{"id":104400,"date":"2025-08-08T11:38:41","date_gmt":"2025-08-08T08:38:41","guid":{"rendered":"https:\/\/mersingazetesi.com\/?p=104400"},"modified":"2025-08-08T11:38:41","modified_gmt":"2025-08-08T08:38:41","slug":"folklor-ve-etnografya-kaynagimiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/2025\/08\/08\/folklor-ve-etnografya-kaynagimiz\/","title":{"rendered":"FOLKL\u00d6R VE ETNOGRAFYA KAYNA\u011eIMIZ&#8230;"},"content":{"rendered":"<div class=\"gs\">\n<div class=\"\">\n<div id=\":18c\" class=\"ii gt\">\n<div id=\":188\" class=\"a3s aiL \">\n<div dir=\"ltr\">Bilindi\u011fi gibi T\u00fcrklerin ilk yurdu Orta Asya idi.<br \/>\nT\u00fcrkler \u00c7in Seddinin \u00f6tesinde, Orta Asya&#8217; da \u00e7ok \u00e7etin iklim ve arazi \u015fartlar\u0131nda g\u00f6\u00e7ebe hayvanc\u0131l\u0131kla ge\u00e7inmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131.<br \/>\nT\u00fcrklerin bundan sonraki yurdu olan, Hazar Denizinin do\u011fusundaki Mavera\u00fcnnehir ve Horasan B\u00f6lgesi de b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7\u00f6lden ibaretti.<br \/>\nDerken T\u00fcrkler Anadolu&#8217; ya geldiler. Buran\u0131n co\u011frafi \u00f6zellikleri T\u00fcrklerin toplumsal geli\u015fmesinde b\u00fcy\u00fck bir paya sahiptir.<br \/>\nAnadolu&#8217; nun \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde yayla ve da\u011fl\u0131k olu\u015fu hayvanc\u0131l\u0131k yapan Y\u00f6r\u00fckler&#8217; e bildikleri ve ihtiya\u00e7lar\u0131 olan bir ortam\u0131 sa\u011fl\u0131yordu.<br \/>\nFakat bu yaylan\u0131n pek \u00e7ok yerinde tar\u0131ma elveri\u015fli ova ve vadiler de vard\u0131. \u00d6rne\u011fin, Konya, Ankara, Eski\u015fehir gibi b\u00fcy\u00fck ovalar.<br \/>\nYaylay\u0131 \u00e7evreleyen da\u011flar\u0131n \u00f6tesinde de bereketli k\u0131y\u0131 ovalar\u0131 s\u0131ralan\u0131yordu. Y\u00f6r\u00fckler bu k\u0131tada tedricen, al\u0131\u015ft\u0131ra al\u0131\u015ft\u0131ra &#8211; bu sayede toplumsal ve ki\u015filiksel \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bunal\u0131mlara fazla d\u00fc\u015fmeden &#8211; yerle\u015fikli\u011fe, \u00e7ift\u00e7ili\u011fe ge\u00e7i\u015fin ideal ko\u015fullar\u0131n\u0131 buldular.<br \/>\nAnadolu&#8217; da n\u00fcfus yo\u011funlu\u011funun fazla olmamas\u0131 yerle\u015fik d\u00fczene ge\u00e7i\u015fin nispeten kavgas\u0131z g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcz olmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.. Malazgirt zaferinden sonra b\u00fct\u00fcn Anadolu&#8217;ya, 24 O\u011fuz boyuna mensup kabileler fetih heyecan\u0131, yeni yurtlar bulma hevesiyle akma\u011fa ba\u015flad\u0131lar.<br \/>\nOsman Bey, S\u00f6\u011f\u00fct civar\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck y\u00f6r\u00fck grubunun liderli\u011fini babas\u0131 Ertu\u011frul Bey&#8217; den 1281 y\u0131l\u0131nda devralm\u0131\u015ft\u0131. Fakat bu s\u0131ralarda ba\u015fkan\u0131 oldu\u011fu grup tarih sahnesinde tan\u0131nmayacak kadar k\u00fc\u00e7\u00fck ve \u00f6nemsizdi.<br \/>\nAncak Osman Bey&#8217;in ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda yirmi y\u0131l ya\u015fad\u0131ktan sonra bu k\u00fc\u00e7\u00fck toplum A\u015firetten Beyli\u011fe &#8211; Beylikten Cihan Devletine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nOsmanl\u0131lar, Anadolu\u2019ya hakim olmak i\u00e7in u\u011fra\u015f verdikleri s\u0131radaen b\u00fcy\u00fck rakipleri Karamano\u011fullar\u0131 idi. Ve Karamano\u011fullar\u0131, b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu T\u00fcrkmenlerden olu\u015fan bir T\u00fcrk beyli\u011fiydi.<br \/>\nAs\u0131l konumuza gelince:<br \/>\nY\u00f6r\u00fck kelimesi, \u00f6z T\u00fcrk\u00e7e \u201cy\u00fcr\u00fcmek\u201d fiilinden gelmektedir. Y\u00f6r\u00fckler bilindi\u011fi \u00fczere s\u00fcrekli g\u00f6\u00e7 eden bir topluluk oldu\u011fu i\u00e7in, onlara \u201cy\u00fcr\u00fcyen T\u00fcrkler\u201d denilmi\u015ftir. \u201c-\u00dck\u201d eki, \u00f6zellikle Mersin, Ayd\u0131n, Antalya gibi b\u00f6lgelerde \u201cyap\u0131k, g\u00f6r\u00fck, gezik\u2026\u201d \u015fekillerinde s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\nY\u00f6r\u00fckler; Anadolu\u2019nun \u00e7e\u015fitli y\u00f6relerinde, topra\u011fa ba\u011flanmadan ya\u015fayan g\u00f6\u00e7ebe T\u00fcrkmenlere verilen isimdir.<br \/>\nY\u00f6r\u00fck ise Anadolu ve Rumeli\u2019de g\u00f6\u00e7ebe hayat\u0131 ya\u015fayan T\u00fcrk kabilelerine verilen genel isimdir.<br \/>\nT\u00fcrk\u00e7e \u201cy\u00fcr\u00fcmek\u201d fiilinden t\u00fcreyip, \u201cy\u00fcr\u00fcyen, sefere ko\u015fan \u00e7ad\u0131r halk\u0131\u201d manalar\u0131na gelen Y\u00f6r\u00fck kelimesi genel olarak \u201cbir yerde durmay\u0131p devaml\u0131 yer de\u011fi\u015ftiren g\u00f6\u00e7ebe halk\u201d anlam\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\nO\u011fuz T\u00fcrklerinde ya\u015famlar\u0131n\u0131 topra\u011fa ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fil de g\u00f6\u00e7ebe olarak s\u00fcrd\u00fcren T\u00fcrkmen b\u00f6l\u00fcmlerine \u201cY\u00f6r\u00fck\u201d ad\u0131 verilmi\u015fti.<br \/>\nOsmanl\u0131lar zaman\u0131nda 16\u2019\u0131c\u0131 y\u00fczy\u0131lda konup-g\u00f6\u00e7er olan T\u00fcrkmenlere de \u201cY\u00f6r\u00fck\u201d ad\u0131 verilmi\u015fti.<br \/>\nY\u00f6r\u00fcklerin \u201ck\u0131\u015flak\u201d ve \u201cyaylak\u201d ad\u0131yla iki ayr\u0131 bar\u0131naklar\u0131 bulunurdu.<br \/>\nYaz\u0131n hayvan s\u00fcr\u00fcleriyle birlikte yaylalara \u00e7\u0131kan Y\u00f6r\u00fckler, k\u0131\u015f\u0131n daha s\u0131cak k\u0131y\u0131ya yak\u0131n ovalara inerlerdi.<br \/>\nK\u0131\u015fl\u0131k ve yazl\u0131k yerlere gelen insanlara \u201cY\u00f6r\u00fck Obas\u0131\u201d denirdi.<br \/>\nAyn\u0131 soydan gelen oba halk\u0131na da \u201coymak\u201d ad\u0131 verilirdi.<br \/>\nOymaklar\u0131n ba\u015f\u0131nda da oymak beyleri bulunurdu.<br \/>\nOymak beyinin uygun g\u00f6rece\u011fi g\u00fcnde ilkbaharda Y\u00f6r\u00fck obalar\u0131 hep birlikte yaylaya do\u011fru yola \u00e7\u0131karlard\u0131.<br \/>\nY\u00f6r\u00fckler deve y\u00fcn\u00fcnden, koyun y\u00fcn\u00fcnden, ke\u00e7i k\u0131l\u0131ndan \u00e7ad\u0131rlar, giyecekler, kilimler, \u00e7uvallar, \u00e7ul-seccade-somat-heybeler dokurlard\u0131.<br \/>\nIstar, kirmen(e\u011firtme\u00e7), \u00f6zeme, \u00e7\u0131kr\u0131k, k\u0131l \u00e7uval, ala \u00e7uval, \u00e7ul, somat, cepken, darabulus\u2026 Y\u00f6r\u00fckler taraf\u0131ndan s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan kelimelerdir.<br \/>\nY\u00f6r\u00fcklerde \u201c\u00e7ad\u0131r\u201d ailenin evidir.<br \/>\nT\u00fcrk menk\u0131belerine g\u00f6re ilk \u00e7ad\u0131r\u0131 yapan T\u00fcrk hand\u0131r.<br \/>\nG\u00f6kt\u00fcrklerin bir k\u0131sm\u0131 da ke\u00e7e \u00e7ad\u0131rlarda oturmu\u015flard\u0131.<br \/>\n\u00c7ad\u0131r kelimesi T\u00fcrk\u00e7e; &#8220;\u00c7at &#8221; k\u00f6k\u00fcnden gelmektedir.<br \/>\nDokumadan yap\u0131lan, ta\u015f\u0131nabilen meskenlere &#8220;\u00e7ad\u0131r&#8221; denilmi\u015ftir.<br \/>\nO\u011fuzlar buna \u201c\u00c7a\u015f\u0131r\u201d demi\u015flerdi.<br \/>\nKad\u0131nlar\u0131n dokudu\u011fu \u00e7ad\u0131rlar, ortadire\u011fin \u00e7evresindeki 5,7,9\u2026 direk \u00fczerine kurulurdu.<br \/>\n\u00c7ad\u0131rda kap\u0131, pencereler, baca, ocakl\u0131k, yatakl\u0131k, kapl\u0131k gibi \u00e7e\u015fitli odalar bulunurdu.<br \/>\n\u00c7ad\u0131r; direkler \u00fczerine kurulur, direklerin \u00e7ad\u0131r\u0131 ta\u015f\u0131malar\u0131 yan\u0131nda ba\u015fka g\u00f6revleri de olurdu.<br \/>\nBu direkler silah dire\u011fi, mutfak dire\u011fi, giysi dire\u011fi gibi isimler verilirdi.<br \/>\nOsmanl\u0131larda Y\u00f6r\u00fckleri topra\u011fa yerle\u015ftirmek i\u00e7in belli bir \u201ciskan siyaseti\u201duygulanm\u0131\u015f ve pek \u00e7ok \u201coba\u201d topra\u011fa ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131.<br \/>\nBug\u00fcn ba\u015fta Kayseri, Ni\u011fde, Adana, \u0130\u00e7el, Bursa, Mara\u015f olmak \u00fczere pek \u00e7ok ilimizde Y\u00f6r\u00fcklere rastlanmaktad\u0131r.<br \/>\nY\u00f6r\u00fckler; \u0130\u00e7el Y\u00f6r\u00fckleri, Bursa Y\u00f6r\u00fckleri, Tekeli Y\u00f6r\u00fckleri, Haruniye Y\u00f6r\u00fckleri, Ara\u00e7 Y\u00f6r\u00fckleri, Tarakl\u0131 Y\u00f6r\u00fckleri, Zile Y\u00f6r\u00fckleri, Karaca Y\u00f6r\u00fckleri, Nacakl\u0131 Y\u00f6r\u00fckleri, Toraman Y\u00f6r\u00fckleri, Nas\u0131rl\u0131 Y\u00f6r\u00fckleri, Tacirli Y\u00f6r\u00fckleri gibi adlarla an\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\nAnadolu\u2019da say\u0131lar\u0131 \u00e7ok az kalan Y\u00f6r\u00fckler \u00e7ok zengin bir folklor ve etnografya kayna\u011f\u0131d\u0131r.<br \/>\nHo\u015f\u00e7a kal\u0131n\u0131z<\/div>\n<div class=\"yj6qo\"><\/div>\n<div class=\"adL\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"WhmR8e\" data-hash=\"0\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilindi\u011fi gibi T\u00fcrklerin ilk yurdu Orta Asya idi. T\u00fcrkler \u00c7in Seddinin \u00f6tesinde, Orta Asya&#8217; da \u00e7ok \u00e7etin iklim ve arazi \u015fartlar\u0131nda g\u00f6\u00e7ebe hayvanc\u0131l\u0131kla ge\u00e7inmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. T\u00fcrklerin bundan sonraki yurdu olan, Hazar Denizinin do\u011fusundaki Mavera\u00fcnnehir ve Horasan B\u00f6lgesi de b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7\u00f6lden ibaretti. Derken T\u00fcrkler Anadolu&#8217; ya geldiler. Buran\u0131n co\u011frafi \u00f6zellikleri T\u00fcrklerin toplumsal geli\u015fmesinde b\u00fcy\u00fck bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":103323,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-104400","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gazi-mert"],"views":460,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104400","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=104400"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104400\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/103323"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=104400"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=104400"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=104400"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}