\u201c\u0130statistikler ‘\u00e7ok yaln\u0131z\u0131m’ diyen ki\u015filerde kronik hastal\u0131k riskinin y\u00fczde 26 daha fazla oldu\u011funu g\u00f6steriyor.\u201d<\/p>\n
Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, Japonca k\u00f6kenli bir kavram olan \u2018Hikikomori\u2019nin \u2018kendini izole etme sendromu\u2019 ya da \u2018sosyal geri \u00e7ekilme bozuklu\u011fu\u2019 \u015feklinde tan\u0131mlanabilece\u011fini ifade ederek, \u201c\u00d6zellikle ergenlik d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131kan bu durum, ilk olarak 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda Japonya\u2019da tan\u0131mlanm\u0131\u015f; ba\u015flang\u0131\u00e7ta Japon k\u00fclt\u00fcr\u00fcne \u00f6zg\u00fc san\u0131lsa da g\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u00fcresel bir sorun halini alm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n
“Yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n” art\u0131k somut bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorununa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten Prof. Dr. Tarhan,” Yap\u0131lan istatistikler, ‘\u00e7ok yaln\u0131z\u0131m’ diyen ki\u015filerde kronik hastal\u0131k riskinin y\u00fczde 26 daha fazla oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bu durum, g\u00fcnde bir paket sigara i\u00e7mek kadar bedenimize hasar veriyor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Kendini eve kapatan, hatta tuvalete bile gitmekte zorlanan “Hikikomori” benzeri vakalarda da ilk olarak altta yatan biyolojik bir neden olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirten Tarhan, “Bu gen\u00e7lerde \u00f6ncelikle depresyon ve otizm spektrum bozuklu\u011fu gibi sosyal ileti\u015fim g\u00fc\u00e7l\u00fckleri olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tar\u0131yoruz.” dedi.<\/p>\n
\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi Kurucu Rekt\u00f6r\u00fc, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, ‘Sessiz Salg\u0131n: Hikikomori Yaln\u0131zl\u0131k Hastal\u0131\u011f\u0131’ konusunu de\u011ferlendirdi.<\/p>\n
Kendini eve hapsetme\u2026<\/p>\n
Japonca k\u00f6kenli bir kavram olan \u2018Hikikomori\u2019nin “hiki” ka\u00e7\u0131nma, “komori”nin ise i\u00e7e kapanma ya da kendini eve hapsetme anlam\u0131na geldi\u011fini dile getiren Prof. Dr. Tarhan, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
\u201cT\u00fcrk\u00e7eye kavramsal olarak \u2018kendini izole etme sendromu\u2019 ya da \u2018sosyal geri \u00e7ekilme bozuklu\u011fu\u2019 \u015feklinde \u00e7evrilebilir. \u00d6zellikle ergenlik d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131kan bu durum, ilk olarak 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda Japonya\u2019da tan\u0131mlanm\u0131\u015f; ba\u015flang\u0131\u00e7ta Japon k\u00fclt\u00fcr\u00fcne \u00f6zg\u00fc san\u0131lsa da g\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u00fcresel bir sorun halini alm\u0131\u015ft\u0131r. Hikikomori’nin temel belirtileri \u015f\u00f6yle; ki\u015fi sosyal ortamlardan uzak durur, evden \u00e7\u0131kmak istemez, kendini eve kapat\u0131r, sadece fiziksel olarak de\u011fil, duygusal ve zihinsel olarak da i\u00e7e kapan\u0131r, sosyal etkile\u015fimleri neredeyse s\u0131f\u0131ra indirir; ne\u015feli g\u00f6r\u00fcnebilir ama i\u00e7sel olarak izoledir, sanal oyunlara a\u015f\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fck g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, \u00f6zellikle okul ve i\u015f gibi yap\u0131sal sorumluluklardan uzak dururlar, ev tek g\u00fcvenli alan haline gelir ve anne babaya ba\u011fl\u0131l\u0131k vard\u0131r, ancak bu ba\u011f mesafeli ve \u00e7eli\u015fkilidir; aile bireylerine duygusal yak\u0131nl\u0131k g\u00f6stermez ama onlardan da kopamaz.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
6 ay veya daha uzun s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnde tan\u0131 konulabiliyor<\/p>\n
Bu durum 6 ay veya daha uzun s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnde tan\u0131 konulabilece\u011fini s\u00f6yleyen Prof. Dr. Tarhan, \u201cJaponya\u2019da geli\u015ftirilmi\u015f 25 soruluk bir de\u011ferlendirme \u00f6l\u00e7e\u011fi vard\u0131r; T\u00fcrkiye’de de 8 soruluk bir uyarlamas\u0131 mevcuttur. Bu sendrom, depresyonun alt t\u00fcrlerinden biri olarak de\u011ferlendirilir.\u201d dedi.<\/p>\n
Bu \u00e7ocuklar\u0131n genellikle a\u015f\u0131r\u0131 korumac\u0131 anneler ve i\u015fiyle me\u015fgul, mesafeli babalar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 oldu\u011funu kaydeden Prof. Dr. Tarhan, \u201cA\u015f\u0131r\u0131 korumac\u0131l\u0131k, \u00e7ocu\u011fun sorumluluk almadan b\u00fcy\u00fcmesine neden olur. K\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta yeterli sorumluluk verilmeyen \u00e7ocuklar, d\u0131\u015f d\u00fcnyaya kar\u015f\u0131 g\u00fcvensiz hale gelir. Ayr\u0131ca bu \u00e7ocuklar\u0131n ilgi alanlar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131, zihinsel geli\u015fimlerini daralt\u0131r. Ebeveynlerin \u00e7ocu\u011fu \u00e7e\u015fitli sosyal etkinliklere y\u00f6nlendirmesi, oyun, sanat, do\u011fa gibi \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc alanlarda deneyim kazand\u0131rmas\u0131 \u00e7ocu\u011fun beyin geli\u015fimini ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Sorumluluk almayan \u00e7ocuklar \u00e7al\u0131\u015fma eyleminin getirdi\u011fi tatmini de tan\u0131yamaz. Oysa ev i\u015flerine katk\u0131 sa\u011flamak, bir b\u00fcy\u00fc\u011fe yard\u0131mc\u0131 olmak bile \u00e7ocu\u011fun geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemlidir.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
S\u00fcre\u00e7 ilerledik\u00e7e okul ve akran reddi geli\u015fiyor<\/p>\n
Bu \u00e7ocuklar\u0131n yeti\u015fti\u011fi ailelerde s\u0131kl\u0131kla sa\u011fl\u0131kl\u0131 ileti\u015fim eksikli\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten Prof. Dr. Tarhan, \u201cEvde \u00e7at\u0131\u015fmalar k\u00fc\u00e7\u00fck bir sorundan bile b\u00fcy\u00fck gerilimlere d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Bu durumda \u00e7ocuk kendine odas\u0131nda bir g\u00fcvenli alan olu\u015fturur ve zamanla sosyal izolasyonu normalle\u015ftirir. S\u00fcre\u00e7 ilerledik\u00e7e okul reddi ve ard\u0131ndan akran reddi geli\u015fir. Normalde 10 ya\u015f sonras\u0131 \u00e7ocuk i\u00e7in akran ili\u015fkileri anne-babadan daha \u00f6nemli hale gelirken, bu \u00e7ocuklar akranlar\u0131ndan da ka\u00e7\u0131n\u0131r. Bu durum onlar\u0131 akran zorbal\u0131\u011f\u0131na a\u00e7\u0131k hale getirir ve yaln\u0131zl\u0131k d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc derinle\u015ftirir. Nitekim Japonya ve \u0130ngiltere, yaln\u0131zl\u0131k bakanl\u0131\u011f\u0131 kurarak bu duruma dikkat \u00e7ekmi\u015ftir. Art\u0131k sadece bireysel de\u011fil, toplumsal boyutta bir sorun haline gelmi\u015ftir.\u201d ifadesinde bulundu.<\/p>\n
Anne babaya ba\u011fl\u0131 de\u011fil ba\u011f\u0131ml\u0131 hale geliyorlar<\/p>\n
Bu \u00e7ocuklar\u0131n genellikle sosyal medya ve dijital ortamlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sahte ba\u011flar kurdu\u011funa dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Tarhan, \u201cGer\u00e7ek ili\u015fkilerden uzak, y\u00fczeysel, ge\u00e7ici ve yapay \u00f6vg\u00fclerle tatmin olurlar. Bu sahte ba\u011flar \u00e7ocuklara sahte bir \u2018de\u011ferli olma\u2019 hissi verir. Ger\u00e7ek ile sahte aras\u0131ndaki fark\u0131 ay\u0131rt edemedikleri i\u00e7in de bu ortamlar\u0131 daha g\u00fcvenli g\u00f6r\u00fcrler. Anne baban\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 ele\u015ftirel ya da yarg\u0131lay\u0131c\u0131 tutumu, \u00e7ocu\u011fun evde bile kendini bir mahkeme salonunda gibi hissetmesine neden olur. Bu nedenle \u00e7ocuk, daha \u00e7ok dijital d\u00fcnyada ba\u011flant\u0131 kurmaya y\u00f6nelir. \u0130nsan ba\u011f kurmadan ya\u015fayamaz; \u00e7ocuk da sanal ba\u011flarla bu bo\u015flu\u011fu doldurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ancak bu ba\u011flar yapayd\u0131r ve yaln\u0131zl\u0131k hissini daha da derinle\u015ftirir. Yaln\u0131z kalmak zamanla bir al\u0131\u015fkanl\u0131k haline gelir ve sahte bir huzur hissi yarat\u0131r. Bu durumun sonunda \u00e7ocuk, anne babaya ba\u011fl\u0131 de\u011fil ba\u011f\u0131ml\u0131 hale gelir ve s\u00fcre\u00e7 ilerledik\u00e7e onlar\u0131 da reddetmeye ba\u015flar.\u201d dedi.<\/p>\n
Yaln\u0131zl\u0131k g\u00fcnde bir paket sigara i\u00e7mek kadar hasar veriyor<\/p>\n
Prof. Dr. Nevzat Tarhan, Birle\u015fmi\u015f Milletler’in gelece\u011fi bekleyen \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck k\u00fcresel tehditten biri olarak ilan etti\u011fi “yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n”, art\u0131k somut bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorununa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirterek, “Yap\u0131lan istatistikler, ‘\u00e7ok yaln\u0131z\u0131m’ diyen ki\u015filerde kronik hastal\u0131k riskinin y\u00fczde 26 daha fazla oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bu durum, g\u00fcnde bir paket sigara i\u00e7mek kadar bedenimize hasar veriyor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Modernizmin “bireyselle\u015fme” ad\u0131 alt\u0131nda “bencille\u015fmeyi” y\u00fccelterek bu k\u00fcresel salg\u0131n\u0131 k\u00f6r\u00fckledi\u011fini dile getiren Prof. Dr. Tarhan, “Kalabal\u0131k yaln\u0131zl\u0131k” kavram\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye’de “y\u0131l\u0131n kelimesi” se\u00e7ilmesini, modernizmin “sessiz \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131” olarak niteledi.<\/p>\n
Prof. Dr. Tarhan, sosyal bir varl\u0131k olan insan\u0131n, ba\u015fkalar\u0131na muhta\u00e7 olmadan ya\u015fama \u00f6\u011fretisiyle asl\u0131nda kendi do\u011fas\u0131na ayk\u0131r\u0131 bir yola itildi\u011fini ifade etti.<\/p>\n
Se\u00e7ilmi\u015f yaln\u0131zl\u0131k bilgelik\u2026<\/p>\n
Her yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n k\u00f6t\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, “se\u00e7ilmi\u015f yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n” ki\u015finin kendini tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir “i\u00e7 ke\u015fif yolculu\u011fu” ve bilgele\u015fme f\u0131rsat\u0131 oldu\u011funu belirten Prof. Dr. Tarhan, as\u0131l tehlikenin, bireyin istemedi\u011fi halde yaln\u0131zl\u0131\u011fa itilmesi oldu\u011funu, bu durumun arkas\u0131nda yatan bencilli\u011fi “sosyal kanser” olarak tan\u0131mlad\u0131.<\/p>\n
“Bencil ve narsist insanlar, t\u0131pk\u0131 bir t\u00fcm\u00f6r h\u00fccresi gibi s\u0131n\u0131rs\u0131z, sorumsuz ve doyumsuzdur. V\u00fccudumuzun bu h\u00fccrelerle sava\u015ft\u0131\u011f\u0131 gibi, toplumun da bu ‘toksik’ ki\u015filiklerle m\u00fccadele etmesi gerekir.” Diyen Prof. Dr. Tarhan, yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n olu\u015fturdu\u011fu kronik stresin ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini bask\u0131layarak v\u00fccudun kendi kendini onarma mekanizmas\u0131n\u0131 bozdu\u011funu, bu k\u00fcresel tehdidin bir sonraki ad\u0131m\u0131n\u0131n depresyon oldu\u011funu ve \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn, sosyal ba\u011flar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmekte yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n
Kronik yaln\u0131zl\u0131k \u00e7eken ki\u015filerin beyninde erken y\u0131pranma oluyor<\/p>\n
Prof. Dr. Nevzat Tarhan, \u00f6zellikle pandemi sonras\u0131 gen\u00e7lerde artan ve okul reddi gibi sorunlarla kendini g\u00f6steren kronik yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n, beyinde somut ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir hasarlara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirerek, “Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, kronik yaln\u0131zl\u0131k \u00e7eken ki\u015filerin beyninde; bellek alan\u0131 olan hipokampus, duygular\u0131 d\u00fczenleyen anterior singulat korteks ve anlamland\u0131rmayla ilgili b\u00f6lgelerin fiziksel olarak k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyor. Bu durum ki\u015fileri erken y\u0131pranmaya ve ruhsal bozukluklara kar\u015f\u0131 savunmas\u0131z b\u0131rak\u0131yor.\u201d ifadesinde bulundu.<\/p>\n
Yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrekli stresin, gen ifadesini bozarak v\u00fccudun “tehlike olmad\u0131\u011f\u0131 halde tehlike var” sinyali vermesine ve tiroit gibi otoimm\u00fcn hastal\u0131klara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131s\u0131nda bulunan Prof. Dr. Tarhan, aile i\u00e7i ileti\u015fimin zay\u0131f oldu\u011fu, kurallar\u0131n nezaketle dengelenemedi\u011fi ortamlarda b\u00fcy\u00fcyen gen\u00e7lerin bu riske daha a\u00e7\u0131k oldu\u011funu, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn, \u00e7ocuklara sa\u011fl\u0131kl\u0131 ileti\u015fim ve problem \u00e7\u00f6zme becerilerinin \u00f6\u011fretilmesinde yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n
Yaln\u0131zl\u0131k salg\u0131n\u0131nda erkekler neden daha fazla risk alt\u0131nda?<\/p>\n
Yaln\u0131zl\u0131k ve sosyal izolasyon konusunda erkeklerin kad\u0131nlara g\u00f6re daha b\u00fcy\u00fck risk alt\u0131nda oldu\u011funu ifade eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, bunun temelinde kad\u0131n ve erkek beyninin genetik kodlar\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar\u0131n yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
“Kad\u0131n beyni, do\u011fu\u015ftan gelen annelik kodlar\u0131 nedeniyle empati ve s\u00f6zel ifade becerilerinde daha geli\u015fmi\u015ftir. Stres alt\u0131nda kad\u0131n, konu\u015farak ve sosyalle\u015ferek \u00e7\u00f6z\u00fcm ararken, erkek beyni zihinsel s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131na \u00e7ekilerek i\u00e7e kapan\u0131r.” Diyen Prof. Dr. Tarhan, bu temel farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n, erkekleri akran zorbal\u0131\u011f\u0131na, sosyal izolasyona ve kendini eve hapsetme gibi durumlara daha yatk\u0131n hale getirdi\u011fini belirtti.<\/p>\n
Kendini hayata kapatan gen\u00e7lerde zaman kavram\u0131n\u0131n dahi bozulabilece\u011fini, hangi ayda veya g\u00fcnde olduklar\u0131n\u0131 unutabileceklerini s\u00f6yleyen Prof. Dr. Tarhan, kad\u0131nlar\u0131n daha sosyal genetik \u015fifreler ta\u015f\u0131mas\u0131 nedeniyle teorik olarak bu k\u00fcresel yaln\u0131zl\u0131k salg\u0131n\u0131na kar\u015f\u0131 daha diren\u00e7li olmas\u0131n\u0131n beklendi\u011fini dile getirdi.<\/p>\n
Pandemi sonras\u0131 gen\u00e7lerde “sanal d\u00fcnyaya hapsolma” artt\u0131<\/p>\n
Prof. Dr. Nevzat Tarhan, \u00f6zellikle pandemi sonras\u0131 gen\u00e7lerde artan “sanal d\u00fcnyaya hapsolma” ve yaln\u0131zl\u0131k salg\u0131n\u0131n\u0131n temelinde, ailelerin \u00e7ocuklar\u0131na sundu\u011fu s\u0131n\u0131rs\u0131z konfor ve yanl\u0131\u015f ya\u015fam felsefesinin yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ederek, \u201cAman sorun \u00e7\u0131karmas\u0131n diye \u00e7ocu\u011fun her istedi\u011fini yapan, evin liderli\u011fini ona kapt\u0131ran anne-babalar, asl\u0131nda ona hayat\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmiyor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Evde stres seviyesi y\u00fcksek olan \u00e7ocuklar\u0131n, emek vermeden kolayca haz kaynaklar\u0131na ula\u015f\u0131lan sanal d\u00fcnyay\u0131 bir “s\u0131\u011f\u0131nak” olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulayan Prof. Dr. Tarhan, eline “ucuz bak\u0131c\u0131” olarak tablet verilen ve r\u00fcyas\u0131nda bile parma\u011f\u0131yla ekran kayd\u0131ran bebekler oldu\u011funu, \u0130skandinav \u00fclkelerinin 3 ya\u015f\u0131na kadar ekran\u0131 tamamen yasaklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n
“Biz \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za orta ve uzun vadeli hedefler sunmak yerine, sadece anl\u0131k haz ve dopamin odakl\u0131 bir hayat \u00f6\u011fretiyoruz. ‘5-10 sene sonra nerede olacaks\u0131n?’ sorusunu sormayan gen\u00e7, para, \u015f\u00f6hret ve alk\u0131\u015fla dolu sanal d\u00fcnyan\u0131n esiri oluyor.” diyen Prof. Dr. Tarhan, ailelere \u00e7ocuklar\u0131na anlam ve ama\u00e7 odakl\u0131 bir hayat sunmalar\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n
Sanal ortamdaki ileti\u015fimin “sosyal” de\u011fil, “sanal”<\/p>\n
Sanal ortamdaki ileti\u015fimin “sosyal” de\u011fil, “sanal” oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Prof. Dr. Tarhan, ger\u00e7ek fiziksel temas\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bu etkile\u015fimlerin beynin sadece hayal kurmayla ilgili alan\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
“Ger\u00e7ek sosyal hayatta be\u015f duyu, motor beceriler, empati ve sosyal s\u0131n\u0131rlar \u00f6\u011frenilir. Sanal ortamda ise \u00e7ocuk hata yap\u0131p kar\u015f\u0131 taraf\u0131n tepkisinden ders \u00e7\u0131karamaz, bu y\u00fczden sosyal s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00f6\u011frenemeyen bireyler yeti\u015fir.” diye konu\u015fan Prof. Dr. Tarhan, \u00f6zg\u00fcveni d\u00fc\u015f\u00fck ve stresini y\u00f6netemeyen ki\u015filerin, sahte bir onay ve s\u00fcr\u00fckleyicilik sunan sanal ortamlara, \u00f6zellikle de oyunlara ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n
\u0130nsan\u0131n “ili\u015fkisel bir varl\u0131k” oldu\u011funu ve sosyal olarak kendini g\u00fcvende hissetti\u011finde beynindeki tehlike devrelerinin sustu\u011funu vurgulayan Prof. Dr. Tarhan, mutlulukla yaln\u0131zl\u0131k aras\u0131nda do\u011frudan bir nedensellik ba\u011f\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Yaln\u0131zl\u0131\u011fa itilen ki\u015filerin, ger\u00e7ek problemlerden ka\u00e7mak i\u00e7in anl\u0131k hazlara s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Prof. Dr. Tarhan, “Halbuki ama\u00e7 ve anlam odakl\u0131 bir hayat se\u00e7seler, ba\u015flang\u0131\u00e7ta zorlansalar da orta ve uzun vadede kazan\u0131rlar. \u0130nsan, bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn ve bir anlam\u0131n par\u00e7as\u0131 olmak ister; as\u0131l mutluluk ve yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc burada yatar.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Aileler negatifle sava\u015fmak yerine, pozitifi art\u0131rmal\u0131<\/p>\n
Prof. Dr. Nevzat Tarhan, 15 ya\u015f\u0131ndaki bir gencin protestocu ve negatif tav\u0131rlar\u0131n\u0131n alt\u0131nda genellikle ailenin “fazla sevgiyle kar\u0131\u015f\u0131k fazla m\u00fcdahalesinin” yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ederek, “10 ya\u015f\u0131ndan sonra \u00e7ocu\u011fu y\u00f6netemezsiniz; ona heykelt\u0131ra\u015f gibi \u015fekil vermeye \u00e7al\u0131\u015fmak yerine, hayat yolunda bir ‘yol arkada\u015f\u0131’ olmal\u0131s\u0131n\u0131z.” ifadesinde bulundu.<\/p>\n
Buyurgan bir tavr\u0131n, \u00f6zellikle \u00f6zerklik duygusu geli\u015fmi\u015f \u00e7ocuklarda tam tersi bir tepkiye ve “ters kimlik” geli\u015fimine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Prof. Dr. Tarhan, ailelere “negatifle sava\u015fmak” yerine, “pozitifi art\u0131rma” stratejisini \u00f6nerdi.<\/p>\n
Prof. Dr. Tarhan, “\u00c7ocu\u011fun d\u00fcnyas\u0131na girebilmek i\u00e7in onun ilgi alanlar\u0131ndan (m\u00fczik, bilgisayar, sanat) bir kap\u0131 a\u00e7\u0131n. Nasihat ve konferans vermek yerine, \u00f6nce \u00e7ocu\u011fun iyi y\u00f6nlerini \u00f6v\u00fcn. G\u00fcven ili\u015fkisi tazelendi\u011finde, \u00e7ocuk yanl\u0131\u015f\u0131 zaten kendili\u011finden b\u0131rakacakt\u0131r.” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
Depresyon ve otizme bak\u0131l\u0131yor<\/p>\n
Kendini eve kapatan, hatta tuvalete bile gitmekte zorlanan “Hikikomori” benzeri vakalarda, ilk olarak altta yatan biyolojik bir neden olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Bu gen\u00e7lerde \u00f6ncelikle depresyon ve otizm spektrum bozuklu\u011fu gibi sosyal ileti\u015fim g\u00fc\u00e7l\u00fckleri olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tar\u0131yoruz. E\u011fer nonverbal (s\u00f6zel olmayan) \u00f6\u011frenme g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc gibi sorunlar varsa, tedavi tamamen de\u011fi\u015fiyor.” dedi.<\/p>\n
Pandemi sonras\u0131 bu t\u00fcr vakalarda ve ergen intihar giri\u015fimlerinde ciddi bir art\u0131\u015f ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131, daha \u00f6nce nadiren ihtiya\u00e7 duyulurken \u015fimdi ergen servislerinde yer bulmakta zorland\u0131klar\u0131n\u0131 ifade eden Prof. Dr. Tarhan, “E\u011fer ailede anne ve baba ortak bir dil konu\u015fuyor, tutarl\u0131 davran\u0131yor ve \u00e7ocuklar aras\u0131nda kutupla\u015fma yaratm\u0131yorsa, bu gen\u00e7ler h\u0131zla toparlan\u0131yor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Yaln\u0131zl\u0131k ve sosyal izolasyon ya\u015fayan ergenlerin en temel ihtiyac\u0131n\u0131n “adam yerine konmak” ve “de\u011fer verilmek” oldu\u011funu vurgulayan Prof. Dr. Tarhan, ailelerin “Bug\u00fcn nas\u0131ls\u0131n?” gibi basit sorular yerine, “\u015eunu nas\u0131l yapal\u0131m?” diyerek onu karar s\u00fcre\u00e7lerine dahil etmesinin \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u201c\u0130statistikler ‘\u00e7ok yaln\u0131z\u0131m’ diyen ki\u015filerde kronik hastal\u0131k riskinin y\u00fczde 26 daha fazla oldu\u011funu g\u00f6steriyor.\u201d Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, Japonca k\u00f6kenli bir kavram olan \u2018Hikikomori\u2019nin \u2018kendini izole etme sendromu\u2019 ya da \u2018sosyal geri \u00e7ekilme bozuklu\u011fu\u2019 \u015feklinde tan\u0131mlanabilece\u011fini ifade ederek, \u201c\u00d6zellikle ergenlik d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131kan bu durum, ilk olarak 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda Japonya\u2019da tan\u0131mlanm\u0131\u015f; ba\u015flang\u0131\u00e7ta Japon k\u00fclt\u00fcr\u00fcne […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":106303,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-106302","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"views":549,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/106302","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=106302"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/106302\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/106303"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=106302"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=106302"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=106302"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}