Avrupa Birli\u011fi son y\u0131llarda s\u0131k\u00e7a ayn\u0131 c\u00fcmleyi kuruyor: \u201c\u00c7in\u2019e ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmal\u0131y\u0131z.\u201d \u00d6zellikle nadir toprak elementleri s\u00f6z konusu oldu\u011funda bu c\u00fcmle art\u0131k bir temenni de\u011fil, jeopolitik bir zorunluluk. Elektrikli ara\u00e7lardan r\u00fczg\u00e2r t\u00fcrbinlerine, savunma sanayiinden dijital teknolojilere kadar uzanan geni\u015f bir yelpazede bu hammaddeler olmadan ilerlemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u0130\u015fte \u0130sve\u00e7\u2019in kuzeyindeki Per Geijer nadir toprak projesi de tam bu nedenle AB\u2019nin g\u00f6zbebe\u011fi haline gelmi\u015f durumda.<\/p>\n
Ka\u011f\u0131t \u00fczerinde her \u015fey kusursuz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Avrupa\u2019n\u0131n bilinen en b\u00fcy\u00fck nadir toprak yataklar\u0131ndan biri, devlet i\u015ftiraki bir \u015firket taraf\u0131ndan i\u015fletilecek, AB\u2019nin Kritik Hammaddeler Yasas\u0131 kapsam\u0131nda \u201cstratejik proje\u201d ilan edilecek ve milyarlarca euroluk finansmanla desteklenecek. Br\u00fcksel a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu proje, ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ve sanayi \u00f6zerkli\u011finin somut kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n
Ancak tam da burada Avrupa\u2019ya \u00f6zg\u00fc bir paradoks ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
AB, bir yandan Per Geijer gibi projeleri h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in siyasi bask\u0131 ve finansal te\u015fvikleri devreye sokarken, di\u011fer yandan kendi hukuk d\u00fczeniyle bu projelerin \u00f6n\u00fcne neredeyse a\u015f\u0131lmaz duvarlar \u00f6r\u00fcyor. \u00c7evre mevzuat\u0131, biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131 ve yerli Sami halk\u0131n\u0131n haklar\u0131, hukuken \u201cistisnas\u0131 olmayan\u201d alanlar. Stratejik stat\u00fc, finansmana kap\u0131 a\u00e7\u0131yor; fakat ruhsat s\u00fcre\u00e7lerinde sihirli bir anahtar i\u015flevi g\u00f6rm\u00fcyor.<\/p>\n
Bu durum, asl\u0131nda Avrupa\u2019n\u0131n de\u011ferler sistemiyle g\u00fc\u00e7 siyaseti aras\u0131ndaki gerilimin k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00f6zeti. AB, \u00c7in modeline benzer \u015fekilde \u201c\u00f6nce strateji, sonra \u00e7evre\u201d demek istemiyor \u2013 ya da diyemiyor. Hukuk devleti, \u00e7evre koruma ve yerli halk haklar\u0131, Br\u00fcksel i\u00e7in pazarl\u0131k konusu yap\u0131labilecek ba\u015fl\u0131klar de\u011fil. Ne var ki k\u00fcresel rekabet, tam da bu alanlarda esneklik talep ediyor.<\/p>\n
Per Geijer projesi bu y\u00fczden yaln\u0131zca bir maden de\u011fil; bir stres testi. AB\u2019nin 2030 hedefleri iddial\u0131: Stratejik hammaddelerin en az y\u00fczde 10\u2019unu Birlik i\u00e7inde \u00e7\u0131karmak, y\u00fczde 40\u2019\u0131n\u0131 yine AB i\u00e7inde i\u015flemek. Ancak bu hedefler, mevcut mevzuatla ne kadar ger\u00e7ek\u00e7i? E\u011fer \u201cstratejik proje\u201d etiketi, sahada somut bir h\u0131zlanma yaratm\u0131yorsa, bu stat\u00fcn\u00fcn siyasi bir vitrinden \u00f6teye ge\u00e7mesi zor.<\/p>\n
Daha da \u00f6nemlisi, Br\u00fcksel\u2019in verdi\u011fi mesaj karma\u015f\u0131k. Yat\u0131r\u0131mc\u0131ya \u201criskinizi azalt\u0131yoruz\u201d denirken, hukuki belirsizlikler ayn\u0131 anda \u201cher \u015fey y\u0131llarca s\u00fcrebilir\u201d diyor. Bu ikili yap\u0131, Avrupa\u2019n\u0131n kendi kendine koydu\u011fu hedefleri baltalamas\u0131na yol a\u00e7abilir. \u00c7in\u2019e ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmak isterken, fiilen onu s\u00fcrd\u00fcrmek gibi ironik bir sonuca kap\u0131 aralan\u0131yor.<\/p>\n
Belki de as\u0131l soru \u015fu:<\/p>\n
AB, stratejik sekt\u00f6rlerde ger\u00e7ekten h\u0131zlanmak istiyor mu, yoksa de\u011ferlerinden \u00f6d\u00fcn vermeden bunu yapabilece\u011fine fazla m\u0131 inan\u0131yor?<\/p>\n
Per Geijer \u00f6rne\u011fi, bu iki hedefin her zaman uyumlu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Avrupa, ya bu gerilimi y\u00f6netecek yeni bir hukuki denge kuracak ya da \u201cstratejik \u00f6zerklik\u201d s\u00f6ylemini, iyi niyetli ama etkisiz bir siyasi slogan olarak tarihe not d\u00fc\u015fecek.<\/p>\n
\u015eimdilik g\u00f6r\u00fcnen tablo net: Avrupa\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck stratejik madeni, Avrupa\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck stratejik ikilemlerinden birinin tam ortas\u0131nda duruyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Avrupa Birli\u011fi son y\u0131llarda s\u0131k\u00e7a ayn\u0131 c\u00fcmleyi kuruyor: \u201c\u00c7in\u2019e ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmal\u0131y\u0131z.\u201d \u00d6zellikle nadir toprak elementleri s\u00f6z konusu oldu\u011funda bu c\u00fcmle art\u0131k bir temenni de\u011fil, jeopolitik bir zorunluluk. Elektrikli ara\u00e7lardan r\u00fczg\u00e2r t\u00fcrbinlerine, savunma sanayiinden dijital teknolojilere kadar uzanan geni\u015f bir yelpazede bu hammaddeler olmadan ilerlemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u0130\u015fte \u0130sve\u00e7\u2019in kuzeyindeki Per Geijer nadir toprak projesi de […]<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":121750,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[112],"tags":[],"class_list":["post-123096","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-umut-can-erkan"],"views":409,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123096","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123096"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123096\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":123097,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123096\/revisions\/123097"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/121750"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123096"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123096"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123096"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}