T\u00fcrkiye’den KKTC’ye 2015 y\u0131l\u0131nda hizmete al\u0131nan Su Temin Projesi, aradan ge\u00e7en 11 y\u0131lda Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti’nin i\u00e7me suyu ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131nda stratejik rol \u00fcstlenirken, KKTC halk\u0131 T\u00fcrkiye’den gelen su sayesinde art\u0131k evlerinde tuzlu su olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve rahat ettiklerini anlatt\u0131. T\u00fcrkiye’ye te\u015fekk\u00fcr eden Ali Alio\u011flu ise “T\u00fcrkiye e\u011fer bug\u00fcn \u00f6ks\u00fcrm\u00fc\u015f olsa biz burada verem ge\u00e7iririz. O y\u00fczden T\u00fcrkiye’ye biz minnettar\u0131z bu konuda” dedi.
\n“Asr\u0131n Projesi” olarak nitelendirilen T\u00fcrkiye’den KKTC’ye Su Temin Projesi, 17 Ekim 2015’te hizmete al\u0131nmas\u0131n\u0131n \u00fczerinden 11 y\u0131l ge\u00e7ti. Proje, bu s\u00fcre\u00e7te Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti’nin en stratejik altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131ndan biri olarak \u00f6nemini koruyor. T\u00fcrkiye’nin Mersin il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 Anamur’daki Alak\u00f6pr\u00fc Baraj\u0131’ndan al\u0131nan su, deniz taban\u0131na ask\u0131l\u0131 boru sistemiyle d\u00f6\u015fenen 80 kilometrelik hat \u00fczerinden KKTC’deki Ge\u00e7itk\u00f6y Baraj\u0131’na ula\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. D\u00fcnyada deniz alt\u0131ndan ask\u0131l\u0131 boru sistemiyle su ta\u015f\u0131nan ilk proje olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yan yat\u0131r\u0131m, KKTC’nin i\u00e7me ve kullanma suyu ihtiyac\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131nda kritik rol oynuyor.<\/p>\n
KKTC’nin su g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayan dev yat\u0131r\u0131m
\nTemelleri 7 Mart 2011’de Anamur’daki Alak\u00f6pr\u00fc Baraj\u0131 ile at\u0131lan projenin Ge\u00e7itk\u00f6y Baraj\u0131’n\u0131n temeli ise 30 Mart 2012’de at\u0131ld\u0131. \u0130n\u015faat \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n tamamlanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ilk su 9 Ekim 2015’te Ge\u00e7itk\u00f6y Baraj\u0131’na ula\u015f\u0131rken, proje ayn\u0131 y\u0131l resmen hizmete al\u0131nd\u0131. Toplam 106 kilometre uzunlu\u011fundaki hat, T\u00fcrkiye taraf\u0131nda 23 kilometre, deniz ge\u00e7i\u015finde 80 kilometre ve KKTC taraf\u0131nda 3 kilometreden olu\u015fuyor. Deniz ge\u00e7i\u015finin 66,5 kilometrelik b\u00f6l\u00fcm\u00fc ask\u0131l\u0131 boru sistemiyle in\u015fa edildi.
\nAlak\u00f6pr\u00fc Baraj\u0131 130,5 milyon metrek\u00fcp, Ge\u00e7itk\u00f6y Baraj\u0131 ise 26,5 milyon metrek\u00fcp depolama kapasitesine sahip bulunuyor. Proje kapsam\u0131nda KKTC’ye y\u0131lda 75 milyon metrek\u00fcp su ula\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Bunun 37,76 milyon metrek\u00fcp\u00fc i\u00e7me, kullanma ve sanayi suyu olarak, 37,24 milyon metrek\u00fcp\u00fc ise tar\u0131msal sulama amac\u0131yla planland\u0131.
\nAradan ge\u00e7en 11 y\u0131lda proje, KKTC’nin su arz g\u00fcvenli\u011finin temel unsurlar\u0131ndan biri haline gelirken, \u00f6zellikle kurakl\u0131k d\u00f6nemlerinde \u00fclkenin su ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131na \u00f6nemli katk\u0131 sa\u011flamaya devam ediyor.<\/p>\n
\u00dcreticiler ve b\u00f6lge temsilcileri projeyi anlatt\u0131
\nProjenin 11’inci y\u0131l\u0131 dolay\u0131s\u0131yla \u0130hlas Haber Ajans\u0131’na konu\u015fan \u00fcreticiler, sulama birlikleri ba\u015fkanlar\u0131 ve yerel y\u00f6neticiler, T\u00fcrkiye’den gelen suyun hem g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam hem de tar\u0131msal \u00fcretim a\u00e7\u0131s\u0131ndan sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 katk\u0131lar\u0131 de\u011ferlendirdi.<\/p>\n
Mehmet Altan: “T\u00fcrkiye’den gelen su 1. s\u0131n\u0131f”
\nMehmet Altan, T\u00fcrkiye’den gelen su \u00f6ncesinde yer alt\u0131ndan su \u00e7ektiklerini anlatarak, “Anavatan\u0131m\u0131zdan bu su gelmeden \u00f6nce yer alt\u0131ndan su \u00e7ekiyorduk. Dolay\u0131s\u0131yla 100 metre derinden su \u00e7ekiyorduk. Suyumuzun kalitesi de 3. ve 4. s\u0131n\u0131f suydu. Yani tar\u0131msal ama\u00e7l\u0131yd\u0131. T\u00fcrkiye’den gelen su ise 1. s\u0131n\u0131f. Motorlar\u0131m\u0131z ar\u0131za yap\u0131yordu, elektrik paras\u0131 veriyorduk. Maliyetlerimiz \u015fu anda T\u00fcrkiye’den gelen suyun tam 2 kat\u0131yd\u0131. Demek ki her \u015feyden \u00f6nce ekonomik olarak uygun bir veriye ula\u015ft\u0131k. Ayn\u0131 zamanda 1. s\u0131n\u0131f suyla sulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in de kalitemiz ve \u00fcr\u00fcn\u00fcm\u00fcz artma noktas\u0131nda. Bunun i\u00e7in de \u00fcretici olarak gayet mutluyuz” dedi. Altan, yer alt\u0131 sular\u0131ndaki tuzlanmaya da dikkat \u00e7ekerek, “Neredeyse bu su gelmeden \u00f6nce sular\u0131m\u0131z\u0131n y\u00fczde 70’i tuzlanm\u0131\u015f durumdayd\u0131. Denizden su giri\u015fi olmu\u015ftu. \u00c7\u00fcnk\u00fc yeterince yer alt\u0131nda suyumuz yok. Adam\u0131zda devaml\u0131 akan derelerimiz de yok. Dolay\u0131s\u0131yla yer alt\u0131 sular\u0131n\u0131 kullanmak zorunday\u0131z. Ama n\u00fcfusumuz giderek art\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla bu suyu da \u00e7ok fazla kullanmaya ba\u015flad\u0131k ve denizden su giri\u015fleri nedeniyle sular\u0131m\u0131z tuzland\u0131” ifadelerini kulland\u0131. Tuzlu suyun g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda da ciddi sorunlara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Altan, “Tuzland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ne yemeklerde bu suyu kullanabilirsiniz ne de y\u0131kand\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman rahat edebilirsiniz. Ama her \u015feyden \u00f6nce o tuzlu suyu devaml\u0131 akar vaziyette de bulam\u0131yorsunuz. Haftada 1 g\u00fcn, haftada 2 g\u00fcn su geliyordu. Ar\u0131zalar oldu\u011fu zaman, \u00e7\u00fcnk\u00fc yer alt\u0131ndan sular geliyor, motorlar bozuldu\u011funda problem ya\u015fan\u0131yordu. D\u00f6rt g\u00fcn, 5 g\u00fcn tuzlu su \u00e7ekiyorsunuz. Tankerlerle evlere ta\u015f\u0131yorsunuz. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck maliyetler \u00f6d\u00fcyorsunuz. Neredeyse 1,5-2 seneden beri t\u00fcm bunlardan kurtulduk. Ama bunlar\u0131 da unuttuk. Asl\u0131nda unutmamam\u0131z laz\u0131m ki bu suyun de\u011ferini daha fazla bilelim” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
B\u00fclent Noburdal\u0131: “Bu su olmasayd\u0131 nas\u0131l \u00fcretim yapard\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcnmek bile istemiyorum”
\nB\u00fclent Noburdal\u0131, son y\u0131llarda ya\u015fanan kurakl\u0131klar nedeniyle T\u00fcrkiye’den gelen suyun \u00f6neminin daha da artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirerek, “Son y\u0131llardaki kurakl\u0131klar ve hava \u015fartlar\u0131ndan dolay\u0131 bu su olmasayd\u0131 biz nas\u0131l burada \u00fcretim yapard\u0131k? Ben cidden d\u00fc\u015f\u00fcnmek bile istemiyorum. Bizim baya\u011f\u0131 bah\u00e7elerimiz var, baya\u011f\u0131 kuyular\u0131m\u0131z var. Ama kurakl\u0131ktan dolay\u0131 o kadar \u00e7ok suyumuz d\u00fc\u015ft\u00fc ki, su gelmeden \u00f6nce art\u0131k zor \u00fcretim yapar duruma gelmi\u015ftik. Ama \u015fimdi \u00e7ok daha rahat\u0131z. \u00d6zellikle G\u00fczelyurt b\u00f6lgesinde” dedi. Projenin bat\u0131ya do\u011fru geni\u015flemesini temenni ettiklerini kaydeden Noburdal\u0131, “Biraz daha fazla su gelirse, bat\u0131ya do\u011fru bu proje geni\u015flerse, orada da \u00e7ok verimli topraklar var. Hatta G\u00fczelyurt’tan daha da verimli topraklar var. Orada da bu suyu kullanma imk\u00e2n\u0131m\u0131z olur” ifadelerini kulland\u0131.
\nEvlerde kullan\u0131lan suyun kalitesinin de de\u011fi\u015fti\u011fini s\u00f6yleyen Noburdal\u0131, “Evlerde de bu su \u00e7ok \u00f6nemli. Biz eskiden banyo yaparken sa\u00e7\u0131m\u0131z\u0131n kalitesi, sa\u00e7\u0131m yok ama e\u015fimin sa\u00e7\u0131n\u0131n kalitesinden biliyorum, yani tuzluydu, klorluydu. Ama \u015fu an evlerde \u00e7ok rahat\u0131z. Herhangi bir kesintimiz yok” ifadelerini kulland\u0131. Noburdal\u0131, ge\u00e7mi\u015fte elektrik kesintilerinin sulamay\u0131 do\u011frudan etkiledi\u011fini belirterek, “Eskiden elektrik kesildi\u011finde o an sulama tamamen duruyordu. Elektrik geldi\u011finde devam ediyorduk. Ama bu bazen uzun s\u00fcreli kesintilerde bah\u00e7eyi istedi\u011fimiz gibi sulamam\u0131za engel oluyordu. Dolay\u0131s\u0131yla da verim d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne yol a\u00e7\u0131yordu. \u015eu an onu ciddi \u015fekilde a\u015fm\u0131\u015f durumday\u0131z. G\u00fczelyurt’un hemen hemen b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131nda bu sorun \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
“Vanay\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131zda direkt suya ula\u015fabiliyoruz”
\nMaliyetlere de de\u011finen Noburdal\u0131, “Maliyetlere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bizim kendi kuyular\u0131m\u0131z var. O kuyular\u0131 ben h\u00e2l\u00e2 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorum ara ara. Ben onu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131mda, benim birim maliyetimle Su Dairesi’nden ald\u0131\u011f\u0131m birim maliyet hemen hemen birbirine \u00e7ok yak\u0131n. Ama bunda vanay\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131zda direkt suya ula\u015fabiliyoruz. Herhangi bir patlama, k\u0131r\u0131lma, d\u00f6k\u00fclme, elektrik gideri, kuyudaki dalg\u0131\u00e7 gideri gibi giderimiz yok. Ve temiz su. Kuyudan gelen su kumlu olabiliyor, ba\u015fka bir \u015fey olabiliyor. Motorlar 3-5 y\u0131lda bir de\u011fi\u015fiyor. Kum varsa her y\u0131l de\u011fi\u015ftirmek zorunday\u0131z. Ama \u015fu an \u00f6yle bir sorunumuz tamamen kalkt\u0131” dedi.<\/p>\n
Sava\u015f Ayd\u0131n: “T\u00fcrkiye’den gelen can suyu \u00fcr\u00fcn kalitesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir”
\nSava\u015f Ayd\u0131n, T\u00fcrkiye’den gelen suyun evlerde ve tar\u0131mda b\u00fcy\u00fck bir rahatlama sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirerek, “\u0130nsanlar i\u00e7me suyunu, kullanma suyu olarak evlerde kullan\u0131lan suyu temin etmekte \u00e7ok zorluklar \u00e7ekmekteydi. Ancak \u015fu anda tabii ki suyun buraya gelmesinin \u00f6tesinde, suyun burada da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 da \u00e7ok \u00f6nem kazand\u0131. Ger\u00e7ekten iyi bir projeyle \u00f6zellikle hanelere ve tar\u0131ma \u00e7ok kapsaml\u0131 bir \u015fekilde da\u011f\u0131t\u0131m yapabiliyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla su y\u00f6n\u00fcnden refaha kavu\u015ftuk diyebiliyorum” dedi.
\nHem \u00fcretici hem de sulama birli\u011fi ba\u015fkan\u0131 oldu\u011funu belirten Ayd\u0131n, “Hem bah\u00e7em var hem de a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 550 hektarl\u0131k bir b\u00f6lgenin sulama birli\u011fi ba\u015fkan\u0131y\u0131m. T\u00fcrkiye suyu gelmeden \u00f6nce yer alt\u0131 kaynaklar\u0131ndan bah\u00e7elerimizi suluyorduk. Tabii ki, bulundu\u011fumuz noktada suyun yer alt\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131labilmesi i\u00e7in 550-600 ayak mesafeden bu suyun \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekirdi. Bunu yery\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131karmak ve bah\u00e7elere da\u011f\u0131tmak hem maliyet olarak bize k\u00fclfet getiriyordu hem de \u00e7\u0131kan suyun tar\u0131mdaki kalitesi T\u00fcrkiye’den gelen suyun kalitesinde de\u011fildi” ifadelerini kulland\u0131.
\nAyd\u0131n, yer alt\u0131ndan su \u00e7\u0131karman\u0131n ciddi maliyete neden oldu\u011funu aktararak, “Yer alt\u0131ndan 550-600 ayaklardan su \u00e7\u0131kartman\u0131n elektrik maliyeti sadece bir ton i\u00e7in \u015fu anki de\u011ferine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 1,3 TL’ye gelmektedir. Bu sadece elektrik maliyetidir. Bunun amortismanlar\u0131n\u0131 da hesaplad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda b\u00fcy\u00fck bir maliyete geliyordu. T\u00fcrkiye suyu geldikten sonra bu maliyetler d\u00fc\u015ft\u00fc.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Mehmet Turay: “T\u00fcrkiye h\u00fck\u00fcmetinden Allah raz\u0131 olsun ki bize bu suyu sa\u011flad\u0131”
\nMehmet Turay, T\u00fcrkiye’den gelen suyun \u00fcretime b\u00fcy\u00fck katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek, “Tabii ki \u00e7ok faydas\u0131 oldu bize. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 450-500 ayaklardan su al\u0131yorduk ve kalitesiz suydu. Sular\u0131m\u0131z tuzlanmaya ba\u015flad\u0131. T\u00fcrkiye h\u00fck\u00fcmetinden Allah raz\u0131 olsun ki bize bu suyu sa\u011flad\u0131. Hem a\u011fa\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 kurtard\u0131k hem daha kaliteli \u00fcr\u00fcn \u00e7\u0131karmaya ba\u015flad\u0131k. T\u00fcrkiye’miz sayesinde tabii ki buradaki h\u00fck\u00fcmetimizin de deste\u011fi \u00e7ok oldu. Onlara da \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederiz. Daha \u00f6nce evlerimizde bir g\u00fcn su olurdu, \u00f6rne\u011fin 4-5 g\u00fcn su olmazd\u0131. Tankerlerle su ta\u015f\u0131yorduk. Allah’a \u015f\u00fck\u00fcr bu s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131m\u0131z tamamen ortadan kalkt\u0131” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
M\u00fccahit R\u00fcstemo\u011flu: “T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’ne sonsuz te\u015fekk\u00fcrlerimizi bor\u00e7 biliriz”
\nM\u00fccahit R\u00fcstemo\u011flu, T\u00fcrkiye’den su gelmeden \u00f6nce KKTC’de narenciye, tar\u0131m ve i\u00e7me suyu alan\u0131nda b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, “Bizim K\u0131br\u0131s’ta su gelmeden \u00f6nce tamamen narenciye, tar\u0131m ve i\u00e7me suyu bitmi\u015f durumdayd\u0131. Asr\u0131n Projesi dedi\u011fimiz suyun K\u0131br\u0131s’a gelmesinden sonra tamamen 90 derece bir de\u011fi\u015fim oldu. Her tarafta sular bol oldu. Ufak tefek \u015feyler olmas\u0131na ra\u011fmen T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’ne sonsuz te\u015fekk\u00fcrlerimizi bor\u00e7 biliriz. Ba\u015fta Cumhurba\u015fkan\u0131 olmak \u00fczere t\u00fcm ekibine ve bu yolda katk\u0131 koyan herkese te\u015fekk\u00fcr ederiz.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Ali Alio\u011flu: “T\u00fcrkiye bizim i\u00e7in olmazsa olmazd\u0131r”
\nK\u0131br\u0131s T\u00fcrk Narenciye \u00dcreticileri Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Ali Alio\u011flu, “1974 \u00f6ncesi adada 74 bin 910 d\u00f6n\u00fcml\u00fck bir narenciye plantasyon alan\u0131 bulunmaktayd\u0131. Ciddi bir su tasarrufu yap\u0131lmadan, hoyrat\u00e7a sulanan narenciye bah\u00e7eleriyle buralarda i\u015ftigal ediliyordu. 1974 Mutlu Bar\u0131\u015f Harek\u00e2t\u0131’ndan sonra K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin, yani atalar\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fcneyden kuzeye, kuzeyden g\u00fcneye bir g\u00f6\u00e7 olay\u0131 ya\u015fand\u0131. O y\u0131llardan sonra atalar\u0131m\u0131z, g\u00fcneydeki mallar\u0131na e\u015fde\u011fer olarak buradaki narenciye bah\u00e7elerine sahip olmaya ve bu topraklarda k\u00f6k salmaya ba\u015flad\u0131. Nitekim 1974 Harek\u00e2t\u0131’nda do\u011fan biri olarak, k\u00f6kleri hep tar\u0131mla i\u015ftigal eden ren\u00e7ber bir ailenin \u00e7ocu\u011fu olarak bizler de bu topraklarda \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z ve ailemizle gelece\u011fi kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k” ifadelerini kulland\u0131.
\nSuyun stratejik \u00f6nemine dikkat \u00e7eken Alio\u011flu, “Anavatan T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin uzun y\u0131llar projesini ve hayalini kurdu\u011fumuz Asr\u0131n Projesi dedi\u011fimiz can suyunun 2016 y\u0131l\u0131nda Ge\u00e7itk\u00f6y Baraj\u0131’na d\u00fc\u015fmesiyle, 2017-2018 senesinde i\u00e7meye y\u00f6nelik Lefko\u015fa Belediyesi’ne da\u011f\u0131ld\u0131ktan sonra, G\u00fczelyurt Havzas\u0131’na 2023-2024 y\u0131llar\u0131nda ula\u015fmaya ba\u015flamas\u0131 ciddi bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu. 2023 y\u0131l\u0131nda G\u00fczelyurt Havzas\u0131’na yer alt\u0131 su boru isale hatlar\u0131n\u0131n ula\u015fmas\u0131ndan sonra narenciyede ciddi bir ivme kazanmaya ba\u015flad\u0131k. 31 bin-33 bin d\u00f6n\u00fcmlerde olan alan\u0131m\u0131z \u015fu an itibar\u0131yla 42 bin d\u00f6n\u00fcmlere tekrardan ula\u015ft\u0131. Bu, T\u00fcrkiye’nin, Anavatan’\u0131n bize sundu\u011fu ciddi bir proje, bir can suyu. Bizim i\u00e7in T\u00fcrkiye olmazsa olmaz\u0131m\u0131zd\u0131r. Hep \u015funu s\u00f6yl\u00fcyoruz; Allah T\u00fcrkiye’ye zeval vermesin. T\u00fcrkiye e\u011fer bug\u00fcn \u00f6ks\u00fcrm\u00fc\u015f olsa biz burada verem ge\u00e7iririz. O y\u00fczden T\u00fcrkiye’ye biz minnettar\u0131z bu konuda. \u00c7\u00fcnk\u00fc suyun bu b\u00f6lgeye gelmesi \u00f6zellikle ge\u00e7en sene, yan\u0131lm\u0131yorsam 18-20 bin dekarlara kadar ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z ekim alanlar\u0131m\u0131zda bu y\u0131l 24 bin dekarlara kadar gelmemizi sa\u011flad\u0131. Beklenilen d\u00f6n\u00fcm alanlar\u0131na ula\u015fabildik” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Ferhat Soral: “Bu su sadece \u00fcretime de\u011fil ekonomiye de tesir etti”
\n310 No’lu Sulama Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Ferhat Soral, T\u00fcrkiye’den gelen suyu “milattan \u00f6nce ve milattan sonra” benzetmesiyle anlatt\u0131. Soral, “Milattan \u00d6nce, Milattan Sonra denir ya, T\u00fcrkiye’den gelen su da bizim i\u00e7in milattan \u00f6nce ve milattan sonra gibidir” dedi. Su gelmeden \u00f6nce ciddi sorunlar ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 anlatan Soral, “A\u011fa\u00e7lar\u0131m\u0131z g\u00fcn g\u00fcn b\u00fcy\u00fcyece\u011fine g\u00fcn g\u00fcn k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Meyvelerimiz ise olgunla\u015fmadan sarar\u0131rd\u0131. Bunun nedenini ara\u015ft\u0131rd\u0131k. Bir bakt\u0131k ki tahlil etti\u011fimiz suyun tuz oran\u0131 limitlerin \u00e7ok \u00e7ok \u00fcst\u00fcndeydi. Bu da a\u011fa\u00e7lar\u0131m\u0131za a\u015f\u0131r\u0131 derecede zarar verirdi. Su verdi\u011fimiz halde, az \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fim gibi, a\u011fa\u00e7lar\u0131m\u0131z b\u00fcy\u00fcyece\u011fine k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcyordu. Meyvelerimiz istenilen kalitede de\u011fildi. Milattan sonraya geldi\u011fimiz zaman Anavatan\u0131m\u0131zdan su geldi. O g\u00fcnlerde \u00e7o\u011fumuz denizin alt\u0131ndan su gelece\u011fine, bah\u00e7elerimize ula\u015faca\u011f\u0131na ve biz o suyla bah\u00e7elerimizi sulayaca\u011f\u0131m\u0131za inanmad\u0131. Geldikten sonra neler de\u011fi\u015fti? \u00c7ok \u015fey de\u011fi\u015fti. Kendi bah\u00e7emde 3 senedir lastikleri hi\u00e7 de\u011fi\u015ftirmedik. De\u011fi\u015ftirmedi\u011fimiz halde sistem t\u0131k\u0131r\u0131nda i\u015fliyor. O g\u00fcnden beri bah\u00e7elerimize T\u00fcrkiye’den gelen su akt\u0131. A\u011fa\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131n \u015fekli de\u011fi\u015fti, rengi de\u011fi\u015fti, g\u00fczelle\u015fti. Meyvenin kalitesinde y\u00fczde y\u00fcz bir art\u0131\u015f oldu” ifadelerini kulland\u0131.
\nSoral, suyun fiyat\u0131na ve ekonomik etkisine de de\u011finerek, “Bu fiyat\u0131 da biraz s\u00f6yleyeyim. Ben Birlik Ba\u015fkan\u0131 olarak \u00fcyelerime en d\u00fc\u015f\u00fck fiyatta vermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. \u015e\u00f6yle ki 10,80’e ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z suyu 13,40 T\u00fcrk liras\u0131na veriyoruz. B\u00f6yle oldu\u011fu halde yine de bankada param\u0131z vard\u0131r. Bu da neyi g\u00f6sterdi? T\u00fcrkiye’den gelen su sadece \u00fcretime de\u011fil ekonomiye de tesir etti. Hakikaten o getirenlere \u015f\u00fckran borcumuz olmas\u0131 laz\u0131m. Bizimki vard\u0131r. Onun k\u0131ymetini bilen bilir. Bu su bize \u00e7ok \u015fey katt\u0131” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Mahmut \u00d6z\u00e7\u0131nar: “Suyun do\u011fru y\u00f6netilmesi ve do\u011fru kullan\u0131lmas\u0131 gerekir”
\nG\u00fczelyurt Belediye Ba\u015fkan\u0131 Mahmut \u00d6z\u00e7\u0131nar, k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n h\u00e2kim oldu\u011fu bir d\u00fcnyada T\u00fcrkiye’nin b\u00f6yle bir projeyi ba\u015flatmas\u0131n\u0131n KKTC i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu kaydederek, “K\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n h\u00e2kim k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnyam\u0131zda Anavatan T\u00fcrkiye’nin b\u00f6yle bir projeyi ba\u015flatmas\u0131 bizler i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli ve bir \u015fans olarak de\u011ferlendirilmesi gereken bir konudur. Ger\u00e7ekten su bundan sonraki hayat\u0131m\u0131z i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli ve \u00e7ok de\u011ferlidir.” dedi. T\u00fcrkiye’nin de su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fayan bir \u00fclke olmas\u0131na ra\u011fmen KKTC’ye bu projeyi kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten \u00d6z\u00e7\u0131nar, “T\u00fcrkiye’nin kendisinin de su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fayan bir \u00fclke olmas\u0131na ra\u011fmen b\u00f6yle bir projeye imza atmas\u0131 bizler i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli ve \u00e7ok de\u011ferli bir konu. Kuzey K\u0131br\u0131s’\u0131n uzun y\u0131llar su ihtiyac\u0131n\u0131 G\u00fczelyurt ak\u00fcferinden sa\u011flamas\u0131 ve bu b\u00f6lgenin yer alt\u0131 kayna\u011f\u0131ndaki tuzlanman\u0131n artmas\u0131 neticesinde suyun bir can suyu olarak buraya ula\u015fmas\u0131 G\u00fczelyurt i\u00e7in \u00e7ok daha \u00f6nemli bir olayd\u0131r” ifadelerini kulland\u0131.
\n\u00d6z\u00e7\u0131nar, projenin 50 y\u0131ll\u0131k bir vizyonla ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini kaydederek, “50 y\u0131ll\u0131k bir proje olarak hedeflenen bu projede 75 milyon metrek\u00fcp suyun tar\u0131mda ve i\u00e7me suyu ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131 ayr\u0131 bir zenginlik, ayr\u0131 bir g\u00fczelliktir. Y\u0131llarca Kuzey K\u0131br\u0131s’ta tuzlu suyun evlere akt\u0131\u011f\u0131, hastal\u0131klara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131, maliyetlerin olduk\u00e7a y\u00fcksek oldu\u011fu bir noktadan bug\u00fcnk\u00fc noktaya gelinmesi de ayr\u0131 bir g\u00fczellik ve zenginliktir. Bunu \u015fans olarak de\u011ferlendirmemiz gerekir” dedi.
\nT\u00fcrkiye’nin KKTC’ye her konuda destek verdi\u011fini belirten \u00d6z\u00e7\u0131nar, “Anavatan’\u0131n her konuda oldu\u011fu gibi yine Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti i\u00e7in elini uzatmas\u0131 ve bu suyun bu adaya geli\u015fi ger\u00e7ekten anlaml\u0131 bir olay olarak de\u011ferlendirilmelidir. \u015eu anda G\u00fczelyurt Ovas\u0131’nda i\u00e7me ve kullan\u0131m suyunu ilk alan belediyeyiz. Bu suyun, her ne kadar kendi su zengini bir noktada olsak bile, b\u00f6lgemiz olarak ilk suyu alan belde olmam\u0131z bizim i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu da suyun ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r.” ifadelerini kulland\u0131. \u00d6z\u00e7\u0131nar, bundan sonraki s\u00fcre\u00e7te suyun do\u011fru kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayarak, “Tabii bundan sonraki s\u00fcre\u00e7te tar\u0131m suyunun da d\u00fczenli, yayg\u0131n ve do\u011fru kullan\u0131m kurallar\u0131 ile y\u00f6netilmesine y\u00f6nelmemiz gerekir. Suyun do\u011fru kullan\u0131l\u0131p do\u011fru y\u00f6netilmesi gereklidir. Ger\u00e7ekten her damlan\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulamak istiyorum” dedi.
\nBelediye olarak geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm suyunu tar\u0131mda kulland\u0131klar\u0131n\u0131 da belirten \u00d6z\u00e7\u0131nar, “Bizler belediye olarak ar\u0131tma suyunu, gri suyu tar\u0131mda kullan\u0131yoruz. Geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm olarak ilk kullanan belediyeyiz. Bu da bizim i\u00e7in \u00f6nemli. Suyun ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu ortaya koyan vizyonu ortaya koyuyoruz. Ayr\u0131ca ya\u011f\u0131\u015flardan ya\u011fmur suyunun da ayn\u0131 \u015fekilde toplan\u0131p tar\u0131mda kullan\u0131lmas\u0131 ve bu can suyuna daha da de\u011fer katmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r” diye konu\u015ftu. \u00d6z\u00e7\u0131nar, “Bundan sonraki s\u00fcrecimizde suyun do\u011fru y\u00f6netilmesi, do\u011fru kullan\u0131lmas\u0131 ve do\u011fru tar\u0131mda \u00fcr\u00fcn kalitesine do\u011fru y\u00f6nlendirilmesi gerekir ki bunun de\u011ferini daha ileriye ta\u015f\u0131yabilelim” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye’den KKTC’ye 2015 y\u0131l\u0131nda hizmete al\u0131nan Su Temin Projesi, aradan ge\u00e7en 11 y\u0131lda Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti’nin i\u00e7me suyu ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131nda stratejik rol \u00fcstlenirken, KKTC halk\u0131 T\u00fcrkiye’den gelen su sayesinde art\u0131k evlerinde tuzlu su olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve rahat ettiklerini anlatt\u0131. T\u00fcrkiye’ye te\u015fekk\u00fcr eden Ali Alio\u011flu ise “T\u00fcrkiye e\u011fer bug\u00fcn \u00f6ks\u00fcrm\u00fc\u015f olsa biz burada verem ge\u00e7iririz. O […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":137912,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-137911","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem"],"views":92,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/137911","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=137911"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/137911\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":137913,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/137911\/revisions\/137913"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/137912"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=137911"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=137911"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=137911"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}