{"id":17196,"date":"2022-01-02T17:48:03","date_gmt":"2022-01-02T14:48:03","guid":{"rendered":"http:\/\/mersingazetesi.com\/?p=17196"},"modified":"2024-06-11T21:47:48","modified_gmt":"2024-06-11T18:47:48","slug":"serdar-erkan-penceremden-kurtulusun-100-yilinda-mersin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/2022\/01\/02\/serdar-erkan-penceremden-kurtulusun-100-yilinda-mersin\/","title":{"rendered":"SERDAR ERKAN-PENCEREMDEN: KURTULU\u015eUN 100. YILINDA MERS\u0130N"},"content":{"rendered":"<p>Cumhuriyetin \u00a0100. kurulu\u015f Y\u0131l\u0131 2023 y\u0131l\u0131na girerken, Mustafa Kemal\u2019in 19 May\u0131s 1919 da Samsun\u2019a \u00e7\u0131karak ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6rg\u00fctledi\u011fi kurtulu\u015f i\u00e7in \u00a0direni\u015fin kilometre ta\u015flar\u0131 i\u00e7inde Anadolu\u2019da ilk i\u015fgalin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 Mersin, Tarsus \u00a0ve Adana\u2019n\u0131n kurtulu\u015fu \u00a0\u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Frans\u0131zlarla yap\u0131lan Ankara Anla\u015fmas\u0131, TBMM nin bat\u0131 taraf\u0131ndan \u00a0tan\u0131nmas\u0131 anlam\u0131na gelmekteydi.<\/p>\n<p>1919 y\u0131l\u0131nda \u00a0Amasya Bildirgesi(Tam Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k karar\u0131), Erzurum Kongresi (M\u00fccadelenin S\u0131n\u0131rlar\u0131-Misak-\u0131 Milli) , Sivas Kongresi(Manda ve Himayenin Reddi) ,23 Nisan 1920 TBMM nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131, (T\u00fcm yurttaki yerel direni\u015fin bir \u00e7at\u0131 alt\u0131nda toplanmas\u0131) Sakarya, \u0130n\u00f6n\u00fc sava\u015flar\u0131,ard\u0131ndan d\u00fc\u015fmana son darbenin vurulmas\u0131na\u00a030 A\u011fustos\u00a0Dumlup\u0131nar Meydan Muharebesi ile\u00a09 Eyl\u00fcl\u00a0\u0130zmir\u2019in kurtulu\u015fu, Mudanya M\u00fctarekesi, \u00a06 Ekim 1922 de \u0130stanbul\u2019un yeniden fethi olan d\u00fc\u015fman i\u015fgalinden kurtulu\u015fu ile askeri ve fiziki i\u015fgal sonland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan Kas\u0131m ay\u0131nda ba\u015flayacak 1. Lozan g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri ile diplomatik sava\u015f ba\u015flam\u0131\u015f 24 Temmuz 1923 y\u0131l\u0131nda Lozan Anla\u015fmas\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131yla , Yeni T\u00fcrk Devletinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 t\u00fcm D\u00fcnya taraf\u0131ndan tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. 29 Ekim 1923 tarihinde Cumhuriyetin ilan\u0131yla, 600 y\u0131ll\u0131k imparatorluk son bulmu\u015ftu.<\/p>\n<p>MERS\u0130N \u00a0ANADOLU\u2019NUN \u0130\u015eGAL\u0130 \u0130\u00c7\u0130N \u00c7OK STRATEJ\u0130K B\u0130R L\u0130MANA SAH\u0130PT\u0130<\/p>\n<p>Mersin, Anadolu\u2019nun ilk i\u015fgalinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yerdir. Bunu ilk tahmin eden \u00a0Mustafa Kemal Atat\u00fcrk olmu\u015ftur. 30 Ekim 1918 de Limni adas\u0131n\u0131n Mondros liman\u0131nda bir \u0130ngiliz Gemisinde galip say\u0131lan devletlrin t\u00fcm \u015fartlar\u0131n\u0131 kabul eden anla\u015fman\u0131n imzalanmas\u0131ndan hemen sonra Y\u0131ld\u0131r\u0131m ordular\u0131 komutan\u0131 olan Mustafa Kemal, \u015eam\u2019daki karagah\u0131n\u0131 Adana\u2019ya ta\u015f\u0131m\u0131\u015f(31Ekim 1918), \u00a0t\u00fcm birliklerin s\u00fcratle kuzeye \u00e7ekilmesi talimat\u0131n\u0131 vermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Adana\u2019da \u00a0kafas\u0131nda \u015fekillenen topyekun direni\u015f i\u00e7in, 5 Kas\u0131m 1918 tarihinde gece \u00a0gizlice trenle Mersin\u2019e gelmi\u015f, yurtsever subay, \u00a0asker ve sivil devlet g\u00f6revlileriyle \u00a0bug\u00fcnk\u00fc Karamanc\u0131lar kona\u011f\u0131nda mum \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bir toplant\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r.(Bu toplant\u0131ya Arslank\u00f6y\u2019den H\u00fcsn\u00fc \u00e7avu\u015f kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.) Bu toplant\u0131da, M\u00fctareke \u015fartlar\u0131nda onay verilen Anadolu\u2019nun i\u015fgalin ilk olarak Mersin liman\u0131ndan ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131, sava\u015f\u0131n bitmedi\u011fini, askeri birliklerdeki t\u00fcm silah ve m\u00fchimmat\u0131n da\u011f k\u00f6ylerine ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131 talimat\u0131 verilmi\u015f, takibeden g\u00fcnlerde ba\u015fta Efrenk (Arslank\u00f6y) olmak \u00fczere \u00f6nemli miktarda silah ve m\u00fchimmat da\u011f k\u00f6ylerine ka\u00e7\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc gibi i\u015fgal 17 Aral\u0131k 1918 de Mersin Liman\u0131ndan, \u00a0\u0130ngiliz Hintli M\u00fcsl\u00fcman askerlerinin bug\u00fcnk\u00fc Mersin Otelinin oldu\u011fu Eski G\u00fcmr\u00fck Meydan\u0131ndaki g\u00fcmr\u00fck iskelesine \u00e7\u0131kmas\u0131 ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015eGAL\u0130 NEDEN \u0130NG\u0130L\u0130ZLER BA\u015eLATTI<\/p>\n<p>Aralar\u0131ndaki anla\u015fma gere\u011fi , \u0130stanbul\u2019u \u0130ngilizlere b\u0131rakan Frans\u0131zlar, Do\u011fu Akdeniz (Mersin \u0130skenderun limanlar\u0131) ile G\u00fcney Do\u011fu\u2019nun (Mara\u015f, Antep, Urfa vb) i\u015fgali \u00fcstlenmi\u015flerdi. Ancak \u00a0Anadolu\u2019nun ilk i\u015fgali Mersin Liman\u0131\u2019ndan ba\u015flayacakt\u0131 ve bu nedenle halk\u0131n ilk tepkisi \u00e7ok \u00f6nemliydi. Bu nedenle \u00a0Frans\u0131zlar Mersin liman\u0131ndan ilk i\u015fgal \u00e7\u0131karmas\u0131n\u0131 anla\u015farak \u0130ngilizlere b\u0131rakm\u0131\u015flard\u0131r. (Tam kontrol\u00fc sa\u011flad\u0131ktan yakla\u015f\u0131k bir ay sonra i\u015fgal komutanl\u0131\u011f\u0131 karargah\u0131 Frans\u0131zlara devredilmi\u015ftir). \u00c7\u00fcnk\u00fc M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n karakterlerini iyi bilen \u0130ngilizler M\u00fcsl\u00fcman \u00a0co\u011frafyan\u0131n y\u00f6netiminde Hindistan ve Pakistan olmak \u00fczere \u00e7ok deneyimlilerdi. Bu nedenle ilk \u00e7\u0131kan askerler \u00f6zellikle M\u00fcsl\u00fcman hint askeri birlikler kendilerine verilen talimat gere\u011fi son derece sempatik ve g\u00fcl\u00fcc\u00fckler da\u011f\u0131tarak iskeleden G\u00fcmr\u00fck Meydan\u0131na ilerlerken, \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla onlar\u0131 izleyen g\u00fcmr\u00fck g\u00f6revlisi ve Mersinlilere \u2018Selam\u00fcn Aleyk\u00fcm\u2019 diyerek \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r. Bir M\u00fcsl\u00fcman i\u00e7in bu tanr\u0131 selam\u0131 manen \u00e7ok \u00f6nemlidir. Ayr\u0131ca \u2018bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n bir m\u00fcsl\u00fcmana silah \u00e7ekmesi\u2019 veya zarar vermesi dinen g\u00fcnaht\u0131. B\u00f6ylelikle gergin bir ortamda ba\u015flayan i\u015fgale iskelede g\u00f6revli Osmanl\u0131 G\u00fcmr\u00fck memur ve askerlerin ve halk\u0131n ani \u00a0reaksiyon tepkisi \u00e7ok \u00f6nemliydi. Nitekim benzer \u015fekilde \u0130stanbul\u2019un (payitaht\u0131n) \u00a0i\u015fgali de \u0130ngiliz Hintli M\u00fcsl\u00fcman askerleri ile ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f, birka\u00e7 karakol d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6nemli bir direni\u015f ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00a0Sonaradn i\u015fgali ya\u015fayanlar\u0131n hat\u0131ralar\u0131nda \u0130stanbul\u2019da halka ve askerlerimize silah s\u0131kan ve \u00a0en \u00e7ok eziyet edenlerin, kad\u0131nlara tecav\u00fczlere yeltenenlerin \u00a0Hintli M\u00fcsl\u00fcman askerlerin oldu\u011fu hat\u0131ralarda anlat\u0131lacakt\u0131.<\/p>\n<p>100. YIL \u00a0NEDEN \u00d6NEML\u0130<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc 100 y\u0131llar bir muhasebe ve durum de\u011ferlendirmesi yapmak i\u00e7in \u00f6nemlidir. \u2018Ne ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131, ne durumday\u0131z\u2019 \u00a0sorular\u0131n\u0131 sormak i\u00e7in bir f\u0131rsatt\u0131r. Tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k d\u00fcsturu ile yola \u00e7\u0131kanlar, sadece siyasi ve askeri ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131kla yetinmemi\u015fler, Lozan\u2019da \u2018mali ve adli kap\u00fct\u00fclasyonlar\u2019da \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bask\u0131lara ra\u011fmen, \u00e7ok \u00e7etin bir m\u00fccadele vermi\u015flerdir. Bu anlamda, daha sonraki \u00a0\u2018kabotaj hakk\u0131\u2019 \u00e7ok \u00f6nemli bir ad\u0131m olmu\u015ftur. Lozan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde \u00a0verilen resepsiyonlarda \u00a0ba\u015f M\u00fczakereci Lord Curzon\u2019un s\u00f6ylem, \u00a0tutum ve tav\u0131rlar\u0131 gen\u00e7 \u00a0Cumhuriyetin ekonomik ambargo ve bask\u0131larla, \u00fcretim yetersizlikleriyle , birg\u00fcn kendilerine para istemek i\u00e7in geleceklerini ekonomik bunal\u0131m ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131 ve sonunda i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fma ve gerginliklerle Cumhuriyetin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131 hesab\u0131nda olduklar\u0131n\u0131 her f\u0131rsatta ifade etmi\u015flerdir. \u00a0Ancak, kapitalizmin 1929 \u00a0D\u00fcnya b\u00fcy\u00fck buhran\u0131ndan sonra, SSCB\u2019den planl\u0131 kalk\u0131nma y\u00f6ntem ve ilkelerini esas alan Cumhuriyetin \u00f6nderleri, kurduklar\u0131 Kamu \u0130ktisadi Te\u015febb\u00fcsleri (K\u0130T) ,le ba\u015fata Tekstil (S\u00fcmerbank, Nazilli) Cam (Pa\u015fabah\u00e7e, Beykoz) Demir\u00e7elik (Karab\u00fck), \u015eeker \u00a0fabrikalar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131nda ald\u0131klar\u0131 teknik yard\u0131mla y\u00fczde 11 ekonomik b\u00fcy\u00fcmeyi sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r T\u00fcrkiye cumhuriyeti \u00a0\u0130kinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131na kadar, denk b\u00fct\u00e7e anlay\u0131\u015f\u0131yla \u00a0bir \u00e7ok \u00f6nemli sahada kendi kendine yeterli hale gelmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Ancak ikinci D\u00fcnya sava\u015f\u0131ndan (1945 den) sonra Marshall yard\u0131m\u0131yla hibeye ve bor\u00e7la kalk\u0131nmaya al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn , AKP halka ait olan t\u00fcm fabrikalar\u0131n\u0131 satmakla kalmam\u0131\u015f, ihracaat kap\u0131s\u0131 olan ba\u015fta Mersin ve \u0130skenderun Limanlar\u0131 olmak \u00fczere bir k\u0131s\u0131m limanlar \u00f6zelle\u015ftirmi\u015ftir. B\u00f6ylelikle ihracat\u0131m\u0131z (\u00e7\u0131kanmallar) ve ithalat\u0131m\u0131z\u0131n (girenmallar) denetim \u00a0\u00c7ok Uluslu\u015eirket (\u00c7U\u015e) ve \u00a0tekellerin eline ge\u00e7mi\u015ftir. Mersin Liman\u0131\u2019n\u0131n i\u015fletmesi Mersinli giri\u015fimcilere verilmemi\u015f, \u00a0\u0130ngiliz ortakl\u0131 \u00e7ok uluslu bir \u015firket taraf\u0131ndan i\u015fletilmektedir. B\u00f6ylelikle Mersin\u2019de Yabanc\u0131 ortakl\u0131 Lobiler, iktidara yak\u0131n i\u015fbirlik\u00e7i \u2018yerli Hintli \u00a0M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131\u2019 devreye sokarak, \u00a010. Kalk\u0131nma Plan\u0131nda Mersin\u2019e s\u00f6z verilen ikinci liman yap\u0131m\u0131n\u0131 engellemi\u015f, 11. Kalk\u0131nma plan\u0131ndan \u00e7\u0131karm\u0131\u015flard\u0131r. \u00a0\u00c7ukurova\u2019dan yap\u0131lan ihracat\u0131n kap\u0131s\u0131 olan Mersin liman\u0131ndaki ihracat\u0131m\u0131z y\u00fcksek \u2018 elle\u00e7leme fiyatlar\u0131\u2019 \u00a0ile daha ucuzlat\u0131lm\u0131\u015f emek ile rekabette zorlanmaktad\u0131r. \u0130hracat\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 maden cevher gibi hammadde ve meyve sebze gibi do\u011fal \u00fcr\u00fcnlere dayanmaktad\u0131r. \u0130hracat\u0131m\u0131z i\u00e7inde teknolojik mal ihrac\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn azalmaktad\u0131r. \u00dclkemiz s\u00f6zde \u2018Serbest rekabette\u2019 dayanan, ve s\u0131n\u0131rl\u0131 sekt\u00f6rler d\u0131\u015f\u0131nda aleyhimize i\u015fleyen \u00a0AB G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi Anla\u015fmas\u0131ndaki \u00a0bir \u00e7ok \u2018tarife d\u0131\u015f\u0131\u2019 engellerle, daralt\u0131lan ihracat ile \u00fclkemiz \u00a0ekonomik olarak \u00a0krizlerden krizlere s\u00fcr\u00fcklenmektedir.<\/p>\n<p>\u00dcLKEM\u0130Z\u0130N KOLON\u0130ZASYONU: UCUZ EMEK VE HAMMADE\/SEBZE MEYVE \u00a0\u0130HRACATI<\/p>\n<p>\u00dclkemiz bug\u00fcn dolar baz\u0131nda gerileyen asgari \u00fccret ile ucuz emek cenneti olmu\u015ftur. Asgari \u00fccret normal \u00fccret olmu\u015ftur. \u00a0Yurtta\u015flar\u0131m\u0131z bir \u00f6nceki y\u0131ldaki ge\u00e7im standartlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in haftal\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi giderek artmakta, \u00fclkemizin e\u011fitimli gen\u00e7leri i\u015fsiz \u00a0kalmaktansa, m\u00fcltecilerle rekabete ve \u00a0daha ucuz \u00fccretli k\u00f6leli\u011fe zorlanmaktad\u0131r. \u00d6te yandan \u00a0\u0130hracaat deseninde \u00a0do\u011fal hammadde ve \u00fcr\u00fcn ihracat\u0131n\u0131n pay\u0131 giderek artmakta ve bat\u0131n\u0131n ucuz hammadde ve i\u015f\u00e7ilik \u00fclkesi olmakta, \u00c7in\u2019in yerini akmaya zorlanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan, \u00f6rne\u011fin 100. Y\u0131lda Mersin\u2019de , Mersin halk\u0131n\u0131 \u00a0temsil eden yerel y\u00f6netimlerin Do\u011fuda Mersin liman\u0131 , Bat\u0131da Akkuyu Atom Santral i\u015fletmesi sahas\u0131nda al\u0131nacak \u2018ya\u015famsal kararlar\u2019 \u00fczerinde s\u00f6z sahibi olmad\u0131klar\u0131 bir ortamday\u0131z. \u00dclkemiz ve Mersinin gelece\u011finde ve \u00a0\u00e7ok \u00f6nemli olan iki tesis ve i\u015fletmede \u00c7U\u015e\u2019lar ve yabanc\u0131lar \u00f6ncelikli s\u00f6z sahibidir.<\/p>\n<p>B\u00f6ylelikle, \u2018\u00fclkemizin \u00a0kolonizasyonu\u2019 \u00a0b\u00fcy\u00fck \u00a0\u015fehir yasas\u0131 ile \u2018mahalle yap\u0131lan\u2019 k\u00f6ylere kadar inmekte, da\u011flar\u0131m\u0131z ovalar\u0131m\u0131z maden yasalar\u0131 ile \u00a0delik de\u015fik olmakta, \u2018kat\u0131l\u0131mc\u0131 demokrasinin hayata ge\u00e7medi\u011fi ortamda\u2019 \u00a0yerel halk kendisini etkileyecek kararlardan d\u0131\u015flanmakta, lobici \u015firketlerin belediye meclisleri \u00fczerinde hakim oldu\u011fu s\u00f6zde demokrasi ile \u2018modern kolonizasyon\u2019 tamamlanarak uluslararas\u0131 modern s\u00f6m\u00fcr\u00fc sistemi giderek derinle\u015fmekte ve , \u00fclkemiz s\u00f6m\u00fcrgele\u015ferek halk\u0131m\u0131z \u00a0giderek fakirle\u015fmekte, \u00fclkemiz bat\u0131 emperyalizmine \u00a0daha ba\u011f\u0131ml\u0131 hale gelmektedir.<\/p>\n<p>Sahi biz kurtulu\u015f sava\u015f\u0131n\u0131 neden ve kime kar\u015f\u0131 vermi\u015ftik?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cumhuriyetin \u00a0100. kurulu\u015f Y\u0131l\u0131 2023 y\u0131l\u0131na girerken, Mustafa Kemal\u2019in 19 May\u0131s 1919 da Samsun\u2019a \u00e7\u0131karak ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6rg\u00fctledi\u011fi kurtulu\u015f i\u00e7in \u00a0direni\u015fin kilometre ta\u015flar\u0131 i\u00e7inde Anadolu\u2019da ilk i\u015fgalin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 Mersin, Tarsus \u00a0ve Adana\u2019n\u0131n kurtulu\u015fu \u00a0\u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Frans\u0131zlarla yap\u0131lan Ankara Anla\u015fmas\u0131, TBMM nin bat\u0131 taraf\u0131ndan \u00a0tan\u0131nmas\u0131 anlam\u0131na gelmekteydi. 1919 y\u0131l\u0131nda \u00a0Amasya Bildirgesi(Tam Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k karar\u0131), Erzurum Kongresi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-17196","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-serdar-erkan"],"views":60,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17196","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17196"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17196\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17196"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17196"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}