{"id":124923,"date":"2026-02-11T09:51:28","date_gmt":"2026-02-11T06:51:28","guid":{"rendered":"https:\/\/mersingazetesi.com\/?p=124923"},"modified":"2026-02-11T09:51:28","modified_gmt":"2026-02-11T06:51:28","slug":"osmanlidan-gunumuze-islam-dunyasinda-yetisen-bilim-adamlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/2026\/02\/11\/osmanlidan-gunumuze-islam-dunyasinda-yetisen-bilim-adamlari\/","title":{"rendered":"OSMANLIDAN G\u00dcN\u00dcM\u00dcZE; \u0130SLAM D\u00dcNYASINDA YET\u0130\u015eEN B\u0130L\u0130M ADAMLARI\u2026"},"content":{"rendered":"<div class=\"gs\">\n<div class=\"\">\n<div id=\":rd\" class=\"ii gt\">\n<div id=\":re\" class=\"a3s aiL\">\n<div id=\"avWBGd-17\">\n<div dir=\"ltr\">\n<div dir=\"auto\">Peygamberimizin vefat\u0131ndan sonra i\u015f ba\u015f\u0131na gelen D\u00f6rt Halife, Emeviler, Abbasiler, Osmanl\u0131lar zaman\u0131nda Askeri fetihler yan\u0131nda ilm\u00ee fetihler de vard\u0131.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u00d6zellikle End\u00fcl\u00fcs Emevileri devrinde; T\u0131p, matematik, cebir, astronomi ve mimari alanlarda o g\u00fcne kadar g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir ilim ve medeniyet alan\u0131 sergilenmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Harun Re\u015fit zaman\u0131nda, Ba\u011fdat&#8217;ta \u00e7ok say\u0131da \u015fair, hukuk\u00e7u, doktor, m\u00fczisyen ve sanatk\u00e2r toplanm\u0131\u015ft\u0131\u2026<\/div>\n<div dir=\"auto\">Me&#8217;mun zaman\u0131nda Ba\u011fdat&#8217;ta bir &#8220;\u0130limler Akademisi&#8221; ve bir &#8220;Fen \u00dcniversitesi&#8221;, &#8220;Rasathaneler&#8221; kurulmu\u015f, doktorlar, h\u00e2kimler, \u015fairler, m\u00fczisyenler, matematik\u00e7iler, astronomlar himaye g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bu \u00fcniversite ve akademilerin kurulmas\u0131ndan sonra \u0130slam D\u00fcnyas\u0131&#8217;nda ilmi \u00e7al\u0131\u015fmalar canlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130znik, Bursa, Edirne, \u0130stanbul T\u00fcrklerin ilim merkezi olmu\u015ftur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130bni Sina&#8217;lar, Ulu\u011f Bey&#8217;ler, Piri Reisler yeti\u015ftiren M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk tarihi medeniyet d\u00fcnyas\u0131nda yerini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u00d6yle ki, ilk dispanserleri, ilk eczaneleri M\u00fcsl\u00fcmanlar a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">&#8220;O&#8221;&#8221;s\u0131f\u0131r&#8221; rakam\u0131n\u0131, cebir ilmini bulanlar M\u00fcsl\u00fcmanlar olmu\u015ftur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funda pek \u00e7ok bilim adam\u0131 yeti\u015fmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ahmed-i; Destan-\u0131 Tevah-i Ali Osman isimli bir eser yazm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">K\u00e2\u015fifi; Gazaname-i Rum\u2026<\/div>\n<div dir=\"auto\">Enveri; Dusturname\u2026<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u00c2\u015f\u0131k pa\u015fazade; Tevarih-i Ali Osman\u2026<\/div>\n<div dir=\"auto\">Hoca Sadettin; Tacut-Tevarih\u2026<\/div>\n<div dir=\"auto\">Katip \u00c7elebi; Fezleke, Takvim\u00fc&#8217;t Tarih, Cihannuma (Genel D\u00fcnya Co\u011frafyas\u0131) \u2019 n\u0131 yazm\u0131\u015flard\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ayr\u0131ca; 18. Y\u00fczy\u0131lda resmi devlet tarih\u00e7ili\u011fi kurulmu\u015ftur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130lk resmi tarih\u00e7i Naima&#8217;d\u0131r. Naima adl\u0131 bir eseri vard\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Resmi devlet Tarih\u00e7ilerine Vakan\u00fcvis denilir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Osmanl\u0131lar d\u00f6neminde yeti\u015fen Bilim Adamlar\u0131 ise \u015funlard\u0131:<\/div>\n<div dir=\"auto\">1- Kad\u0131 Zade-i Rum : Astronomi \u2013 Matematik dal\u0131nda\u2026<\/div>\n<div dir=\"auto\">2- Molla Fenari : Osmanl\u0131n\u0131n ilk \u015eeyh\u00fclislam\u0131\u2026<\/div>\n<div dir=\"auto\">3- Ak\u015femsettin : Din ve pozitif bilimlerde uzmand\u0131r. Fatih Sultan Mehmet&#8217;in hocal\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131.<\/div>\n<div dir=\"auto\">4- Ali Ku\u015f\u00e7u : Ulu\u011f Bey&#8217;in \u00f6\u011frencisi, matematik\u00e7i Fatih d\u00f6neminde yeti\u015fmi\u015fti. Eseri: Fethiye&#8217;dir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">5- Seydi Ali Reis: Portekizleri Hint Deniz seferinde yenmi\u015ftir. D\u00f6nemin \u00fcnl\u00fc Co\u011frafyac\u0131s\u0131d\u0131r. \u00dcnl\u00fc T\u00fcrk denizcisidir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Mirat- Matematik en \u00fcnl\u00fc eseri olmakla memleketin aynas\u0131 anlam\u0131na da gelir. M\u00fchit adl\u0131 eseri de bulunmaktad\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">6- Piri Reis: \u00dcnl\u00fc T\u00fcrk Denizcisi ve Co\u011frafyac\u0131s\u0131d\u0131r. Kitab-\u0131 bahriye en \u00fcnl\u00fc eseridir. D\u00fcnya haritas\u0131 da \u00f6nemli eserlerinden biridir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">7- Evliya \u00c7elebi: En \u00fcnl\u00fc eseri Seyahatname&#8217; dir. Seyyah adl\u0131 bir eseri de bulunmaktad\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">8- Matrak\u00e7\u0131 Nasuh : Geometri Tarih ve Co\u011frafya \u00fczerine eserler vermi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Osmanl\u0131n\u0131n en \u00fcnl\u00fc minyat\u00fcr sanat\u00e7\u0131lar\u0131ndand\u0131r. Ki\u015fisel beceri olarak siyah, ressaml\u0131k ve hattat dallar\u0131nda kendisini geli\u015ftirmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Co\u011frafya alan\u0131nda yeti\u015fen bilim adamlar\u0131;<\/div>\n<div dir=\"auto\">Yaz\u0131c\u0131zade Ahmet : Acaibu&#8217;mahlukat isimli eseriyle\u2026<\/div>\n<div dir=\"auto\">Piri Reis : Kitab-\u00fcl Bahriye, Miratul Memalik, Miratul Kainat adl\u0131 eseriyle\u2026<\/div>\n<div dir=\"auto\">Seydi Ali Reis : Muhit Adl\u0131 eseriyle me\u015fhur olmu\u015flard\u0131.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Takiy\u00fcddin Mehmet: Astroloji ile ilgilenmi\u015f, \u0130stanbul&#8217; da ilk rasathaneyi kurmu\u015ftur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Evliya \u00c7elebi : Seyahatname, Cihann\u00fcma, Mizanul Hak isimli eserleriyle me\u015fhur olmu\u015ftu..<\/div>\n<div dir=\"auto\">Katip \u00c7elebi : \u0130lk roket \u00f6rne\u011fini icat ederek u\u00e7may\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">H. Ahmet \u00c7elebi : Galata Kulesinin tepesinden atlay\u0131p u\u00e7arak bo\u011faz\u0131n kar\u015f\u0131 yakas\u0131na ge\u00e7mi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Matematik ve Astronomi alan\u0131nda Ali Ku\u015f\u00e7u D\u00f6nemin Matematik okulunun a\u00e7\u0131lmas\u0131nda etkili olmu\u015ftur.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ali bin Hibetullah ; \u0130lmi hesap ad\u0131nda bir eser yazarak bu konuda \u00f6nc\u00fcd\u00fcr.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Takiyuddin Mehmet ; III. Murat d\u00f6neminde \u0130stanbuldaki \u0130lk rasathaneyi a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u0130shak Efendi ; Mecmua Riyaziya adl\u0131 bir eser yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">T\u0131p Alan\u0131nda yeti\u015fen bilim adamlar\u0131 ise ;<\/div>\n<div dir=\"auto\">Mumin Bin Mukbil : Zahire-i Muradiye\u2026<\/div>\n<div dir=\"auto\">Sabuncuo\u011flu \u015eerafettin : Cerahname-i \u0130lhan\u2026<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u00d6mer \u015eifai : Miracul \u015eifa adl\u0131 eserlerin sahibidir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Osmanl\u0131 Devleti klasik d\u00f6nemde her alanda oldu\u011fu gibi bilim ve teknoloji alan\u0131nda da \u00e7a\u011fda\u015f olan Avrupal\u0131 devletlerden daha \u00fcst\u00fcnd\u00fc.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Bu \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc 17. YY&#8217;a kadar devam etmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Osmanl\u0131 Devleti&#8217;nde medreselerde \u0130slam\u00ee bilimler ile pozitif bilimleri bir arada okutuluyordu.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Osmanl\u0131 Devleti&#8217;nde bu iki alanda da \u00e7ok \u00f6nemli bilginler yeti\u015fmi\u015ftir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Yine en \u00f6nemli bilim adamlar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/div>\n<div dir=\"auto\">1 &#8211; Kad\u0131zade-i Rumi : Astronomi ve Matematik alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar yapm\u0131\u015ft\u0131r. Ali ku\u015f\u00e7u Kad\u0131zade-i Rumi&#8217;nin \u00f6\u011frencisidir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">2 &#8211; Molla Fenari : \u0130lk \u015feyh\u00fclislamd\u0131r. Matematik, Astronomi, Mant\u0131k ve dini bilimler alanlar\u0131nda \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalar yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">3 &#8211; Piri Reis : \u00dcnl\u00fc T\u00fcrk denizcisi ve co\u011frafya uzman\u0131d\u0131r. Denizcilik kitab\u0131 olan K\u0130TAB-BAHR\u0130YE adl\u0131 eseri ve \u00e7izdi\u011fi d\u00fcnya haritalar\u0131 ile bilinen Piri reis Osmanl\u0131 donanmas\u0131nda da komutanl\u0131k g\u00f6revi alm\u0131\u015ft\u0131r. Hint denizi seferlerini de y\u00f6neterek Portekizler ile bu seferlerde sava\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. 1554 Y\u0131l\u0131nda donanmay\u0131 Basra k\u00f6rfezinde b\u0131rak\u0131p d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in idam edildi.<\/div>\n<div dir=\"auto\">4 &#8211; Seydi Ali Reis : \u00dcnl\u00fc T\u00fcrk denizcisi Osmanl\u0131 donanmas\u0131nda komutanl\u0131k g\u00f6revi alm\u0131\u015f, bu g\u00f6rev s\u00fcresinde Portekizlileri ma\u011flup etti\u011fi, yo\u011fun f\u0131rt\u0131na sebebiyle de Hindistana s\u00fcr\u00fcklendi\u011fi bilinmektedir. Yaya olarak \u0130stanbul&#8217; a d\u00f6nerken ki g\u00f6zlemlerini Mir&#8217;at&#8217;\u00fcl Memalik (Memleketlerin Aynas\u0131) adl\u0131 eserinde toplam\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">5 &#8211; Evliye \u00c7elebi : IV. Murat d\u00f6neminde devlet hizmetine giren Evliye \u00c7elebi elli y\u0131l boyunca Anadolu, Rumeli, M\u0131s\u0131r,K\u0131r\u0131m, Hicaz, Irak, Suriye, Arnavutluk, Bosna- Hersek, Eflak-Bo\u011fdan,Belgrat,<wbr \/>Azerbaycan gibi Osmanl\u0131 topraklar\u0131 ile kom\u015fu \u00fclkeleri gezmi\u015ftir. G\u00f6zlemlerini 10 ciltten olu\u015fan Seyahatname Adl\u0131 eserinde toplam\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">6 &#8211; Kemal Pa\u015fazade : Tarih alan\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile bilinen Osmanl\u0131 \u015eeyh\u00fclislam\u0131d\u0131r. Tevarih-i Ali Osman en \u00f6nemli eseridir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n bu farz emrine ve \u0130slam tarihindeki e\u015fsiz medeniyet at\u0131l\u0131m\u0131na ra\u011fmen, M\u00fcsl\u00fcmanlar sonraki devirlerde bu mirasa sahip \u00e7\u0131kamam\u0131\u015flard\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Fen ilimlerindeki bu gerileme din ilminde de g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u015eimdi bize d\u00fc\u015fen, kendi \u00f6z k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc ilmi metotlarla yeniden ara\u015ft\u0131rmak, &#8220;E\u015fyan\u0131n hakikatini \u00f6\u011frenme&#8221; mecburiyetini belirten Hadis&#8217;e uyarak maddenin analiz ve sentezine y\u00f6nelmek, bilinmeyeni bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, ilim ve teknikte ileri \u00fclkelerin ilmi seviyelerine yeti\u015fmek onlar\u0131 tenkit ve tahlil edebilecek seviyeye ula\u015fmakt\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130slamiyet, ilim \u00f6\u011frenmeyi, ilmi \u00e7al\u0131\u015fma ve ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 FARZ saym\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Ho\u015f\u00e7a kal\u0131n\u0131z.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"yj6qo\"><\/div>\n<div class=\"adL\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"avWBGd-18\" class=\"WhmR8e\" data-hash=\"0\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Peygamberimizin vefat\u0131ndan sonra i\u015f ba\u015f\u0131na gelen D\u00f6rt Halife, Emeviler, Abbasiler, Osmanl\u0131lar zaman\u0131nda Askeri fetihler yan\u0131nda ilm\u00ee fetihler de vard\u0131. \u00d6zellikle End\u00fcl\u00fcs Emevileri devrinde; T\u0131p, matematik, cebir, astronomi ve mimari alanlarda o g\u00fcne kadar g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir ilim ve medeniyet alan\u0131 sergilenmi\u015ftir. Harun Re\u015fit zaman\u0131nda, Ba\u011fdat&#8217;ta \u00e7ok say\u0131da \u015fair, hukuk\u00e7u, doktor, m\u00fczisyen ve sanatk\u00e2r toplanm\u0131\u015ft\u0131\u2026 Me&#8217;mun zaman\u0131nda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":124513,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-124923","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazi-mert"],"views":397,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124923","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124923"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124923\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124924,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124923\/revisions\/124924"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/124513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124923"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124923"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124923"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}