{"id":149253,"date":"2026-11-10T09:31:19","date_gmt":"2026-11-10T06:31:19","guid":{"rendered":"https:\/\/mersingazetesi.com\/?p=149253"},"modified":"2026-11-10T09:31:19","modified_gmt":"2026-11-10T06:31:19","slug":"anadolunun-manevi-mimarlarindan-haci-bayram-i-veli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/2026\/11\/10\/anadolunun-manevi-mimarlarindan-haci-bayram-i-veli\/","title":{"rendered":"ANADOLU&#8217;NUN MANEV\u0130 M\u0130MARLARINDAN HACI BAYRAM-I VEL\u0130 &#8230;"},"content":{"rendered":"<div class=\"gs\">\n<div class=\"   \">\n<div id=\":n8\" class=\"ii gt\">\n<div id=\":n7\" class=\"a3s aiL \">\n<div id=\"avWBGd-20\">\n<div dir=\"ltr\">\n<div dir=\"auto\">Mail adresime gelen Konya&#8217;dan say\u0131n Abdullah Ayg\u00fcn&#8217;\u00fcn sorusu Hac\u0131 Bayram-\u0131 Veli ile ilgili&#8230;<\/div>\n<div dir=\"auto\">Hac\u0131 Bayram-\u0131 Vel\u00ee, 14. ve 15. y\u00fczy\u0131llarda Anadolu&#8217;da ya\u015fam\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck bir T\u00fcrk mutasavv\u0131f\u0131, \u015fairi, \u0130slam \u00e2limi ve Bayramiyye tarikat\u0131n\u0131n kurucusudur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Anadolu&#8217;nun manevi mimarlar\u0131ndan biri olarak kabul edilen Hac\u0131 Bayram Veli, hem dini ve tasavvufi d\u00fc\u015f\u00fcnceye y\u00f6n vermi\u015f hem de sosyal hayata katk\u0131lar\u0131yla Osmanl\u0131 medeniyetinin geli\u015fmesinde \u00f6nemli bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Hac\u0131 Bayram-\u0131 Veli hakk\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u00f6nemli ba\u015fl\u0131klar \u015funlard\u0131r:<\/div>\n<div dir=\"auto\">Hac\u0131 Bayram&#8217;\u0131 Veli&#8217;nin Do\u011fum ismi Numan bin Ahmed&#8217;dir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Easavvuf yoluna girdikten sonra &#8220;Hac\u0131 Bayram&#8221; lakab\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">1352 y\u0131l\u0131nda Ankara&#8217;n\u0131n Solfasol (Z\u00fclfaz\u0131l) k\u00f6y\u00fcnde d\u00fcnyaya gelmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131nda tefsir, f\u0131k\u0131h, hadis, matematik ve felsefe gibi ilimler tahsil etmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ankara&#8217;daki Kara Medrese&#8217;de m\u00fcderrislik (profes\u00f6rl\u00fck) yaparak uzun y\u0131llar talebe yeti\u015ftirmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">1430 y\u0131l\u0131nda Ankara&#8217;da vefat etmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Cenaze namaz\u0131n\u0131 en bilinen halifesi olan Ak\u015femseddin k\u0131ld\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Mezar\u0131, Ankara Ulus&#8217;taki kendi ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan Hac\u0131 Bayram Camii&#8217;nin biti\u015fi\u011findeki t\u00fcrbededir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Medrese e\u011fitiminin ard\u0131ndan d\u00fcnyevi makamlar\u0131 b\u0131rakarak Somuncu Baba (Ham\u00eededdin Aksar\u00e2y\u00ee) hazretlerine intisap etmi\u015f ve onun manevi terbiyesinden ge\u00e7mi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Hocas\u0131n\u0131n vefat\u0131ndan sonra Ankara&#8217;ya d\u00f6nm\u00fc\u015f ve Anadolu&#8217;da T\u00fcrklerin kurdu\u011fu ilk tarikatlardan biri olan Bayramiyye tarikat\u0131n\u0131 kurmu\u015ftur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Tarikat\u0131nda nefis terbiyesinin yan\u0131 s\u0131ra el eme\u011fine ve \u00e7al\u0131\u015fmaya b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">M\u00fcridleriyle birlikte tar\u0131m ve \u00e7ift\u00e7ilikle u\u011fra\u015fm\u0131\u015f, T\u00fcrk g\u00f6\u00e7erlerin yerle\u015fik hayata ge\u00e7mesini desteklemi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ankara&#8217;da n\u00fcfuzu ve m\u00fcrid say\u0131s\u0131 h\u0131zla art\u0131nca, d\u00f6nemim padi\u015fah\u0131 II. Murad&#8217;\u0131n daveti (ve \u015f\u00fcpheleri) \u00fczerine Edirne&#8217;ye \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ancak Edirne&#8217;de padi\u015fahla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcp sohbet ettikten sonra hakk\u0131ndaki iftiralar\u0131n as\u0131ls\u0131z oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve b\u00fcy\u00fck sayg\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Sultan II. Murad, Hac\u0131 Bayram Veli&#8217;ye duydu\u011fu h\u00fcrmetten dolay\u0131 onun m\u00fcridlerini askerlikten ve vergiden muaf tutmu\u015ftur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Hac\u0131 Bayram Veli, \u00e7ok fazla kitap yazmak yerine insan yeti\u015ftirmeye odaklanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Eserlerini halk\u0131n rahat\u00e7a anlayabilece\u011fi sade ve ar\u0131 bir Eski Anadolu T\u00fcrk\u00e7esi ile kaleme alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u015eiirlerinde Yunus Emre tarz\u0131n\u0131 benimsemi\u015f ve &#8220;Bayrami&#8221; mahlas\u0131n\u0131 kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">G\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fm\u0131\u015f en bilinen 4 adet aruz ve hece vezniyle yaz\u0131lm\u0131\u015f \u015fiiri bulunmaktad\u0131r. Bu \u015fiirlerden baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u2022 Bilmek istersen seni<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u2022 N&#8217;oldu bu g\u00f6nl\u00fcm<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u2022 \u00c7alab\u0131m bir \u015f\u00e2r yaratm\u0131\u015f<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u2022 Hi\u00e7 kimse \u00e7ekebilmez<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Konya&#8217;dan say\u0131n Abdullah Ayg\u00fcn isimli bir i\u015f adam\u0131ndan soru \u015feklinde bir mail ald\u0131m\u2026<\/div>\n<div dir=\"auto\">Diyor ki: \u201cBen Anadolu&#8217;dan i\u015fim gere\u011fi s\u0131k s\u0131k Ankara&#8217;ya giden bir i\u015fadam\u0131y\u0131m.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ankara&#8217;ya her geli\u015fimde f\u0131rsat bulduk\u00e7a Hac\u0131 Bayram-\u0131 Veli hazretlerinin kabrini ziyaret eder, Hac\u0131 Bayram&#8217;da namaz k\u0131lar\u0131m.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bunu yapt\u0131\u011f\u0131m zaman i\u015fimin rast gitti\u011fine de inan\u0131yorum.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bana Hac\u0131 Bayram-\u0131 Veli hakk\u0131nda k\u0131sa bilgi verir misiniz?\u201d<\/div>\n<div dir=\"auto\">Soru bu \u015fekilde&#8230;<\/div>\n<div dir=\"auto\">Sevgili Abdullah beye mail ile cevap verdim.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Abdullah beye g\u00f6nderdi\u011fim bilgileri de sizlerle payla\u015fmak istiyorum:<\/div>\n<div dir=\"auto\">Hac\u0131 Bayram-\u0131 Veli, 1352 y\u0131l\u0131nda Ankara\u2019n\u0131n \u00c7ubuk \u00e7ay\u0131 \u00fczerinde Z\u00fclfad\u0131l (sokfasol) k\u00f6y\u00fcnde do\u011fmu\u015ftur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Devrinin \u00fcnl\u00fc \u00e2limlerinden olan Somuncu Baba&#8217;dan ilim tahsil etmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Hac\u0131 Bayram-\u0131 Veli, 14. ve 15. y\u00fczy\u0131llarda Anadolu&#8217;da yeti\u015fmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Eserlerini T\u00fcrk\u00e7e olarak yazarak T\u00fcrk\u00e7e kulan\u0131m\u0131n\u0131 Anadolu&#8217;da \u00f6nemli \u015fekilde etkilemi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Sultan Murad Han verdi\u011fi \u00fcnl\u00fc bir fermanda, Hac\u0131 Bayram-\u0131 Veli&#8217;nin talebelerinin, yaln\u0131z ilim ile me\u015fgul olmalar\u0131 i\u00e7in, onlar\u0131n vergi ve askerlikten muaf tutuldu\u011fu bildirmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Fatih Sultan Mehmed&#8217;in \u0130stanbul&#8217;u feth edece\u011fini II. Mehmed&#8217;in babas\u0131 II. Murad&#8217;a bildirdi\u011fi rivayet olunur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bir g\u00fcn medreseye birisi gelerek; &#8220;\u0130smim \u015e\u00fcca-i Karamani&#8217;dir. Hocam Hamideddin-i Veli&#8217;nin selam\u0131 var. Sizi Kayseri&#8217;ye davet ediyor. Bu vazife ile huzurunuza geldim.&#8221; dedi.<\/div>\n<div dir=\"auto\">O da, Hamid\u00fcddin ismini duyunca; &#8220;Ba\u015f \u00fcst\u00fcne, bu davete icabet laz\u0131md\u0131r. Hemen gidelim.&#8221; diyerek m\u00fcderrisli\u011fi b\u0131rakt\u0131. Birlikte Kayseri&#8217;ye y\u00f6neldiler ve Somuncu Baba diye bilinen Hamideddin-i Veli ile Kurban Bayram\u0131nda bulu\u015ftular. O zaman Hamideddin-i Veli; &#8220;\u0130ki bayram\u0131 birden kutluyoruz!&#8221; buyurdu ve ona Bayram lakab\u0131n\u0131 verdi. Talebeli\u011fe kabul etti. Din ve fen ilimlerinde y\u00fcksek derecelere kavu\u015fturdu.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Hac\u0131 Bayram-\u0131 Veli, hocas\u0131n\u0131n vefat\u0131ndan sonra Ankara&#8217;ya gelerek do\u011fdu\u011fu k\u00f6ye yerle\u015fti. Yeniden talebe yeti\u015ftirmekle me\u015fgul oldu.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Sohbetleriyle hasta kalplere \u015fifa da\u011f\u0131tt\u0131. Talebelerini daha \u00e7ok sanata ve ziraate sevk ederdi. Kendisi de ge\u00e7imini ziraatle sa\u011flard\u0131.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Fatih&#8217;in babas\u0131 Sultan \u0130kinci Murad Han, Hac\u0131 Bayram-\u0131 Veli&#8217;yi Edirne&#8217;ye davet edip, ilim ve manevi derecesini anlay\u0131nca, fevkalade h\u00fcrmet g\u00f6stermi\u015f, Eski Cami&#8217;de vaz ettirmi\u015f, tekrar Ankara&#8217;ya u\u011furlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Hac\u0131 Bayram-\u0131 Veli, \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kadar \u0130slamiyeti yaymak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ayr\u0131ca, Ankara ve Bursa&#8217;da pek \u00e7ok ilim adam\u0131ndan ders olarak tefsir, hadis, f\u0131k\u0131h gibi din ilimlerinde ve o zaman\u0131n fen ilimlerinde kendini yeti\u015ftirmi\u015f, Ankara&#8217;da Melike Hatun&#8217;un yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Kara Medrese &#8216;de m\u00fcderrisli\u011fe ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Devrinin \u00e2limlerinden Somuncu Baba lakab\u0131yla an\u0131lan Hamid-i Aksarayi&#8217;den vek\u00e2let alarak pek \u00e7ok \u00f6\u011frenci yeti\u015ftirmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u00d6\u011frencilerinin aras\u0131nda Fatih Sultan Mehmet&#8217;in hocas\u0131 Ak\u015femseddin de vard\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ankara&#8217;da dinin emir ve yasaklar\u0131n\u0131 insanlara anlatmaya, onlara do\u011fru yolu g\u00f6stermeye, yeti\u015ftirmeye ba\u015flay\u0131nca, \u00f6\u011frencilerinin say\u0131s\u0131 h\u0131zla artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ayr\u0131ca belli saatlerde camide vaaz vermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u00dcn\u00fc o kadar yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki, Edirne&#8217;de oturan Padi\u015fah \u0130kinci Murad Han&#8217;a &#8220;\u0130syan \u00e7\u0131karacak!&#8221; diye \u015fik\u00e2yet edilmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Padi\u015fah 2 asker g\u00f6revlendirerek huzuruna getirtmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130yi bir alim olarak yeti\u015fen \u0130kinci Murat, onun ilmini g\u00f6r\u00fcnce b\u00fcy\u00fck pi\u015fmanl\u0131k duymu\u015f ve Hac\u0131 Bayram-\u0131 Veli&#8217;yi hediyelere bo\u011fmak istemi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Hi\u00e7bir hediye kabul etmeyen Hac\u0131 Bayram-\u0131 Veli, talebelerinin vergiden muaf tutulmas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130ste\u011fi kabul edilmi\u015f ve Edirne&#8217;de bulundu\u011fu s\u00fcre i\u00e7inde camilerde vaaz vermi\u015f ve pek \u00e7ok ki\u015finin sevgisini kazanm\u0131\u015ft\u0131r&#8230;<\/div>\n<div dir=\"auto\">Padi\u015fah \u0130kinci Murad Han, kendisinden \u0130stanbul&#8217;un fethedilmesi i\u00e7in yard\u0131mda bulunmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi zaman: &#8220;Sultan\u0131m. Bu \u015fehrin al\u0131n\u0131\u015f\u0131 ne size, ne bize nasip olacak. \u0130stanbul&#8217;u almak, \u015fu be\u015fikte yatan yavrunuz Muhammed&#8217;e (Fatih Sultan Mehmet Han&#8217;a) ve onun hocas\u0131 Ak\u015femseddin&#8217;e nasip olacak&#8221; demi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Sultan Murad bu m\u00fcjdeye \u00e7ok sevinmi\u015fti.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Hac\u0131 Bayram-\u0131 Veli, Padi\u015fahtan izin isteyerek, tekrar Ankara&#8217;ya d\u00f6nm\u00fc\u015f ve \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kadar \u0130slamiyeti yaymak i\u00e7in u\u011fra\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Yunus Emre ile ayn\u0131 as\u0131rda ya\u015fayan Hac\u0131 Bayram-\u0131 Veli 1429 y\u0131l\u0131nda Ankara&#8217;da vefat etmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Vefat\u0131ndan sonra Bayramiyye yolunu talebelerinden Ak\u015femsettin ve B\u0131\u00e7ak\u00e7\u0131 \u00d6mer Efendi devam ettirdiler.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Hac\u0131 Bayram-\u0131 Veli, Yunus Emre tarz\u0131nda \u015fiirler s\u00f6ylemi\u015ftir. \u015eiirlerinde &#8220;Bayrami&#8221; mahlas\u0131n\u0131 kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">T\u00fcrbesi Ankara Hac\u0131 Bayram Camii&#8217;nin kenar\u0131nda ziyarete a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ho\u015f\u00e7a kal\u0131n\u0131z.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"yj6qo\"><\/div>\n<div class=\"adL\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"avWBGd-21\" class=\"WhmR8e\" data-hash=\"0\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mail adresime gelen Konya&#8217;dan say\u0131n Abdullah Ayg\u00fcn&#8217;\u00fcn sorusu Hac\u0131 Bayram-\u0131 Veli ile ilgili&#8230; Hac\u0131 Bayram-\u0131 Vel\u00ee, 14. ve 15. y\u00fczy\u0131llarda Anadolu&#8217;da ya\u015fam\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck bir T\u00fcrk mutasavv\u0131f\u0131, \u015fairi, \u0130slam \u00e2limi ve Bayramiyye tarikat\u0131n\u0131n kurucusudur. Anadolu&#8217;nun manevi mimarlar\u0131ndan biri olarak kabul edilen Hac\u0131 Bayram Veli, hem dini ve tasavvufi d\u00fc\u015f\u00fcnceye y\u00f6n vermi\u015f hem de sosyal hayata katk\u0131lar\u0131yla [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":148898,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-149253","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazi-mert"],"views":156,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/149253","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=149253"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/149253\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":149254,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/149253\/revisions\/149254"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/148898"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=149253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=149253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=149253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}