{"id":39926,"date":"2022-11-27T13:40:57","date_gmt":"2022-11-27T10:40:57","guid":{"rendered":"http:\/\/mersingazetesi.com\/?p=39926"},"modified":"2024-06-11T21:34:16","modified_gmt":"2024-06-11T18:34:16","slug":"sohbet-kosesi-ogretmenler-gununun-ardindan-osmanli-imparatorlugunda-egitim-ogretim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/2022\/11\/27\/sohbet-kosesi-ogretmenler-gununun-ardindan-osmanli-imparatorlugunda-egitim-ogretim\/","title":{"rendered":"SOHBET K\u00d6\u015eES\u0130: \u00d6\u011eRETMENLER G\u00dcN\u00dcN\u00dcN ARDINDAN: OSMANLI \u0130MPARATORLU\u011eUNDA E\u011e\u0130T\u0130M-\u00d6\u011eRET\u0130M\u2026"},"content":{"rendered":"<p class=\"gmail-p1\">Osmanl\u0131 imparatorlu\u011funda e\u011fitim \u00f6\u011fretim \u0130slam\u00ee temeller \u00fczerine oturtulmu\u015ftur.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">\u0130slam e\u011fitim sisteminin temel kurumu olan medrese, Osmanl\u0131lar d\u00f6nemininde de e\u011fitimin temeli olmu\u015f, Osmanl\u0131&#8217;ya uygun geli\u015fmeler g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Osmanl\u0131lar zaman\u0131nda Din e\u011fitimi, medreselerde serpilip geli\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Medreselerde din e\u011fitiminin yan\u0131nda matematik, astronomi, kimya, fizik, hukuk, edebiyat, t\u0131p ve felsefeye de yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Medreseler; S\u0131byan mektebinden sonra orta, lise, y\u00fcksek okul ve \u00fcniversite e\u011fitimi veren, \u0130slami kimli\u011fi sebebiyle sadece m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n devam etti\u011fi bir e\u011fitim kurumu \u00f6zelli\u011findedir.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">\u0130mparatorluk s\u0131n\u0131rlar\u0131ndaki M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n e\u011fitimi ulema ad\u0131 verilen dindar z\u00fcmre taraf\u0131ndan \u0130slam dininin h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re denetlenmekteydi.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Osmanl\u0131 Devleti\u2019nde f\u00fctuhatlar yan\u0131nda ilim ve k\u00fclt\u00fcr alan\u0131nda da b\u00fcy\u00fck \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Daha \u00f6nce kurulan T\u00fcrk devletlerindeki medreseleri ve \u0130slam Dininin esaslar\u0131n\u0131 \u00f6rnek alarak e\u011fitim sistemini kendine \u00f6zg\u00fc bi\u00e7imde geli\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Din e\u011fitimine a\u011f\u0131rl\u0131k veren medreselerde telvih, miftah ve ha\u015fiye-i tecrid ismi alt\u0131nda \u00fc\u00e7 dereceli e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim g\u00f6revi de yerine getirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Fatih Sultan Mehmet Han \u0130stanbul&#8217;un fethinden sonra ilk kez t\u00fcm bilgilerin okutuldu\u011fu b\u00fcy\u00fck bir medrese yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Medarisi Semaniye (sekizli medreseler) ismi verilen bu okulda ha\u015fiye-i tecrid, miftah, telvih, hari\u00e7 ve dahil ismi alt\u0131nda be\u015f dereceli e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim g\u00f6revi yerine getirilmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Osmanl\u0131 Devleti&#8217;nde medreselere ilave olarak; Saray, Askeri okullar, Bab-\u0131 Ali okulu ve Halk okullar\u0131 da kurulmu\u015f ve her konuda e\u011fitim, \u00f6\u011fretim faaliyetleri y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Medreselerin yan\u0131na kurdu\u011fu vak\u0131f m\u00fcesseleri sayesinde ilim faaliyetlerini de geli\u015ftirerek devam ettirmi\u015ftir..<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin b\u00fcy\u00fck bir devlet olmas\u0131nda m\u00fckemmel bir y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ordu ve iyi bir e\u011fitim sisteminin \u00f6nemli pay\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">E\u011fitim sisteminin amac\u0131 devlete ba\u011fl\u0131 insan yeti\u015ftirmekti.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">\u0130nsanlar\u0131n iyi bir meslek sahibi olmas\u0131, mesle\u011fini icra ederken de geleneklere ba\u011fl\u0131 ve itaatk\u00e2r olmas\u0131 hedeflenmi\u015ftir.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Gayrim\u00fcslimler de e\u011fitimlerini ibadethanelerinde (kilise, sinagog gibi) ve a\u00e7t\u0131klar\u0131 okullar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yapabilmi\u015flerdir.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Osmanl\u0131 e\u011fitim sistemi esnaf, k\u00f6y ve mahalle halk\u0131n\u0131n e\u011fitildi\u011fi yayg\u0131n e\u011fitim kurumlar\u0131 ile ilk, orta ve y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu \u00f6rg\u00fcn e\u011fitim kurumu olarak iki b\u00f6l\u00fcme ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Sibyan mektebi ad\u0131yla a\u00e7\u0131lan k\u00f6y ve mahalle okullar\u0131na d\u00f6rt ve alt\u0131 ya\u015f aras\u0131nda k\u0131z ve erkek \u00e7ocuklar giderdi.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">\u00c7ocuklar okula \u201camin alay\u0131\u201d denen bir t\u00f6renle ba\u015flarlard\u0131. S\u0131byan mektebinde e\u011fitim karma ve \u00fccretsizdi.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Halk\u0131n e\u011fitim i\u00e7in camiler, tekkeler, zaviyeler ve k\u0131raathaneler kullan\u0131l\u0131rd\u0131. Buralarda tefsir, hadis, f\u0131k\u0131h gibi din\u00ee bilgiler yan\u0131nda hat ve tezhip gibi \u00f6zel yetenek gerektiren \u00e7al\u0131\u015fmalara y\u00f6nelik de e\u011fitim verilirdi.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Osmanl\u0131 Devleti\u2019nde t\u00fcm esnaf kurulu\u015flar\u0131 ayn\u0131 zamanda birer mesleki e\u011fitim kurumlar\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Esnaf birlikleri ba\u015flang\u0131\u00e7ta Ahili\u011fe daha sonralar\u0131 ise lonca te\u015fkilat\u0131na ba\u011fl\u0131yd\u0131lar.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Esnafl\u0131kta uzmanla\u015fmak isteyenler \u00e7\u0131rak (\u015fakirt) olarak i\u015fe ba\u015flar, meslekte ilerledik\u00e7e kalfa ve usta olurlard\u0131. Usta olmaya hak kazananlara icazetname verilir, b\u00f6ylece bunlar i\u015f yeri a\u00e7abilirlerdi.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Bir de Saray okullar\u0131 vard\u0131. Bu okullar h\u00fck\u00fcmet ve askerlik i\u015flerinde \u00e7al\u0131\u015facak olan \u015fehzadeler, dev\u015firmeler ve memurlar i\u00e7in kurulmu\u015ftur. Topkap\u0131 Saray\u0131&#8217;ndaki \u015eehzadegah Okulu, Enderun ve Me\u015flihane Saray Okullar\u0131&#8217;n\u0131n \u00f6nde gelenlerindendir.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Askeri okullarda \u00f6ne \u00e7\u0131kan okul t\u00fcr\u00fc; Mehterhane ad\u0131 verilen m\u00fczik okuludur.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Devletin memur yeti\u015ftiren okulu ise; en y\u00fcksek h\u00fck\u00fcmet dairesi Bab-\u0131 Ali ad\u0131 verilen kurumun okul niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan Divan-\u0131 H\u00fcmayun Kalemi, Terc\u00fcme Odas\u0131 ve Ketk\u00fcda Bey Dairesi ismiyle adland\u0131r\u0131lan okullar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Halk okullar\u0131 ise yaln\u0131zca T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n e\u011fitim ve \u00f6\u011frenim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, \u00e7o\u011fu mahallede bulunan e\u011fitim yuvalar\u0131ndan te\u015fkil edilmi\u015ftir. \u0130lk kademe \u00f6\u011frenim kurumlar\u0131 olan Halk okullar\u0131; 5-6 ya\u015flar\u0131nda k\u0131z ve erkek \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n okutuldu\u011fu s\u0131byan okullar\u0131ndan olu\u015fturulmu\u015ftur.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Osmanl\u0131 Devleti \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131nda ilk\u00f6\u011fretimlere (Anaokulu) S\u0131byan Mektebi, ilkokullara \u0130ptidai, ortaokullara ise R\u00fc\u015fdiye ad\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Osmanl\u0131 Devleti&#8217;nde 18 &#8216;inci y\u00fczy\u0131ldan itibaren m\u00fchendishaneler a\u00e7\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Askeri ama\u00e7lar i\u00e7in a\u00e7\u0131lan bu okullarda Osmanl\u0131 Ordusu&#8217;na teknik eleman yeti\u015ftirme faaliyetleri icra edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Mekteb-i Edebiye okulunda devlet dairelerine memur, Mekteb-i Adliye okulunda ise Bab-\u0131 Ali&#8217;ye ve Bab-\u0131 Defterdarl\u0131\u011f\u0131&#8217;na devlet memuru yeti\u015ftirilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">E\u011fitim ve \u00f6\u011fretim faaliyetlerini d\u00fczene koymak i\u00e7in 1845 y\u0131l\u0131nda Muvaakkat Meclisi Maarif a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve Dar\u00fclfunun i\u00e7in haz\u0131rl\u0131klar ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Bu tarihten 2 y\u0131l sonra 1847 y\u0131l\u0131nda Mekatib-i Umumiye Nezareti kurulmu\u015ftur.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Ayn\u0131 y\u0131l 3 y\u0131ll\u0131k Dar\u00fcl Maarif a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve 1849 y\u0131l\u0131nda devlet memuru yeti\u015ftirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Akademik e\u011fitim veren Enc\u00fcmen-i Dani\u015f 1851 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Akademik e\u011fitim veren okulun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan 2 y\u0131l sonra \u0130nas R\u00fc\u015ftiyeleri; K\u0131z \u00e7ocuklar\u0131na e\u011fitim vermek maksad\u0131yla ve Mekteb-i M\u00fclkiye de M\u00fclkiye g\u00f6revlileri yeti\u015ftirmek i\u00e7in a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">K\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n e\u011fitimi i\u00e7in1861 y\u0131l\u0131nda ilk K\u0131z R\u00fc\u015fdiyesi (ortaokul) a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Dar\u00fclmaarifte yeti\u015fen \u00f6\u011frencilerin \u00f6\u011frenim hayatlar\u0131na devam\u0131n\u0131 sa\u011flamak maksad\u0131yla 1863 y\u0131l\u0131nda ilk Osmanl\u0131 Dar\u00fclfunu a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Galatasaray Sultanisi Okulu 1868 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131larak \u00f6\u011frenime ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">R\u00fc\u015ftiyelerin devam\u0131 olarak nitelendirilen \u0130dadiler 1872 yil\u0131nda a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Dar\u00fcl Muallimat ( K\u0131z \u00d6\u011fretmen Okulu) \u2018da 1876 y\u0131l\u0131nda \u00f6\u011frenime ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Mesleki e\u011fitim vermek amac\u0131yla Ebe okulu (1842), Dar\u00fclmuallimen ve Ziraat okullar\u0131 (1847), Orman okulu (1858), Telgraf okulu (1860), Sanayi okulu (1864) y\u0131llar\u0131nda a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">1912 y\u0131l\u0131nda Tahsil-i \u0130ptidai Kanunu Muvakkati \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f ilkokul d\u00fczeni kurulmu\u015f ve e\u011fitim, \u00f6\u011fretim faaliyetleri d\u00fczene sokulmu\u015ftur.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda yine k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n e\u011fitimi i\u00e7in \u0130ras Dar\u00fclf\u00fcnunu a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve \u0130stanbul Dar\u00fclf\u00fcnunu g\u00fc\u00e7lendirilerek Bat\u0131 \u00fcniversiteleri t\u00fcr\u00fcnde bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Osmanl\u0131lar E\u011fitim \u00d6\u011fretim faaliyetlerini y\u00fcr\u00fct\u00fcrken adaleti de \u00f6n planda tutmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">E\u011fitim \u00d6\u011fretim alan\u0131nda Osmanl\u0131lar\u0131n adaleti o kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc idi ki; b\u00fct\u00fcn Hristiyanlar o d\u00f6nemlerde Osmanl\u0131lar\u0131n egemenli\u011fi alt\u0131na girebilmek i\u00e7in adeta birbirleriyle yar\u0131\u015f etmi\u015flerdi.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Son s\u00f6z olarak bir \u00f6rnek vermek gerekirse; Ukrayna\u2019da ya\u015fayan Normanlar Ruslar\u0131n bask\u0131s\u0131ndan o kadar b\u0131km\u0131\u015flard\u0131 ki kiliselerinin defterine \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015flard\u0131: \u201cYa Rabbi. Osmanl\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc kuvvetini art\u0131r ki, gelip bizi de kurtars\u0131n\u2026 Bize din h\u00fcrriyeti versin\u2026 Can ve mal emniyetimizi sa\u011flas\u0131n. Am\u00een\u2026\u201d<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Normanlar; 1800 y\u0131llar\u0131nda Rus zulm\u00fcnden Amerika\u2019ya ka\u00e7m\u0131\u015flar ve yanlar\u0131nda bu kilise defterini de g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015flerdi.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Bu g\u00fcn bu defter ad\u0131 ge\u00e7en sayfa a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olarak 4 Ocak 1896\u2019da Birle\u015fik devletlere eklenen Amerika\u2019n\u0131n Utah b\u00f6lgesindeki bir Norman kilisesinde te\u015fhir edilmektedir.<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">\u0130\u015fte Osmanl\u0131larda E\u011fitim \u00d6\u011fretim faaliyetleri\u2026<\/p>\n<p class=\"gmail-p1\">Ho\u015f\u00e7a kal\u0131n\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Osmanl\u0131 imparatorlu\u011funda e\u011fitim \u00f6\u011fretim \u0130slam\u00ee temeller \u00fczerine oturtulmu\u015ftur. \u0130slam e\u011fitim sisteminin temel kurumu olan medrese, Osmanl\u0131lar d\u00f6nemininde de e\u011fitimin temeli olmu\u015f, Osmanl\u0131&#8217;ya uygun geli\u015fmeler g\u00f6stermi\u015ftir. Osmanl\u0131lar zaman\u0131nda Din e\u011fitimi, medreselerde serpilip geli\u015fmi\u015ftir. Medreselerde din e\u011fitiminin yan\u0131nda matematik, astronomi, kimya, fizik, hukuk, edebiyat, t\u0131p ve felsefeye de yer verilmi\u015ftir. Medreseler; S\u0131byan mektebinden sonra orta, lise, y\u00fcksek [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":39440,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-39926","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazi-mert"],"views":61,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39926","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39926"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39926\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39440"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39926"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39926"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39926"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}