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51399"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51462"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51462"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51462"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}