{"id":129088,"date":"2026-03-30T10:07:28","date_gmt":"2026-03-30T07:07:28","guid":{"rendered":"https:\/\/mersingazetesi.com\/?p=129088"},"modified":"2026-03-30T10:07:28","modified_gmt":"2026-03-30T07:07:28","slug":"veda-hutbesi-ve-insan-haklari-evrensel-bildirgesinin-insanliga-getirdikleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/2026\/03\/30\/veda-hutbesi-ve-insan-haklari-evrensel-bildirgesinin-insanliga-getirdikleri\/","title":{"rendered":"VEDA HUTBES\u0130 VE \u0130NSAN HAKLARI EVRENSEL B\u0130LD\u0130RGES\u0130\u2019N\u0130N \u0130NSANLI\u011eA GET\u0130RD\u0130KLER\u0130\u2026"},"content":{"rendered":"<div class=\"gs\">\n<div class=\"\">\n<div id=\":pd\" class=\"ii gt\">\n<div id=\":pe\" class=\"a3s aiL\">\n<div id=\"avWBGd-48\">\n<div dir=\"ltr\">\n<div dir=\"auto\">Ortado\u011fu kan g\u00f6l\u00fc\u2026<\/div>\n<div dir=\"auto\">Katil \u0130srail Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019yle birlikte \u00f6nce Gazze\u2019de, sonra \u0130ran\u2019da ve yak\u0131n kom\u015fular\u0131nda katliamlar\u0131na devam ediyor\u2026<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ortado\u011fu&#8217;yu kan g\u00f6l\u00fc haline getirmek \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesinin neresinde?&#8230;<\/div>\n<div dir=\"auto\">Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130nsan Haklar\u0131 Komisyonu nerede?<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesindeki insanl\u0131k ve yurtta\u015fl\u0131k haklar\u0131 nerede?<\/div>\n<div dir=\"auto\">D\u00fc\u015f\u00fcnce, vicdan ve din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc haklar\u0131 nerede?<\/div>\n<div dir=\"auto\">M\u00fclkiyet haklar\u0131 nerede?<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi; Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130nsan Haklar\u0131 Komisyonu&#8217;nun Haziran 1948&#8217;de haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ve birka\u00e7 de\u011fi\u015fiklik yap\u0131ld\u0131ktan sonra 10 Aral\u0131k 1948&#8217;de, BM Genel Kurulu&#8217;nun Paris&#8217;te yap\u0131lan oturumunda kabul edilen 30 maddelik bildiridir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesinde insanlara tan\u0131nan bir\u00e7ok haklar vard\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bildirgeye g\u00f6re:<\/div>\n<div dir=\"auto\">Herkes \u0131rk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasal ya da ba\u015fka t\u00fcrden kanaat, ulusal ya da toplumsal k\u00f6ken, m\u00fclkiyet, do\u011fu\u015f veya ba\u015fka t\u00fcrden stat\u00fc gibi herhangi bir ayr\u0131m g\u00f6zetilmeksizin, bu Bildirgede belirtilen b\u00fct\u00fcn hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere sahiptir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Herkesin ya\u015fama hakk\u0131 ile ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00fcvenli\u011fine hakk\u0131 vard\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Hi\u00e7 kimse, k\u00f6lelik ya da kulluk alt\u0131nda tutulamaz; her t\u00fcrden k\u00f6lelik ve k\u00f6le ticareti yasakt\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Hi\u00e7 kimseye i\u015fkence ya da zalimce, insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 ya da a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 muamele ya da ceza uygulanamaz.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Herkes yasa \u00f6n\u00fcnde e\u015fittir ve ayr\u0131m g\u00f6zetilmeksizin yasa taraf\u0131ndan e\u015fit korunmaya hakk\u0131 vard\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Hi\u00e7 kimse keyfi olarak yakalanamaz, tutuklanamaz ve s\u00fcrg\u00fcn edilemez.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Hi\u00e7 kimsenin \u00f6zel ya\u015fam\u0131na, ailesine, evine ya da yaz\u0131\u015fmas\u0131na keyfi olarak kar\u0131\u015f\u0131lamaz, onuruna ve ad\u0131na sald\u0131r\u0131lamaz. Herkesin, bu gibi m\u00fcdahale ya da sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 yasa taraf\u0131ndan korunma hakk\u0131 vard\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Herkesin bir \u00fclkenin yurtta\u015f\u0131 olmaya hakk\u0131 vard\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Herkesin, tek ba\u015f\u0131na ya da ba\u015fkalar\u0131yla ortakl\u0131k i\u00e7inde, m\u00fclkiyet hakk\u0131 vard\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Kimse m\u00fclkiyetinden keyfi olarak yoksun b\u0131rak\u0131lamaz.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Herkesin d\u00fc\u015f\u00fcnce, vicdan ve din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne hakk\u0131 vard\u0131r; bu hak, din veya inanc\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve din veya inanc\u0131n\u0131, tek ba\u015f\u0131na veya topluca ve kamuya a\u00e7\u0131k veya \u00f6zel olarak \u00f6\u011fretme, uygulama, ibadet ve uyma yoluyla a\u00e7\u0131klama serbestli\u011fini de kapsar.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Herkesin kanaat ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne hakk\u0131 vard\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Herkes, bar\u0131\u015f i\u00e7inde toplanma ve \u00f6rg\u00fctlenme hakk\u0131na sahiptir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Herkes, do\u011frudan ya da serbest\u00e7e se\u00e7ilmi\u015f temsilcileri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00fclkesinin y\u00f6netimine kat\u0131lma hakk\u0131na sahiptir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Herkesin \u00e7al\u0131\u015fma, i\u015fini \u00f6zg\u00fcrce se\u00e7me, adil ve elveri\u015fli ko\u015fullarda \u00e7al\u0131\u015fma ve i\u015fsizli\u011fe kar\u015f\u0131 korunma hakk\u0131 vard\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Herkesin, \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in sendika kurma ya da sendikaya \u00fcye olma hakk\u0131 vard\u0131r<\/div>\n<div dir=\"auto\">Herkesin, kendisinin ve ailesinin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve iyi ya\u015famas\u0131 i\u00e7in yeterli ya\u015fama standartlar\u0131na hakk\u0131 vard\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Herkes, e\u011fitim hakk\u0131na sahiptir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi Ortado\u011fu&#8217;da g\u00f6z ard\u0131 edilmi\u015f ve insanl\u0131k su\u00e7u i\u015flemeye devam edilmektedir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130nsan haklar\u0131 konusunda; \u0130slamiyet\u2019te, insanlar\u0131n hayat hakk\u0131, e\u015fitlik hakk\u0131, h\u00fcrriyet hakk\u0131 gibi haklar vard\u0131r\u2026<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130slamiyet, \u0130lk defa&#8221; &#8220;Ma\u011fna Charta&#8221; sonradan &#8220;\u0130nsan Haklan Evrensel Beyannamesi &#8221; ve di\u011fer metinlerde ele al\u0131nabilen insan haklar\u0131n\u0131n ger\u00e7ek teminat\u0131n\u0131 y\u00fczy\u0131llarca \u00f6nce getirmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Peygamber Efendimiz (SAV) Ved\u00e2 hutbelerinde \u00f6zetle \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir:<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u2018\u2019\u2026Ey insanlar! Biliniz ki rabbiniz birdir, atan\u0131z da birdir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">B\u00fct\u00fcn insanlar \u00c2dem\u2019den gelmi\u015f, \u00c2dem de topraktan yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Arap&#8217;\u0131n Arap olmayana, Arap olmayan\u0131n Araba, beyaz\u0131n siyaha, siyah\u0131n da beyaza hi\u00e7bir \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc yoktur. Allah kat\u0131nda \u00fcst\u00fcnl\u00fck ancak takv\u00e2 iledir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Biliniz ki bu \u015fehriniz Mekke, bug\u00fcn\u00fcn\u00fcz arefe ve bu ay\u0131n\u0131z zilhicce nas\u0131l mukaddes ve dokunulmaz ise mallar\u0131n\u0131z ve canlar\u0131n\u0131z da ayn\u0131 \u015fekilde dokunulmazd\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">C\u00e2hiliye devrindeki her t\u00fcrl\u00fc rib\u00e2 kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, aya\u011f\u0131m\u0131n alt\u0131ndad\u0131r. Fakat ana paran\u0131z sizindir. Ne haks\u0131zl\u0131k edin ne de haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011fray\u0131n. Kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131m ilk faiz amcam Abbas b. Abd\u00fclmuttalib\u2019in faizidir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">C\u00e2hiliye devri&#8217;nin kan davalar\u0131 da kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131m ilk kan davas\u0131 akrabalar\u0131mdan Reb\u00eea b. H\u00e2ris b. Abd\u00fclmuttalib&#8217;in o\u011flu \u00c2mir\u2019in kan davas\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ey insanlar! Kad\u0131nlar\u0131n haklar\u0131na riayet etmenizi ve bu hususta Allahtan korkman\u0131z\u0131 tavsiye ederim. Siz kad\u0131nlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n emaneti olarak ald\u0131n\u0131z. Onlar\u0131n namus ve iffetini Allah ad\u0131na s\u00f6z vererek hel\u00e2l edindiniz.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Dikkat edin! Sizin kad\u0131nlar \u00fczerinde hakk\u0131n\u0131z oldu\u011fu gibi onlar\u0131n da sizin \u00fczerinizde haklar\u0131 vard\u0131r. Sizin onlar \u00fczerindeki hakk\u0131n\u0131z iffet ve namuslar\u0131n\u0131 korumalar\u0131d\u0131r. Kad\u0131nlar\u0131n sizin \u00fczerinizdeki haklar\u0131 geleneklere uygun bi\u00e7imde yiyecek ve giyeceklerini sa\u011flaman\u0131zd\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Kad\u0131nlar hususunda Allah&#8217;tan korkun ve onlara en iyi \u015fekilde davran\u0131n.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u2026M\u00fcsl\u00fcman m\u00fcsl\u00fcman\u0131n karde\u015fidir. Bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n mal\u0131 r\u0131zas\u0131 olmadan di\u011fer bir m\u00fcsl\u00fcmana hel\u00e2l olmaz.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Sak\u0131n zulmetmeyin. Herkes ancak kendi i\u015fledi\u011fi su\u00e7tan sorumludur. Baba o\u011flunun, o\u011ful da babas\u0131n\u0131n su\u00e7undan sorumlu tutulamaz.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Allah her v\u00e2risin mirastan pay\u0131n\u0131 tayin etmi\u015ftir. Art\u0131k bir v\u00e2risin di\u011fer miras\u00e7\u0131lar\u0131 mahrum edecek \u015fekilde vasiyette bulunmasi hel\u00e2l de\u011fildir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u00c7ocuklar babalar\u0131ndan ba\u015fkas\u0131na nisbet edilemez. \u00d6d\u00fcn\u00e7 al\u0131nan \u015feyler sahibine geri verilmelidir. Yararlan\u0131lmak \u00fczere al\u0131nan \u015feyler de sahiplerine iade edilmelidir. Bor\u00e7lar \u00f6denmelidir. Birinin borcunu \u00fcstlenen kefil de o borcu \u00f6demelidir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Kimin yan\u0131nda bir emanet varsa onu sahibine iade etsin. Rabbiniz olan Allah\u2019tan sak\u0131n\u0131n, O\u2019na kulluk edin.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Be\u015f vakit namaz\u0131n\u0131z\u0131 k\u0131l\u0131n. Ramazan ay\u0131nda oru\u00e7 tutun, hac ibadetini yerine getirin, mallar\u0131n\u0131z\u0131n zek\u00e2t\u0131n\u0131 g\u00f6n\u00fcl ho\u015flu\u011fuyla verin.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Y\u00f6neticilerinize Allah\u2019\u0131n kitab\u0131na uyduklar\u0131 s\u00fcrece itaat edin ve b\u00f6ylece rabbinizin cennetine girin.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Benden sonra k\u00fcfre ve sapk\u0131nl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcp birbirinizin boynunu vurmay\u0131n.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Benden sonra hi\u00e7bir peygamber gelmeyecektir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ey m\u00fcminler! Size iki emanet b\u0131rak\u0131yorum. Onlara s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131z takdirde bir daha asla yolunuzu \u015fa\u015f\u0131rmazs\u0131n\u0131z. Bunlar Allah&#8217;\u0131n kitab\u0131 Kur\u2019an\u2019la peygamberinin s\u00fcnnetidir.\u2019\u2019<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130\u015fte \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesinden \u00f6nce sevgili Peygamberimizin buyurduklar\u0131\u2026<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130slamiyette; &#8220;Hayat Hakk\u0131&#8221; ile insan hayat\u0131 kutsalla\u015fm\u0131\u015f, cana k\u0131ymak b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. &#8220;E\u015fitlik Hakk\u0131&#8221; ile her t\u00fcrl\u00fc imtiyaz kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fitli\u011fin, mahkeme \u00f6n\u00fcnde e\u015fitli\u011fin kesin tedbirleri getirilmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">&#8220;H\u00fcrriyet hakk\u0131&#8221; ile Fikir h\u00fcrriyeti, e\u011fitim-\u00f6\u011fretim h\u00fcrriyeti, i\u00e7timai (sosyal) sigorta hakk\u0131 teminat alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">M\u00fcslim, gayrim\u00fcslim fark\u0131 g\u00f6zetmeksizin getirilen bu klasik ve sosyal hak ve teminatlar, Kur&#8217;an ve S\u00fcnnetten kaynaklanan dini kararlar olarak, yaz\u0131l\u0131 metinlerde, uygulamalarda ve valilere g\u00f6nderilen talimatlarda yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Hicretin ilk y\u0131l\u0131nda Medine&#8217;de y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulan 47 maddelik ana s\u00f6zle\u015fmede M\u00fcsl\u00fcman olmayan halka din h\u00fcrriyeti, can-\u0131rz-mal emniyeti, cinayet ve i\u00e7 harp yasa\u011f\u0131 getirilmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Veda hutbesinde: \u0130slamiyet\u2019ten \u00f6nce insanlara reva g\u00f6r\u00fclen b\u00fct\u00fcn cahiliyet adetlerinin kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 duyurulmu\u015f, Arap&#8217;\u0131n Arap olmayana, Arap olmayan\u0131n Araba \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc kald\u0131rm\u0131\u015f, \u201c \u0130nsanlar bir dokuma tezg\u00e2h\u0131n\u0131n tara\u011f\u0131ndaki di\u015fleri gibi birbirine e\u015fittir.\u201d denmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Veda Hutbesinde: B\u00fct\u00fcn insanlar karde\u015f ilan edilmi\u015f, kan g\u00fctme davalar\u0131, her t\u00fcrl\u00fc zul\u00fcm yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Veda Hutbesinde: Can ve mal\u0131n kutsall\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015f, kad\u0131n haklar\u0131 konusunda ger\u00e7ek e\u015fitlik getirilmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Temennimiz Veda hutbesinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Ortado\u011fu&#8217;da ve d\u00fcnyan\u0131n her noktas\u0131nda sava\u015flar\u0131n sona ermesi ve bar\u0131\u015f\u0131n hakim k\u0131l\u0131nmas\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ho\u015f\u00e7a kal\u0131n\u0131z.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"yj6qo\"><\/div>\n<div class=\"adL\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"avWBGd-49\" class=\"WhmR8e\" data-hash=\"0\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ortado\u011fu kan g\u00f6l\u00fc\u2026 Katil \u0130srail Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019yle birlikte \u00f6nce Gazze\u2019de, sonra \u0130ran\u2019da ve yak\u0131n kom\u015fular\u0131nda katliamlar\u0131na devam ediyor\u2026 Ortado\u011fu&#8217;yu kan g\u00f6l\u00fc haline getirmek \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesinin neresinde?&#8230; Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130nsan Haklar\u0131 Komisyonu nerede? \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesindeki insanl\u0131k ve yurtta\u015fl\u0131k haklar\u0131 nerede? D\u00fc\u015f\u00fcnce, vicdan ve din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc haklar\u0131 nerede? M\u00fclkiyet haklar\u0131 nerede? \u0130nsan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":128523,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-129088","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazi-mert"],"views":376,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129088","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=129088"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129088\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":129089,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129088\/revisions\/129089"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/128523"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=129088"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=129088"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=129088"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}