{"id":129004,"date":"2026-03-29T10:11:30","date_gmt":"2026-03-29T07:11:30","guid":{"rendered":"https:\/\/mersingazetesi.com\/?p=129004"},"modified":"2026-03-29T10:11:30","modified_gmt":"2026-03-29T07:11:30","slug":"anamurda-bir-ilk-kursun-madeni-ve-kursun-madeni-fabrikasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/2026\/03\/29\/anamurda-bir-ilk-kursun-madeni-ve-kursun-madeni-fabrikasi\/","title":{"rendered":"ANAMUR\u2019DA B\u0130R \u0130LK: KUR\u015eUN MADEN\u0130 VE KUR\u015eUN MADEN\u0130 FABR\u0130KASI\u2026"},"content":{"rendered":"<div class=\"gs\">\n<div class=\"\">\n<div id=\":mp\" class=\"ii gt\">\n<div id=\":mo\" class=\"a3s aiL\">\n<div id=\"avWBGd-20\">\n<div dir=\"ltr\">\n<div dir=\"auto\">\u0130l\u00e7e Milli E\u011fitim m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131m d\u00f6nemlerde Anamur\u2019da k\u00f6y ilkokullar\u0131n\u0131 ziyarete giderken zaman zaman yolum Anamur\u2019da \u00e7\u0131kart\u0131lan ve sonradan bilinmeyen bir sebeple kapat\u0131lan kur\u015fun madeninin \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve kur\u015fun madeninin i\u015flendi\u011fi fabrikan\u0131n bulundu\u011fu yerlerden ge\u00e7erken ya\u015fl\u0131 amcalar\u0131n anlatt\u0131klar\u0131ndan notlar tutmu\u015ftum.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Yapt\u0131\u011f\u0131m ara\u015ft\u0131rma sonunda Anamur\u2019da Kur\u015fun Madeni oldu\u011funu, Anamur\u2019da kur\u015fun madeni Fabrikas\u0131 kuruldu\u011funu ve kur\u015fun madenini \u00e7\u0131kartan \u015firketin merhum Vehbi Ko\u00e7\u2019a ait oldu\u011funu tespit ettim.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ni\u00e7in bu ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yapmak gere\u011fini duymu\u015ftum?<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u00d6\u011frencilik y\u0131llar\u0131mda babam, Say\u0131n Vehbi Ko\u00e7&#8217;un Anamur\u2019da kur\u015fun madeni \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kurdu\u011fu fabrikada madeni i\u015fletti\u011fini bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131na ihra\u00e7 etti\u011fini anlatm\u0131\u015ft\u0131.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Eyl\u00fcl-2006\u2019da yay\u0131nlanan \u201cAnamur Y\u00f6resel Halk Hikayeleri\u201d Kitab\u0131mda Anamur ve Bozyaz\u0131 \u0130l\u00e7elerinde oynanan Halk oyunlar\u0131m\u0131zdan Anamur Yollar\u0131, Dan\u0131\u015fman\u0131n D\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc, G\u00f6k Karga Zeybe\u011fi, Ham\u00e7\u00f6kelek oyunlar\u0131n\u0131n hikayelerini anlatm\u0131\u015ft\u0131m.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Gerali Ham\u00e7\u00f6kelek ad\u0131 verilen Halk oyunu Anamur y\u00f6resine ait bir halk oyunumuz iken ba\u015fta Silifke, Mut \u0130l\u00e7eleri olmak \u00fczere pek \u00e7ok il ve il\u00e7e taraf\u0131ndan kendi y\u00f6relerine mal edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u00d6yle ki, Mersinli bir ses sanat\u00e7\u0131s\u0131 olan Atilla Ta\u015f, bu oyunu seslendirdi\u011fi i\u00e7in Silifkeliler taraf\u0131ndan izinsiz s\u00f6yledi diye mahkemeye bile verilmi\u015fti.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Yapt\u0131\u011f\u0131m ara\u015ft\u0131rma sonunda Gerali\u2019nin ; Anamur- Bozyaz\u0131 y\u00f6resinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etmi\u015ftim.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bozyaz\u0131 1988\u2019li y\u0131llarda \u0130l\u00e7e olarak Anamur\u2019dan ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bozyaz\u0131 ve Anamur birbirine yap\u0131\u015f\u0131k iki \u015firin \u0130l\u00e7emizdir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Birini \u00f6tekine tercih etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Her iki il\u00e7enin tarihi, turizmi, folkloru, halk oyunlar\u0131, el sanatlar\u0131, y\u00f6resel yemekleri, \u015fiir ve hik\u00e2yelerde ge\u00e7en yaylalar\u0131, kelime ve deyimleri, halk oyunlar\u0131nda giydikleri giysileri, \u00e7alg\u0131lar\u0131 hep ayn\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Anamur- Bozyaz\u0131 Y\u00f6resinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fimiz Gerali; 1964\u2019te kurulan T\u00fcrkiye Folklor Kurumunun yapt\u0131\u011f\u0131 derleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonunda da Anamur\u2019da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kabul edilen bir ki\u015fidir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Folklor Kurumu\u2019nun tespitlerine g\u00f6re; Gerali Anamur\u2019un bir k\u00f6y\u00fcnde ya\u015fayan , herkes\u00e7e sevilen bir Y\u00f6r\u00fck yi\u011fididir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Geralinin hayat hikayesini anlat\u0131rken, Gerali\u2019nin Vhbi Ko\u00e7\u2019un \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 kur\u015fun madeninde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131m.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Vehbi Ko\u00e7\u2019un \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 kur\u015fun madeni ve fabrikas\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 bu yi\u011fit ki\u015finin hayat hikayesini yazarken anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ger\u00e7ek bir olayd\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u015e\u00f6yle ki:<\/div>\n<div dir=\"auto\">Say\u0131n Vehbi Ko\u00e7 gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131nda Mehmet Karamanc\u0131 ve Canik Vertel\u2019le Anamur\u2019da ortak kur\u015fun madeni \u00e7\u0131karm\u0131\u015flar madeni i\u015fleyecek bir fabrika kurmu\u015flar ve bu madeni i\u015fletmi\u015flerdir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Y\u00f6resel Halk Hik\u00e2yeleri Kitab\u0131nda anlatt\u0131\u011f\u0131m \u015fekilde Gerali bu kur\u015fun madeninde \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ve Ham\u00e7\u00f6kelek ad\u0131 verilen halk oyunumuzun ilk dizeleri burada s\u00f6ylenmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Madenin ve fabrikan\u0131n kapan\u0131\u015f\u0131; Yine Y\u00d6RESEL HALK H\u0130K\u00c2YELER\u0130 kitab\u0131mda belirtildi\u011fi \u015fekliyle o d\u00f6nem\u2019de konan VARLIK VERG\u0130S\u0130 sebebiyle\u2019dir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Anamur\u2019un yaylalar\u0131 Ka\u015f, Abanoz, Akp\u0131nar ve di\u011fer yaylalar\u0131m\u0131za giderken V\u0130N\u00c7 ad\u0131 verilen bir b\u00f6lge var\u2026<\/div>\n<div dir=\"auto\">V\u0130N\u00c7 ad\u0131 verilen yerden \u00e7\u0131kar\u0131lan kur\u015fun madeni da\u011f\u0131n ete\u011finde kurulan fabrikada i\u015fleniyor ve Takavil ad\u0131 verilen ara\u00e7larla Bozyaz\u0131\u2019daki Yo\u011funduvar denilen Bar\u0131nak tesislerinin bulundu\u011fu yerden gemilere y\u00fcklenerek yurt d\u0131\u015f\u0131na veya Anadolu\u2019ya sevk ediliyordu.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ben \u00e7ocukluk y\u0131llar\u0131mda Bozyaz\u0131 Yo\u011funduvar\u2019a takavillerle maden getirilip gemilere y\u00fcklendi\u011fini ilgiyle izlemi\u015ftim.<\/div>\n<div dir=\"auto\">O d\u00f6nemin h\u00fck\u00fcmeti kur\u015fun madenine maliyetinin iki kat\u0131 vergi koyunca Say\u0131n Vehbi Ko\u00e7 bu vergiyi \u00f6demi\u015f, fakat maden kapanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Say\u0131n Vehbi Ko\u00e7 \u201cHayat Hik\u00e2yem\u201d ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi hayat\u0131n\u0131 anlatan kitab\u0131n\u0131n 69\u2019uncu sayfas\u0131nda Kur\u015fun Madeni ile ilgili bilgileri uzun uzun yazmaktad\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Merhum Vehbi KO\u00c7&#8217;un HAYAT H\u0130KAYEM ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi kitab\u0131n\u0131 defalarca okudum.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u00d6yle ki; ANAMUR Y\u00d6RESEL HALK H\u0130KAYELER\u0130 kitab\u0131m\u0131n \u201d GERAL\u0130 HAM\u00c7\u00d6KELEK \u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcne merhum Vehbi Ko\u00e7\u2019un ANAMUR\u2019DAK\u0130 KUR\u015eUN MADEN\u0130 FABR\u0130KASI ile ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden al\u0131nt\u0131lar yap\u0131p okuyucular\u0131mla da payla\u015ft\u0131m.<\/div>\n<div dir=\"auto\">K\u0131tl\u0131k nedeniyle o devrin h\u00fck\u00fcmeti \u00fclke genelinde bir defaya mahsus olmak \u00fczere t\u00fcm i\u015fyerlerinden vergi al\u0131nmas\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Vergileri tespit etme g\u00f6revi de Valilere verilmi\u015fti.<\/div>\n<div dir=\"auto\">O d\u00f6nemde Mersin \u0130linin en g\u00f6zde i\u015f yeri Vehbi Ko\u00e7 ve bir yabanc\u0131 \u015firketin birlikte i\u015flettikleri Anamur\u2019daki kur\u015fun madeni fabrikas\u0131yd\u0131.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Y\u0131llar sonra Say\u0131n Vehbi Ko\u00e7&#8217;un hat\u0131ralar\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle kur\u015fun madenine \u00f6yle bir vergi konulmu\u015ftu ki bu vergiyi \u00f6deyebilmek i\u00e7in fabrikan\u0131n sat\u0131lmas\u0131 gerekiyordu.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Say\u0131n Vehbi Ko\u00e7 \u2018Hayat Hik\u00e2yem\u2019 ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi hayat\u0131n\u0131 anlatan kitab\u0131n\u0131n 69\u2019uncu sayfas\u0131nda VARLIK VERG\u0130S\u0130 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda aynen \u015funlar\u0131 yaz\u0131yordu:<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u201cMerhum \u015e\u00fckr\u00fc Sara\u00e7o\u011flu Bey Ba\u015fbakan, Fuat A\u011fral\u0131 bey Maliye Bakan\u0131 idi.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Varl\u0131k Vergisi ad\u0131 alt\u0131nda bir vergi kanunu \u00e7\u0131kard\u0131lar.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bu verginin matrah\u0131 takdire ba\u011fl\u0131yd\u0131.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Her ilde komisyonlar kuruldu. Bu komisyonlar\u0131n koyduklar\u0131 vergilerin itiraz\u0131,temyizi yoktu ve T\u00fcrk tarihinde e\u015fi benzeri olmayan bir vergiydi.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130lk hamlede bana da 350.000 lira vergi takdir edilmi\u015fti.<\/div>\n<div dir=\"auto\">O vakit Ankara ve \u0130stanbul\u2019da ma\u011fazalar\u0131m,Karalyan\u2019la ortakla\u015fa Orhangazi\u2019de 8.000 liraya al\u0131nm\u0131\u015f bir k\u00f6y zeytinya\u011f\u0131 de\u011firmeni ile Gemlik\u2019de 40.000 liraya al\u0131nm\u0131\u015f bir fabrikam\u0131z,bir de Anamur\u2019da Mehmet Karamanc\u0131 ve Canik Vertel\u2019le ortak bir kur\u015fun madenimiz vard\u0131.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bulunduklar\u0131 b\u00f6lgelerde en b\u00fcy\u00fck vergiyi alabilmek i\u00e7in,m\u00fclkiye \u00e2mirleri yar\u0131\u015fa girmi\u015fler.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Gemlik\u2019te iki fabrikan\u0131n maliyeti 48.000 lira iken 40.000 liral\u0131k varl\u0131k vergisi,100.000 liral\u0131k Anamur kur\u015fun madenine de 200.000 lira varl\u0131k vergisi geldi.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u015euradan buradan yaz\u0131lan vergilerle bana d\u00fc\u015fen vergi milyona yakla\u015ft\u0131.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Uzun u\u011fra\u015fmalardan sonra, m\u00fckerrer vergiler yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat ederek bana takdir edilen Varl\u0131k Vergisini 600.000 liraya indirdik, hepsini \u00f6dedik\u2026\u201d<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ayn\u0131 sayfada bir zeytinya\u011f\u0131 fabrikas\u0131n\u0131 Varl\u0131k Vergisi y\u00fcz\u00fcnden satt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlen Vehbi Ko\u00e7, T\u00fcrkiye genelinde kurdu\u011fu onlarca fabrikan\u0131n tamam\u0131n\u0131n \u00f6deyece\u011fi vergiden daha fazlas\u0131n\u0131n Anamur\u2019daki kur\u015fun madenine kondu\u011funu ve itiraz etme \u015fans\u0131n\u0131n da olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce T\u00fcrk ve yabanc\u0131 \u015firket yetkilileriyle toplant\u0131lar yapm\u0131\u015f, vergi \u00f6denmi\u015f fakat kur\u015fun madeni fabrikas\u0131 kapanm\u0131\u015ft\u0131.<\/div>\n<div dir=\"auto\">T\u00fcrk Sanayinin \u00f6nc\u00fcs\u00fc Ko\u00e7 Holding&#8217;in Kurucusu ve \u015eeref Ba\u015fkan\u0131 merhum Vehbi Ko\u00e7, 95 y\u0131ll\u0131k \u00f6mr\u00fcn\u00fcn son an\u0131na kadar \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f, yapt\u0131\u011f\u0131 sohbetlerde, verdi\u011fi r\u00f6portajlarda zaman zaman Anamurdaki kur\u015fun madeninden s\u00f6z etmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bayram tatilini ge\u00e7irdi\u011fi Antalya&#8217;da 25 \u015eubat 1996 g\u00fcn\u00fc ak\u015fam saatlerinde Migros ma\u011fazas\u0131n\u0131 gezmeye ve \u00e7ay i\u00e7meye giden Vehbi Ko\u00e7, buradan kald\u0131\u011f\u0131 Talya Oteli&#8217;ne d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde fenala\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/div>\n<div dir=\"auto\">T\u00fcrk sanayisinin \u00f6nc\u00fcs\u00fc ve duayeni Vehbi Ko\u00e7, kalp ve solunum rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan 25 \u015eubat 1996 g\u00fcn\u00fc saat 18.33&#8217;de ya\u015fama veda etmi\u015fti.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bug\u00fcnk\u00fc sohbetimde sizlere Anamur\u2019daki kur\u015fun madeninden ve \u00fclkemizin sayg\u0131n i\u015f adamlar\u0131ndan merhum Vehbi KO\u00c7\u2019un hayat\u0131ndan bir kesit sunmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u015eimdi ilgililere bir g\u00f6rev d\u00fc\u015f\u00fcyor:<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130lgililere d\u00fc\u015fen g\u00f6rev; Anamur\u2019daki kur\u015fun madeni yeniden ara\u015ft\u0131rmak, \u00e7\u0131karmak ve T\u00fcrk ekonomisine kazand\u0131rmak olmal\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ho\u015f\u00e7a kal\u0131n\u0131z.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"yj6qo\"><\/div>\n<div class=\"adL\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"avWBGd-21\" class=\"WhmR8e\" data-hash=\"0\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130l\u00e7e Milli E\u011fitim m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131m d\u00f6nemlerde Anamur\u2019da k\u00f6y ilkokullar\u0131n\u0131 ziyarete giderken zaman zaman yolum Anamur\u2019da \u00e7\u0131kart\u0131lan ve sonradan bilinmeyen bir sebeple kapat\u0131lan kur\u015fun madeninin \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve kur\u015fun madeninin i\u015flendi\u011fi fabrikan\u0131n bulundu\u011fu yerlerden ge\u00e7erken ya\u015fl\u0131 amcalar\u0131n anlatt\u0131klar\u0131ndan notlar tutmu\u015ftum. Yapt\u0131\u011f\u0131m ara\u015ft\u0131rma sonunda Anamur\u2019da Kur\u015fun Madeni oldu\u011funu, Anamur\u2019da kur\u015fun madeni Fabrikas\u0131 kuruldu\u011funu ve kur\u015fun madenini \u00e7\u0131kartan \u015firketin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":128523,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-129004","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazi-mert"],"views":501,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129004","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=129004"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129004\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":129005,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129004\/revisions\/129005"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/128523"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=129004"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=129004"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=129004"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}