{"id":130474,"date":"2026-04-14T09:52:28","date_gmt":"2026-04-14T06:52:28","guid":{"rendered":"https:\/\/mersingazetesi.com\/?p=130474"},"modified":"2026-04-14T09:52:28","modified_gmt":"2026-04-14T06:52:28","slug":"islamin-hosgoru-anlayisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/2026\/04\/14\/islamin-hosgoru-anlayisi\/","title":{"rendered":"\u0130SLAMIN HO\u015eG\u00d6R\u00dc ANLAYI\u015eI\u2026"},"content":{"rendered":"<div class=\"gs\">\n<div class=\"\">\n<div id=\":n0\" class=\"ii gt\">\n<div id=\":mz\" class=\"a3s aiL\">\n<div id=\"avWBGd-76\">\n<div dir=\"ltr\">\n<div id=\"m_3549490788500385708gmail-:1a1\" role=\"textbox\" aria-label=\"\u0130leti G\u00f6vdesi\" aria-multiline=\"true\" aria-controls=\":1cg\" aria-expanded=\"false\">\n<div dir=\"auto\">Ho\u015fg\u00f6r\u00fc kusurlara g\u00f6z yummak ve ald\u0131rmamak demektir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130sl\u00e2m dini prensip olarak aff\u0131, sevgiyi, ho\u015fg\u00f6r\u00fcy\u00fc ve uzla\u015fmay\u0131 tercih etmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">M\u00fcsl\u00fcman\u0131n kendisi, ailesi ve \u00e7evresiyle uyumlu olmas\u0131 esast\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Cenab-\u0131 All\u00e2h, her \u015feye g\u00fcc\u00fc yetti\u011fi halde, insanlar\u0131n pek \u00e7ok kusur ve hatas\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamaktad\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u015eu \u00e2yetler ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc olmay\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir:<\/div>\n<div dir=\"auto\">&#8220;Ey \u00eem\u00e2n edenler! E\u015flerinizden ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131zdan size d\u00fc\u015fman olanlar vard\u0131r. Onlardan sak\u0131n\u0131n. Ama ho\u015f g\u00f6r\u00fcr, kusurlar\u0131n\u0131 affeder ve ba\u011f\u0131\u015flarsan\u0131z, bilin ki Allah \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131, \u00e7ok merhametlidir.&#8221;<\/div>\n<div dir=\"auto\">&#8220;(Ey Peygamberim!) Allah&#8217;\u0131n merhameti sayesinde, onlara yumu\u015fak davrand\u0131n! \u015e\u00e2yet kaba, kat\u0131 y\u00fcrekli olsayd\u0131n, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz etraf\u0131ndan da\u011f\u0131l\u0131p giderlerdi. \u015eu h\u00e2alde onlar\u0131 affet; ba\u011f\u0131\u015flanmalar\u0131 i\u00e7in dua et.&#8221;<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n ho\u015fg\u00f6r\u00fc anlay\u0131\u015f\u0131nda a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k, haks\u0131zl\u0131k, zul\u00fcm olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, tabi\u00ee hakk\u0131ndan vazge\u00e7mek ya da ger\u00e7ek de\u011ferlerinden \u00f6d\u00fcn vermek de s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Buna g\u00f6re; k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn cezas\u0131, ancak dengi bir cez\u00e2 olabilir. Nefsi savunma, yasal bir hakt\u0131r. Fakat ki\u015finin \u015fahs\u0131na yap\u0131lm\u0131\u015f bir k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc affedip uzla\u015fmas\u0131 daha g\u00fczeldir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Allah haks\u0131zl\u0131k edenleri sevmez, affedip uzla\u015fanlar\u0131 sever ve \u00f6d\u00fcllendirir. Zira ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc olmak, insanlar\u0131 affetmek b\u00fcy\u00fck meziyettir; b\u00fcy\u00fcklerin i\u015fidir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Allah&#8217;\u0131n el\u00e7isi hi\u00e7bir zaman nefsi i\u00e7in \u00f6fkeye kap\u0131lmam\u0131\u015f, intik\u00e2m almam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak Allah&#8217;\u0131n yasaklar\u0131n\u0131n \u00e7i\u011fnenmesine ve adaletin bozulmas\u0131na da m\u00fcsaade etmemi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bu da g\u00f6steriyor ki ho\u015fg\u00f6r\u00fc, ki\u015fisel durumlarda olur, kamusal alanlarda din\u00ee hayatta s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Peygamber efendimiz: \u201cFarzlarla emrolundu\u011fun gibi, insanlarla iyi ge\u00e7inmekle de emrolundun.\u201d buyuruyor.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bu bir hadis-i \u015feriftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Yorumu ise: M\u00fcsl\u00fcman\u2019\u0131n \u00e7evresi ile iyi ge\u00e7inen, kendisiyle iyi ge\u00e7inilen kimse olmas\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Benzer hadisler de vard\u0131r:<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u201cAk\u0131ll\u0131 olman\u0131n ve ak\u0131ll\u0131 ya\u015faman\u0131n ilk ad\u0131m\u0131, halka sevgi ve \u015fefkat g\u00f6stermektir.\u201d<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u201cSiz insanlar\u0131 mal-m\u00fclkle tatmin edemezsiniz. \u0130nsanlar\u0131 ancak g\u00fczel ahl\u00e2k, ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve g\u00fclery\u00fcz tatmin eder.\u201d<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u201cR\u0131fk ve yumu\u015fakl\u0131k ihsan edilen kimseye d\u00fcnya ve ahiretin b\u00fct\u00fcn iyilikleri verilmi\u015f demektir.\u201d<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u201cBir kimsenin m\u00fcmin karde\u015fine sevgi ve \u015fefkatle bakmas\u0131, mescide kapan\u0131p bir y\u0131l nafile ibadet etmesinden daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r,\u201d<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bu anlay\u0131\u015f Mevl\u00e2n\u00e2\u2019da \u00e2lem\u015f\u00fcmul \u201cinsan sevgisini.\u201d, Yunus Emre\u2019de cihan\u015f\u00fcmul \u201cYunus \u015fefkati\u201dni olu\u015fturmu\u015ftur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Mevl\u00e2n\u00e2\u2019n\u0131n \u201cGel!\u201d \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n, Yunus\u2019un \u201cYarat\u0131lan her \u015feyi yaratan hat\u0131r\u0131na ho\u015fg\u00f6rme\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n m\u00e2nas\u0131 budur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Sadi\u2019nin \u015fu s\u00f6z\u00fc bu m\u00e2n\u00e2y\u0131 a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r:<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u201cAk\u0131ls\u0131z insan o kimsedir ki, Allah ile iyi olay\u0131m derken, Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131 ile k\u00f6t\u00fc olur.\u201d<\/div>\n<div dir=\"auto\">Allah\u0131n ho\u015fnutlu\u011fu da kullar\u0131n ho\u015fnutlu\u011funa ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">H\u00e2f\u0131z-\u0131 \u015eir\u00e2z\u00ee ayn\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 \u015fiirle\u015ftirmi\u015ftir:<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u201c\u0130ki cihan\u0131n sel\u00e2meti \u015fu iki \u015feye ba\u011fl\u0131d\u0131r: Dostlarla m\u00fcr\u00fcvvet, \u00fcffet ve \u00fcnsiyet\u2026 D\u00fc\u015fmanlarla iyi ge\u00e7inmek\u2026\u201d<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ayet ve hadislerden kaynaklanan, Mevl\u00e2n\u00e2 gibi, Yunus gibi, Sad\u00ee ve Haf\u0131z gibi b\u00fcy\u00fcklerin hayatlar\u0131nda sanatla\u015fan \u201cm\u00fcsamaha\u201d duygusu, tarih boyunca M\u00fcsl\u00fcman\u2019\u0131n ahl\u00e2k\u0131 olmu\u015ftur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Hz. Peygamber Hudeybiye Muahedesi\u2019nde, m\u00fc\u015friklerin ileri s\u00fcrd\u00fckleri a\u015f\u0131r\u0131 \u015fartlar\u0131 anlay\u0131\u015fla kar\u015f\u0131lam\u0131\u015f, Hayberin fethinde ele ge\u00e7irilen Tevrat n\u00fcshalar\u0131n\u0131 sahiplerine iade etmi\u015f, fethedilen topraklarda ya\u015fayan gayrim\u00fcslimlerin kendi inan\u00e7 ve ibadetlerinde serbest b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130sl\u00e2m tarihinin her safhas\u0131nda ve sayfas\u0131nda bu uygulaman\u0131n say\u0131s\u0131z misalleri vard\u0131r:<\/div>\n<div dir=\"auto\">Hulefa-y\u0131 R\u00e2\u015fidin, ondan sonra gelen b\u00fct\u00fcn halife ve devlet ba\u015fkanlar\u0131 sava\u015f esnas\u0131nda bile ya\u015fl\u0131lara, hastalara, \u00e7ocuklara, ibadet edenlere, rahip ve ke\u015fi\u015flere dokunulmamas\u0131n\u0131 emretmi\u015flerdir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Kud\u00fcs&#8217;\u00fcn fethinden sonra yerli halk ayin ve ibadetlerinde tamamen serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015flar, \u0130stanbul \u2018un fethinden sonra Hristiyan halka m\u00fcsamahadan da \u00f6te geni\u015f imtiyazlar tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Emev\u00eeler\u2019de, Abbasilerde, Sel\u00e7uklular\u2019da, Osmanl\u0131lar\u2019da hep ayn\u0131 anlay\u0131\u015f h\u00e2kim olmu\u015ftur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Osmanl\u0131lar Do\u011fu Avrupa\u2019da h\u00fck\u00fcmran olduklar\u0131 500 y\u0131l boyunca yerli Hristiyan halk\u0131n ayinine, ibadetine, lisan\u0131na, ya\u015fay\u0131\u015f ve gelene\u011fine dokunmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Voltaire\u2019in \u015fu s\u00f6z\u00fc bir itiraft\u0131r:<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u201cHi\u00e7bir Hristiyan devleti, kendi topraklar\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bir cami bulunmas\u0131na m\u00fcsaade etmemi\u015ftir. Halbuk\u00ee M\u00fcsl\u00fcmanlar, H\u0131ristiyanlar\u2019\u0131n kiliselerine her zaman m\u00fcsamaha g\u00f6stermi\u015flerdir.\u201d<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u00dcnl\u00fc Gustave le Bon; \u0130sl\u00e2miyet\u2019in h\u0131zla yay\u0131lmas\u0131n\u0131 bu m\u00fcsamahaya ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r:<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u201cKur\u2019\u00e2n\u0131n yay\u0131lmas\u0131nda, kuvvetin hi\u00e7bir tesiri olmam\u0131\u015ft\u0131r. Zira M\u00fcsl\u00fcmanlar, ma\u011fl\u00fbp milletleri dinlerinde serbest b\u0131rakm\u0131\u015flard\u0131r. E\u011fer H\u0131ristiyan milletler \u0130sl\u00e2miyet\u2019i kabul etmi\u015flerse, bunun sebebi M\u00fcsl\u00fcmanlar\u2019\u0131n kendilerine kar\u015f\u0131 eski h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131ndan daha \u00e2dil ve m\u00fcsamahal\u0131 davranmalar\u0131d\u0131r.\u201d<\/div>\n<div dir=\"auto\">M\u00fcsl\u00fcmanlar, ferd\u00ee hayatlar\u0131nda, toplu ya\u015fay\u0131\u015flar\u0131nda, M\u00fcsl\u00fcman olmayanlara kar\u015f\u0131 kendi aralar\u0131nda, sava\u015fta, bar\u0131\u015fta, ho\u015fg\u00f6r\u00fcy\u00fc bir davran\u0131\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc saym\u0131\u015flard\u0131r. Kimseye kin tutmam\u0131\u015flard\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">G\u00f6n\u00fcl y\u0131kmay\u0131 de\u011fil, g\u00f6n\u00fcl almay\u0131 tercih etmi\u015flerdir. Zira ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc olmak M\u00fcsl\u00fcman\u2019\u0131n ahlak\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ho\u015f\u00e7a kal\u0131n\u0131z.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"yj6qo\"><\/div>\n<div class=\"adL\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"avWBGd-77\" class=\"WhmR8e\" data-hash=\"0\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ho\u015fg\u00f6r\u00fc kusurlara g\u00f6z yummak ve ald\u0131rmamak demektir. \u0130sl\u00e2m dini prensip olarak aff\u0131, sevgiyi, ho\u015fg\u00f6r\u00fcy\u00fc ve uzla\u015fmay\u0131 tercih etmi\u015ftir. M\u00fcsl\u00fcman\u0131n kendisi, ailesi ve \u00e7evresiyle uyumlu olmas\u0131 esast\u0131r. Cenab-\u0131 All\u00e2h, her \u015feye g\u00fcc\u00fc yetti\u011fi halde, insanlar\u0131n pek \u00e7ok kusur ve hatas\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamaktad\u0131r. \u015eu \u00e2yetler ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc olmay\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir: &#8220;Ey \u00eem\u00e2n edenler! E\u015flerinizden ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131zdan size d\u00fc\u015fman olanlar vard\u0131r. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":130009,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-130474","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazi-mert"],"views":123,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130474","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=130474"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130474\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":130475,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130474\/revisions\/130475"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/130009"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=130474"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=130474"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=130474"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}