{"id":121355,"date":"2026-01-03T16:50:35","date_gmt":"2026-01-03T13:50:35","guid":{"rendered":"https:\/\/mersingazetesi.com\/?p=121355"},"modified":"2026-01-03T16:50:35","modified_gmt":"2026-01-03T13:50:35","slug":"efrenkten-arslankoye-bir-olay-bir-insan-bir-koy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/2026\/01\/03\/efrenkten-arslankoye-bir-olay-bir-insan-bir-koy\/","title":{"rendered":"EFRENK\u2019TEN ARSLANK\u00d6Y\u2019E; B\u0130R OLAY, B\u0130R \u0130NSAN, B\u0130R K\u00d6Y&#8230;"},"content":{"rendered":"<div>\u0130nsanlar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 \u00fc\u00e7 \u015fey de\u011fi\u015ftirirmi\u015f.: Okudu\u011fu kitaplar, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 insanlar ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 olaylar\u2026<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>Okuyaca\u011f\u0131n\u0131z \u00f6yk\u00fcy\u00fc \u00c7anakkale gazisi Ali\u2019nin ye\u011fenlerinden, K\u00f6y Enstit\u00fcs\u00fcn\u00fcn ilk k\u0131z \u00f6\u011frencilerinden biri olan H\u00fcsniye \u00d6zg\u00fcr\u2019den bizzat dinlemi\u015ftim; bir ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir olay\u0131n, bir k\u00f6y\u00fcn gelece\u011fini nas\u0131l de\u011fi\u015ftirebilece\u011finin \u00f6yk\u00fcs\u00fcd\u00fcr bu, Efrenkli Ali\u2019nin \u00f6yk\u00fcs\u00fc&#8230;<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>\u00c7anakkale\u2019de siper sava\u015flar\u0131 yap\u0131l\u0131rken, bir g\u00fcn sofralar\u0131na kadar yuvarlan\u0131p gelen bir el bombas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015fman siperlerine geri atmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, eli bile\u011finden kopar Efrenkli Ali\u2019nin. Hastanede ay\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, beyaz g\u00f6mlekli gen\u00e7 tabip subay\u0131 fark eder ilkin. Ona \u00e7ok imrenir. Hangi mektepte okudu\u011funu, nas\u0131l tabip oldu\u011funu sorar. O da, \u201cAsker-i T\u0131bbiyeyi \u015eahane Mektebini\u201d bitirdi\u011fini s\u00f6yler. Oysa Ali\u2019nin tek bildi\u011fi okul Arap\u00e7a Kuran okutulan mahalle mektepleridir. Ali, askeri tabipten dinlediklerini akl\u0131na yazar. Taburcu olur, uzun bir tren yolculu\u011fundan sonra k\u00f6y\u00fcne var\u0131r. Naz\u0131m\u2019\u0131n Kuvay-i Milliye Destan\u0131\u2019nda yazd\u0131\u011f\u0131 gibi; \u201cSava\u015ftan \u00f6nce k\u00f6y\u00fcnde \u00e7ift\u00e7i idi Ali, sava\u015ftan sonra da yine \u00e7ift\u00e7idir\u201d. Ancak bir eli art\u0131k yoktur. K\u00f6y\u00fcnde art\u0131k ona \u201c\u00c7olak Ali\u201d derler.<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>D\u00fc\u015fman i\u015fgali ba\u015flar. 5 Kas\u0131m 1918 g\u00fcn\u00fc Mustafa Kemal Pa\u015fa Mersin\u2019e geldi\u011finde yapt\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131ya kat\u0131lan \u00c7olak Ali ve akrabas\u0131 H\u00fcseyin Y\u0131ld\u0131ran k\u00f6ylerine gidip eli silah tutanlar\u0131 i\u015fgalcilere kar\u015f\u0131 direnmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rlar.<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>Mersin\u2019in i\u015fgali, 1918\u2019nin 17 Aral\u0131k g\u00fcn\u00fc \u0130ngilizlerin Hintli M\u00fcsl\u00fcman askerleriyle Mersin iskelesinden ba\u015flat\u0131l\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131 k\u00f6ylerden ba\u015flayan i\u015fgal Toros eteklerindeki k\u00f6ylere do\u011fru yay\u0131l\u0131r. Direnen kuvvac\u0131lar, Efrenk\u2019e ka\u00e7\u0131r\u0131lan silahlar\u0131n bulunmas\u0131 i\u00e7in g\u00f6nderilen i\u015fbirlik\u00e7i Osmanl\u0131 subay\u0131n\u0131, daha sonra da Frans\u0131z subay\u0131n\u0131 Ciyakl\u0131 Obruk\u2019a atarlar. Buna \u00e7ok \u00f6fkelenen Frans\u0131z i\u015fgal komutanl\u0131\u011f\u0131, i\u00e7inde y\u00f6reyi bilen Ermenilerin de oldu\u011fu 16 ki\u015filik askeri birli\u011fi \u00a0Efrenk\u2019e g\u00f6nderir. K\u00f6ye yakla\u015famadan, Kurudere yak\u0131nlar\u0131nda fark edilirler. Fark eden \u00e7oban\u0131n Efrenk\u2019e haber etmesiyle k\u00f6yl\u00fc milisler bask\u0131n yaparak d\u00fc\u015fman askerlerinin \u00e7o\u011funu imha ederler. \u00c7evre k\u00f6ylerde yay\u0131l\u0131r bu haber. Direnenler b\u00fcy\u00fck moral kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Art\u0131k d\u00fc\u015fman\u0131n \u201cyenilmez olmad\u0131\u011f\u0131\u201d anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mersin ve Tarsus k\u00f6ylerinde \u00e7ete sava\u015flar\u0131 ba\u015flar. Bu direni\u015f sonunda Frans\u0131zlar T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetiyle \u201cAnkara Anla\u015fmas\u0131\u201dn\u0131 imzalay\u0131p, Mersin ve Adana\u2019n\u0131n i\u015fgaline son verirler.<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>G\u00fcnler ge\u00e7er, d\u00fc\u015fman \u00fclkeden kovulur ve Cumhuriyet ilan edilir.<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>Adana\u2019ya ba\u011fl\u0131 Mersin Sanca\u011f\u0131\u2019n\u0131n Efrenk k\u00f6y\u00fcnden \u00c7olak Ali \u00c7anakkale\u2019den sonra \u015fimdi de \u0130stikl\u00e2l Sava\u015f\u0131 gazisidir ve ikinci madalyas\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>Art\u0131k cephe sava\u015f\u0131 bitmi\u015f, cehaletle sava\u015f cephesi a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bilgiye dayal\u0131 yeni ilkokullar\u0131n a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 duyar \u00c7olak Ali. Ertesi g\u00fcn haz\u0131rlan\u0131r, g\u00f6\u011fs\u00fcne madalyalar\u0131n\u0131 takar, at\u0131na binerek \u00fc\u00e7 g\u00fcnde Mersin\u2019e iner. Beklemeden trene atlar, Adana\u2019ya var\u0131r. Valili\u011fin kap\u0131s\u0131na dikilir. Ne istedi\u011fini sorar Vali. \u201cK\u00f6y\u00fcme ilkokul a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyorum\u201d der \u00c7olak Ali. \u201cTamam, sen git\u201d der Vali ba\u015f\u0131ndan savmak i\u00e7in. \u201cHay\u0131r!\u201d der, \u201cyaz\u0131l\u0131 ferman almadan gitmem\u201d der \u00c7olak Ali, \u00fc\u00e7 g\u00fcn valili\u011fin \u00f6n\u00fcnde bekler. \u00c7olak Ali\u2019yi pencereden izleyen Vali sonunda, \u00c7ukurova\u2019daki y\u00fczlerce k\u00f6yden \u00f6nce Toroslar\u0131n zirvesindeki Efrenk\u2019e ilkokul kurulmas\u0131 emrini verir.<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>Efrenk\u2019teki Ta\u015f Mektep (1924)<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>Cumhuriyetin ilan\u0131ndan tam bir y\u0131l sonra yap\u0131lan ilkokul (Ta\u015f Mektep) ve \u00f6\u011fretmen lojman\u0131 1453 rak\u0131ml\u0131 Efrenk (Aslank\u00f6y)&#8217;de a\u00e7\u0131l\u0131r. K\u00f6ye atanan ilk \u00f6\u011fretmeni de at\u0131n\u0131n terkisine bindirerek k\u00f6ye getirir \u00c7olak Ali.<\/div>\n<div>Ne var ki, eski itibarlar\u0131 kaybolan hac\u0131 hoca tak\u0131m\u0131n\u0131n ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 \u201cGavur Mektebi\u201d kampanyas\u0131 nedeniyle kimse \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 bu yeni okula vermek istemez. Erkek \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00e7obanl\u0131\u011fa g\u00f6nderirler, k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131nsa hi\u00e7 \u015fans\u0131 yoktur zaten.<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>\u00d6\u011fretmen ilk g\u00fcnlerde \u00f6\u011frenci bulamaz. \u00c7olak Ali, \u00f6\u011fretmen k\u00f6yden gider, okul kapan\u0131r diye \u00e7ok korkar. Ba\u015flar k\u00f6y\u00fcn okuma \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n kimlerin evinde oldu\u011funu \u00f6\u011fretmene bildirmeye. \u00d6\u011fretmen de aileleri ve \u00e7ocuklar\u0131 bulup, \u00e7\u0131kan kanunla korkutarak onlar\u0131 okula kaydeder. K\u00f6ye \u00f6rnek olmas\u0131 i\u00e7in k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 okula ilk kaydettiren gene \u00c7olak Ali olur.<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>Daha sonra k\u00f6y\u00fcne muhtar olan \u00c7olak Ali, Halkevinin ve kent yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131, Arslank\u00f6y\u2019\u00fcn okur-yazar\u0131 en fazla olan k\u00f6ylerden biri olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>Babam \u00d6\u011fretmen Halil Erkan \u015f\u00f6yle anlatm\u0131\u015ft\u0131:<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>\u201c\u00c7olak Ali\u2019ye y\u0131llar sonra ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zorluklar\u0131 sormu\u015flar. O da, okul \u00e7a\u011f\u0131nda olup da okula g\u00f6nderilmeyen \u00e7ocuklar\u0131n ailelerini \u00f6\u011fretmene nas\u0131l ihbar etti\u011fini anlatarak ba\u015flam\u0131\u015f s\u00f6ze. Bunun i\u00e7in k\u00f6y odas\u0131na \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, orada kendisine \u201cG\u00e2vur mektebine giden \u00e7ocuklar\u0131n g\u00fcnah\u0131n\u0131 \u00f6b\u00fcr d\u00fcnyada nas\u0131l verece\u011fini\u201d sorduklar\u0131n\u0131 falan\u2026. O da, \u201cMersin\u2019de h\u00fck\u00fcmete hi\u00e7 i\u015finiz d\u00fc\u015fmeyecek mi?\u201d demi\u015f. \u201cHee, d\u00fc\u015fecek elbet\u201d demi\u015fler. O da \u201c\u0130\u015fte o zaman dilek\u00e7elerinizi g\u00e2vur dedi\u011finiz arzuhalcilere yazd\u0131raca\u011f\u0131n\u0131za kendi horantalar\u0131n\u0131za yazd\u0131rsan\u0131z daha iyi olmaz m\u0131?\u201d deyivermi\u015f. Uzun bir sessizlik olmu\u015f. Sonra da \u00c7olak Ali \u201cO vakit gelince hay\u0131r duan\u0131z yeter\u201d demi\u015f oradakilere, uzakla\u015f\u0131p gitmi\u015f.\u201d<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>Akl\u0131 hep \u00c7anakkale Sava\u015f\u0131ndaki tabip subayda kalm\u0131\u015ft\u0131r \u00c7olak Ali\u2019nin. \u00c7ocuklar\u0131ndan hi\u00e7 olmazsa birinin tabip olmas\u0131n\u0131 \u00e7ok istemektedir. Erkek ve k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n hepsini kendi elleriyle yapt\u0131\u011f\u0131 Ta\u015f Mektebe g\u00f6nderir. B\u00fcy\u00fck o\u011flunu ortaokul i\u00e7in Mersin\u2019e, daha sonra da liseyi okumas\u0131 i\u00e7in Adana\u2019ya &#8230; Ancak b\u00fcy\u00fck o\u011flu doktor olup k\u00f6ye gelirken menenjite yakalan\u0131p \u00f6l\u00fcr. \u00c7olak Ali ac\u0131s\u0131n\u0131 y\u00fcre\u011fine basarak k\u00fc\u00e7\u00fck o\u011flunu da \u0130stanbul\u2019daki T\u0131p Fak\u00fcltesine g\u00f6nderir. Y\u0131llar sonra o\u011flunu, T\u0131p Fak\u00fcltesini bitirip k\u00f6ye geli\u015finde kurban keserek kar\u015f\u0131layacakt\u0131r. Bu kar\u015f\u0131lamada \u00e7ekilmi\u015f siyah beyaz foto\u011frafta, kolunu o\u011flunun omzuna atarak, hafif de ona yaslanarak, i\u00e7ten g\u00fcl\u00fcmsemesini ve y\u00fcz\u00fcndeki \u2018ba\u015farman\u0131n keyfini\u2019 g\u00f6stermesi izlemeye de\u011fer bir and\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>\u00c7olak Ali k\u00f6yde k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 ilk okutan ki\u015fidir ayn\u0131 zamanda. K\u0131zlar\u0131 K\u00f6y Enstit\u00fcs\u00fc\u2019ne giderler. \u00c7olak Ali\u2019nin cehaletle bitmeyen sava\u015fta temelini att\u0131\u011f\u0131 Halk Odas\u0131nda, tiyatro kolunun ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 piyesleri izleyen k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131zlardan baz\u0131lar\u0131n\u0131n y\u0131llar sonra \u201cArslank\u00f6yl\u00fc Tiyatrocu Kad\u0131nlar\u201d olarak d\u00fcnyaca tan\u0131nmas\u0131ysa ayr\u0131 bir yaz\u0131n\u0131n konusudur.<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>Bu \u00f6yk\u00fcy\u00fc, cehaletle sava\u015fta \u00c7olak Ali\u2019nin \u00a0Arslank\u00f6yl\u00fc \u00e7ocuklar\u0131n yazg\u0131s\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011fi\u015ftirdi\u011finin unutulmamas\u0131 i\u00e7in yazd\u0131m. Osman \u015eahin, H\u00fcsn\u00fc \u00c7elik, Behzat Ay, H\u00fcsniye \u00d6zg\u00fcr, Dudu Yedig\u00f6z ve babam Halil Erkan gibi ad\u0131n\u0131 burada sayamad\u0131\u011f\u0131m onlarca Arslank\u00f6yl\u00fc yoksul k\u00f6y \u00e7ocu\u011funun, \u00c7olak Ali\u2019nin \u00e7abas\u0131 sonucu K\u00f6y Enstit\u00fclerine giderek \u00f6\u011fretmen olduklar\u0131n\u0131n bilinmesi i\u00e7in\u2026<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>Bu \u00f6yk\u00fcyle; \u00c7anakkale \u015fehit ve gazilerinin an\u0131s\u0131na sayg\u0131 ve minnetlerimi sunarken, K\u00f6y Enstit\u00fclerine emek verenlere de selam olsun..!<\/div>\n<div><\/div>\n<div><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-121356\" src=\"http:\/\/mersingazetesi.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/PHOTO-2026-01-03-11-41-18.jpg\" alt=\"\" width=\"411\" height=\"308\" srcset=\"https:\/\/mersingazetesi.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/PHOTO-2026-01-03-11-41-18.jpg 1440w, https:\/\/mersingazetesi.com\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/PHOTO-2026-01-03-11-41-18-540x405.jpg 540w\" sizes=\"auto, (max-width: 411px) 100vw, 411px\" \/><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsanlar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 \u00fc\u00e7 \u015fey de\u011fi\u015ftirirmi\u015f.: Okudu\u011fu kitaplar, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 insanlar ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 olaylar\u2026 Okuyaca\u011f\u0131n\u0131z \u00f6yk\u00fcy\u00fc \u00c7anakkale gazisi Ali\u2019nin ye\u011fenlerinden, K\u00f6y Enstit\u00fcs\u00fcn\u00fcn ilk k\u0131z \u00f6\u011frencilerinden biri olan H\u00fcsniye \u00d6zg\u00fcr\u2019den bizzat dinlemi\u015ftim; bir ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir olay\u0131n, bir k\u00f6y\u00fcn gelece\u011fini nas\u0131l de\u011fi\u015ftirebilece\u011finin \u00f6yk\u00fcs\u00fcd\u00fcr bu, Efrenkli Ali\u2019nin \u00f6yk\u00fcs\u00fc&#8230; \u00c7anakkale\u2019de siper sava\u015flar\u0131 yap\u0131l\u0131rken, bir g\u00fcn sofralar\u0131na kadar yuvarlan\u0131p gelen bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":120906,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-121355","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-serdar-erkan"],"views":1151,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121355","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=121355"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121355\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":121358,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121355\/revisions\/121358"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/120906"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=121355"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=121355"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=121355"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}