{"id":142343,"date":"2026-09-01T10:12:22","date_gmt":"2026-09-01T07:12:22","guid":{"rendered":"https:\/\/mersingazetesi.com\/?p=142343"},"modified":"2026-09-01T10:12:22","modified_gmt":"2026-09-01T07:12:22","slug":"islamin-adalet-anlayisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/2026\/09\/01\/islamin-adalet-anlayisi\/","title":{"rendered":"\u0130SLAM’IN ADALET ANLAYI\u015eI\u2026"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\u0130slam’\u0131n adalet anlay\u0131\u015f\u0131, din, dil, \u0131rk, cinsiyet veya sosyal stat\u00fc fark\u0131 g\u00f6zetmeksizin her hak sahibine hakk\u0131n\u0131 eksiksiz vermeyi ve her \u015feyi lay\u0131k oldu\u011fu yere koymay\u0131 esas alan mutlak bir ilkedir.<\/div>\n
\u0130slam hukukunda adalet sadece hukuki bir zorunluluk de\u011fil, ayn\u0131 zamanda m\u00fclk\u00fcn (devletin ve nizam\u0131n) temeli ve ibadet say\u0131lan ahlaki bir sorumluluktur.<\/div>\n
\u0130slam’\u0131n adalet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u015fekillendiren temel \u00f6zellikler ve ilkeler \u015funlard\u0131r:<\/div>\n
1. Mutlak ve Evrensel E\u015fitlik:<\/div>\n
\u0130slam\u2019da yasalar \u00f6n\u00fcnde herkes e\u015fittir. Zengin ile fakir, makam sahibi ile s\u0131radan bir vatanda\u015f ya da M\u00fcsl\u00fcman ile gayrim\u00fcslim ayn\u0131 hukuki haklara sahiptir.<\/div>\n
\u00d6rnek: Hazreti Muhammed, su\u00e7 i\u015fleyen n\u00fcfuzlu ki\u015filerin affedilmesini isteyenlere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve “K\u0131z\u0131m Fat\u0131ma dahi olsa adaleti uygular\u0131m” diyerek bu ilkenin kesinli\u011fini vurgulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n
2. Duygulardan Ba\u011f\u0131ms\u0131z Tarafs\u0131zl\u0131k:<\/div>\n
\u0130slam adaleti, ki\u015finin dostuna veya d\u00fc\u015fman\u0131na kar\u015f\u0131 tak\u0131naca\u011f\u0131 tav\u0131rdan etkilenmez. Kur’an-\u0131 Kerim’de yer alan M\u00e2ide Suresi 8. Ayet, bu tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a emreder: “Bir toplulu\u011fa olan kininiz, sizi adaletsizli\u011fe sevk etmesin.”<\/div>\n
3. Evrensel Hukuk \u0130lkeleri:<\/div>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fcz modern hukukunun da temelini olu\u015fturan pek \u00e7ok ilke \u0130slam adalet anlay\u0131\u015f\u0131nda yer al\u0131r:<\/div>\n
** Su\u00e7 ve Cezan\u0131n \u015eahsili\u011fi: Kimse ba\u015fkas\u0131n\u0131n i\u015fledi\u011fi bir su\u00e7tan dolay\u0131 cezaland\u0131r\u0131lamaz. (F\u00e2t\u0131r Suresi, 18: “Hi\u00e7bir g\u00fcnahk\u00e2r ba\u015fkas\u0131n\u0131n g\u00fcnah\u0131n\u0131 y\u00fcklenmez.”)<\/div>\n
** Masumiyet Karinesi: Bir ki\u015finin su\u00e7u kan\u0131tlanana kadar o ki\u015fi masum kabul edilir.<\/div>\n
**Liyakat Esas\u0131: G\u00f6revlerin, makamlar\u0131n ve emanetlerin akrabal\u0131k veya kay\u0131rmac\u0131l\u0131kla de\u011fil, o i\u015fi en iyi yapacak ki\u015filere (severe\/lay\u0131k olana) verilmesi adalet gere\u011fidir.<\/div>\n
4. Adalet ve E\u015fitlik Ayr\u0131m\u0131 (Denge \u0130lkesi):<\/div>\n
\u0130slam’da adalet her zaman “matematiksel bir e\u015fitlik” anlam\u0131na gelmez; daha \u00e7ok “denge ve hakkaniyet\u201d olarak yorumlan\u0131r.<\/div>\n
Herkese tamamen ayn\u0131 \u015feyi vermek her zaman adil olmayabilir. \u00d6nemli olan, ihtiya\u00e7 sahibine ihtiyac\u0131 kadar\u0131n\u0131, hak edene hak etti\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 vererek toplumsal dengeyi korumakt\u0131r.<\/div>\n
5. Gayrim\u00fcslimlerin Haklar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131:<\/div>\n
\u0130slam toplumunda ya\u015fayan ve “z\u0131mmi” olarak adland\u0131r\u0131lan gayrim\u00fcslim vatanda\u015flar\u0131n can, mal ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri devlet g\u00fcvencesi alt\u0131ndad\u0131r.<\/div>\n
Klasik \u0130slam hukukunda (\u00f6rne\u011fin Hanefi mezhebinde), bir gayrim\u00fcslimi haks\u0131z yere \u00f6ld\u00fcren bir M\u00fcsl\u00fcmana da k\u0131sas cezas\u0131 uygulan\u0131r.<\/div>\n
Evet\u2026<\/div>\n
Toplumda adaletin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi insanlar\u0131n ortaya koydu\u011fu \u0130ktisat sistemlerinin en ba\u015fta gelen hedefidir.<\/div>\n
Cenab-\u0131 Allah taraf\u0131ndan ortaya konulan ilahi iktisat sisteminin hedefi de adaletin ger\u00e7ekle\u015fmesidir.<\/div>\n
Adalet as\u0131l teminat\u0131n\u0131 \u0130slamiyet\u2019te bulmu\u015ftur.<\/div>\n
\u0130slamiyet Adalet konusunda \u00e7a\u011fda\u015f iktisat\u00e7\u0131lar\u0131 hayrete d\u00fc\u015f\u00fcrecek \u00e7ok \u00f6nemli tedbirler getirmi\u015ftir.<\/div>\n
\u0130slamiyet\u2019te M\u00fclkiyet Hakk\u0131 vard\u0131r ve temel haklardand\u0131r.<\/div>\n
Fakat m\u00fclkiyet i\u00e7in kaynakta ve tasarrufta helal kazan\u00e7 esas\u0131 getirilmi\u015ftir.<\/div>\n
Bu \u015fu demektir:<\/div>\n
Helal yollardan kazan\u0131lan mal-m\u00fclk; Yine helal yollardan tasarruf edilmek, harcanmak \u015fart\u0131yla kutsald\u0131r ve korunmu\u015ftur.<\/div>\n
Helal yollardan kazanmak \u015fart\u0131yla m\u00fclkiyet i\u00e7in herhangi bir \u00fcst s\u0131n\u0131r da getirilmemi\u015ftir.<\/div>\n
Kazand\u0131\u011f\u0131na sahip olmak insanlar\u0131n de\u011fi\u015fmez ve ortak \u00f6zelli\u011fidir.<\/div>\n
Kazand\u0131klar\u0131 \u00fczerinde sarf etme, harcama h\u00fcrriyeti bulunmayan insan \u00e7al\u0131\u015fma arzusunu kaybeder.<\/div>\n
\u0130\u015fte bir s\u00fcre \u00f6nce hep birlikte \u015fahit oldu\u011fumuz Rusya’daki kom\u00fcnizmin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n sebebi buradad\u0131r.<\/div>\n
\u0130slamiyet\u2019te ise me\u015fruiyet \u015fart\u0131na uyulmak kayd\u0131yla m\u00fclkiyete herhangi bir s\u0131n\u0131r getirilmemi\u015ftir.<\/div>\n
Mal biriktirmek i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc vas\u0131tay\u0131 me\u015fru sayan sistemlerde de Toplumun bir kesimi, toplumun di\u011fer kesimlerini her zaman istismar etmi\u015ftir.<\/div>\n
Al\u0131n terinin istismar\u0131; Karaborsa ve me\u015fruiyet s\u0131n\u0131r\u0131 bulunmayan m\u00fclkiyet anlay\u0131\u015f\u0131 da insanl\u0131\u011fa \u00e7ok pahal\u0131ya mal olmu\u015ftur.<\/div>\n
Kapitalizmin hatas\u0131 da buradad\u0131r.<\/div>\n
\u0130slamiyet’in iktisadi sistemi bu ifrat ve tefrit’ten uzak, ekonomide iki ucu temsil eden sistemlerin hatalar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131ran ve insan yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131na uygun yanlar\u0131n\u0131 kendisinde toplayan sadece kendine \u00f6zg\u00fc bir sistemdir.<\/div>\n
Ne ondan ne \u00f6b\u00fcr\u00fcnden etkilenmemi\u015f, ancak her iki anlay\u0131\u015f\u0131n olumlu y\u00f6nlerini temsil etmi\u015ftir.<\/div>\n
\u0130slamiyet\u2019te tabiat kaynaklar\u0131 ger\u00e7ekte Allah’\u0131n m\u00fclk\u00fcd\u00fcr.<\/div>\n
Bu kaynaklardan toplumun adil bir \u015fekilde istifade etmesi esast\u0131r.<\/div>\n
Tek-tek fertler, m\u00fclkiyetlerine konu olan \u015fey’i toplumun aleyhine kullanamazlar.<\/div>\n
Toplumun tabii \u00fcretim kaynaklar\u0131 ve edinilen servetleri \u00fczerinde; Allah’\u0131n h\u00fckmetti\u011fi haklar vard\u0131r.<\/div>\n
Zek\u00e2t, fitre, fidye, kefaret; Edinilen para ve mallar \u00fczerindeki bu hakk\u0131n topluma iadesidir.<\/div>\n
\u0130slamiyet; \u0130ktisadi alandaki b\u00fct\u00fcn emir ve yasaklar\u0131nda mal\u0131n zenginden fakire intikali prensibini getirmi\u015ftir.<\/div>\n
Bunu yaparken; Zenginin kendili\u011finden fakirin elinden tutmas\u0131 gibi bir espriyi de \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/div>\n
Fakir, hasta ve muhta\u00e7 ki\u015filer en yak\u0131n akraba ve kom\u015fudan ba\u015flayarak b\u00fct\u00fcn toplumun teminat\u0131 alt\u0131ndad\u0131r.<\/div>\n
Bu sebepledir ki; M\u00fcsl\u00fcman toplumda hi\u00e7 kimse sahipsiz, a\u00e7 ve a\u00e7\u0131k kalamaz.<\/div>\n
\u0130lac\u0131n\u0131 alamayan hastadan, ge\u00e7imini sa\u011flayamayan ya\u015fl\u0131, sakat ve i\u015fsizden en yak\u0131ndan ba\u015flayarak \u00e7evre-\u00e7evre b\u00fct\u00fcn cemiyet sorumludur.<\/div>\n
Bu; Aidats\u0131z, \u00fccretsiz, toplu sigorta demektir.<\/div>\n
\u0130slam’da Adalet zenginin insaf\u0131na b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n
\u0130slamiyet; \u0130mk\u00e2n\u0131 olmayanlar\u0131, bir taraftan imk\u00e2n\u0131 olanlar\u0131n g\u00f6n\u00fcll\u00fc fedak\u00e2rl\u0131klar\u0131na emanet ederken, di\u011fer taraftan devlete de ciddi g\u00f6revler vermi\u015ftir.<\/div>\n
Devlet; Milli servetin adil bir \u015fekilde da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kesin tedbirler almak zorundad\u0131r.<\/div>\n
Bu gerek\u00e7e iledir ki; Toplumun ortak ihtiya\u00e7lar\u0131 konusunda devlete kesin m\u00fcdahale yetkisi verilmi\u015ftir.<\/div>\n
Devlet, toplumu baz\u0131 istismarc\u0131 ve k\u00f6t\u00fc niyetli a\u00e7\u0131kg\u00f6zlerin istismarlar\u0131ndan korumak zorundad\u0131r.<\/div>\n
Devletin sorumlulu\u011fu, \u0130slamiyet\u2019te sosyal adaletin ger\u00e7ek teminat\u0131d\u0131r.<\/div>\n
“H\u00fcr Te\u015febb\u00fcs” vard\u0131r. Ancak h\u00fcr te\u015febb\u00fcs devletin ciddi denetimi alt\u0131ndad\u0131r.<\/div>\n
H\u00fcr te\u015febb\u00fcs\u00fcn el atmad\u0131\u011f\u0131 hizmet alanlar\u0131nda ise devlet; Birtak\u0131m desteklerle h\u00fcr te\u015febb\u00fcs\u00fc bu alanlara sevk etmek veya bizzat bu hizmetleri y\u00fcr\u00fctmek durumundad\u0131r.<\/div>\n
Devletin “A\u015f\u0131r\u0131 fakirli\u011fin \u00f6nlenmesi” konusundaki yetkisi o kadar kesindir ki; getirece\u011fi tedbirlerle servet da\u011f\u0131l\u0131m\u0131nda e\u015fitli\u011fi bile sa\u011flama yetkisine sahiptir.<\/div>\n
De\u011fi\u015fik vergilendirme metotlar\u0131yla bu konularda devlete geni\u015f bir hareket alan\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n
Nitekim Kur’an\u0131 Kerim’de: \u201cT\u00e2ki mallar, \u0130\u00e7inizden yaln\u0131z zenginler aras\u0131nda dola\u015fan bir devlet olmas\u0131n\u201d buyrulmaktad\u0131r.<\/div>\n
\u0130\u015fte bu anlay\u0131\u015f sebebiyledir ki; Hz. \u00d6mer M\u00fcsl\u00fcman, m\u00fcsl\u00fcman olmayan fark\u0131 g\u00f6zetmeksizin hastalara, g\u00fc\u00e7s\u00fczlere, yeni do\u011fan \u00e7ocuklara hazineden maa\u015f ba\u011flatm\u0131\u015f, kendi d\u00f6neminde ya\u015fayan insanlar\u0131n her kesimi i\u00e7in devlet himayesi getirmi\u015ftir.<\/div>\n
Kurdun \u0131s\u0131rd\u0131\u011f\u0131 koyundan devletin kendini sorumlu saymas\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131, \u0130slamiyet\u2019te adaletin ger\u00e7ek teminat\u0131 olmu\u015ftur.<\/div>\n
Ho\u015f\u00e7a kal\u0131n\u0131z.<\/div>\n<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130slam’\u0131n adalet anlay\u0131\u015f\u0131, din, dil, \u0131rk, cinsiyet veya sosyal stat\u00fc fark\u0131 g\u00f6zetmeksizin her hak sahibine hakk\u0131n\u0131 eksiksiz vermeyi ve her \u015feyi lay\u0131k oldu\u011fu yere koymay\u0131 esas alan mutlak bir ilkedir. \u0130slam hukukunda adalet sadece hukuki bir zorunluluk de\u011fil, ayn\u0131 zamanda m\u00fclk\u00fcn (devletin ve nizam\u0131n) temeli ve ibadet say\u0131lan ahlaki bir sorumluluktur. \u0130slam’\u0131n adalet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u015fekillendiren […]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":142198,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-142343","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazi-mert"],"views":182,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142343","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=142343"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142343\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":142344,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/142343\/revisions\/142344"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/142198"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=142343"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=142343"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=142343"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}