{"id":103618,"date":"2025-07-28T13:15:37","date_gmt":"2025-07-28T10:15:37","guid":{"rendered":"https:\/\/mersingazetesi.com\/?p=103618"},"modified":"2025-07-28T13:15:37","modified_gmt":"2025-07-28T10:15:37","slug":"dindar-bir-rint-hafiz-sadi-sirazi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/2025\/07\/28\/dindar-bir-rint-hafiz-sadi-sirazi-2\/","title":{"rendered":"D\u0130NDAR B\u0130R R\u0130NT! HAFIZ SAD\u0130 \u015e\u0130RAZ\u0130!"},"content":{"rendered":"<div>Biz her ne kadar k\u0131ymetlerini bilmesek de, \u0130slam D\u00fcnyas\u0131 ge\u00e7mi\u015fte (\u0130slam D\u00fcnyas\u0131&#8217;n\u0131n alt\u0131n \u00e7a\u011f\u0131 olarak bilinen, felsefeyle tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131nlanma d\u00f6neminde) \u00e7ok b\u00fcy\u00fck de\u011ferler yeti\u015ftirmi\u015ftir. Bu de\u011ferlerden biri de, 1210-1292 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda bug\u00fcnk\u00fc \u0130ran Co\u011frafyas\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f olan, T\u00fcrk as\u0131ll\u0131 ve Haf\u0131z lakapl\u0131 Sadi \u015eirazi&#8217;dir.<\/div>\n<div>\u00dcnl\u00fc Alman filozofu ve edebiyat\u00e7\u0131s\u0131 Goethe&#8217;nin, \u00fczerine koca bir divan yazd\u0131\u011f\u0131 Sadi, devrinin tutucu ve gerici hakim inan\u00e7 anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 sorgulamaktan, ele\u015ftirmekten ve yermekten zerrece geri durmam\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve \u015fairdir.<br \/>\nDevrinin tutucu ve gerici hakim inan\u00e7 anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 bir dizesinde tatl\u0131 bir ironiyle bak\u0131n nas\u0131l ele\u015ftiriyor Sadi!?<br \/>\n&#8220;G\u00f6rd\u00fcn\u00fcz de\u011fil mi?<br \/>\nBir ta\u015f kadar sa\u011flam olan iman\u0131n temeli!<br \/>\nCamdan bir kadehle nas\u0131l da da\u011f\u0131l\u0131verdi!&#8221;<br \/>\n(\u015eair diyor ki! Ger\u00e7ekten sa\u011flam olan bir iman, bir kadeh \u015farapla yok olur gider mi?)<br \/>\nSadi bir ba\u015fka dizesinde de fakihleri tatl\u0131 bir ironiyle ele\u015ftiriyor ve \u015f\u00f6yle diyor!<br \/>\n&#8220;D\u00fcn gece medresenin fakihi fetva verdi!<br \/>\n\u015earap i\u00e7mek haram olsa da yetim hakk\u0131 yemekten evlad\u0131r.<br \/>\n(Ey fakih! \u0130nsanlara de ki, \u015farap i\u00e7mek dinimizce haram olsa da yetim hakk\u0131 yemekten iyidir.)<br \/>\nG\u00f6n\u00fcl y\u0131kman\u0131n ne kadar k\u00f6t\u00fc bir \u015fey oldu\u011funu anlatmak i\u00e7in de bir d\u00f6rtl\u00fc\u011f\u00fcnde \u015f\u00f6yle der Sadi!<br \/>\n&#8220;G\u00f6n\u00fcl yaras\u0131ndan sak\u0131nmak gerek!<br \/>\nKi yoktur cihanda onun merhemi!<br \/>\nYapmak dahi varken g\u00f6n\u00fcl y\u0131kma ki!<br \/>\nY\u0131k\u0131k g\u00f6nl\u00fcn ah\u0131 yakar alemi!&#8221;<br \/>\nBir ba\u015fka dizesinde de g\u00f6nl\u00fc k\u0131r\u0131lanlar\u0131 \u015f\u00f6yle teselli eder \u015eair!<br \/>\n&#8220;Kesme nevan\u0131 i\u00e7ine salsalar da keder!<br \/>\nK\u0131r\u0131lsa g\u00f6n\u00fcl, medd \u00fc cezr ile hepsi ge\u00e7er!<br \/>\n(Seni \u00fcz\u00fcnt\u00fcye bo\u011fdular diye hayat\u0131ndan -yiyece\u011finden, i\u00e7ece\u011finden- vazge\u00e7me!<br \/>\n\u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6nl\u00fcn k\u0131r\u0131lsa bile, derin bir dalgalanma -b\u00fcy\u00fck bir sevin\u00e7 ya da mutluluk- ya\u015fad\u0131\u011f\u0131nda bu k\u0131rg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n ge\u00e7er gider.)<br \/>\nSadi&#8217;yi, a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fu iki g\u00fczel \u015fiiriyle, \u015fairimiz Yahya Kemal Beyatl\u0131&#8217;y\u0131 da \u015eairi anmak i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131 R\u0130NTLER\u0130N \u00d6L\u00dcM\u00dc adl\u0131 o me\u015fhur dizeleriyle and\u0131ktan sonra, yaz\u0131m\u0131, Haf\u0131z&#8217;la devrin Mo\u011fol Valisi aras\u0131nda ge\u00e7ti\u011fi rivayet edilen ho\u015f bir hikayeyle noktal\u0131yorum!<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>SAK\u0130<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>&#8220;Saki!<\/div>\n<div>Doldur kadehi, sun bize!<\/div>\n<div>A\u015fk kolay g\u00f6r\u00fcnd\u00fc ilkin amma<\/div>\n<div>Ne g\u00fc\u00e7l\u00fckler \u00e7\u0131kmad\u0131 ki sonra<\/div>\n<div>Umut i\u00e7indeydi a\u015f\u0131klar!<\/div>\n<div>Saba da\u011f\u0131tacak sevgilinin z\u00fclf\u00fcn\u00fc<\/div>\n<div>Getirecek mis kokusunu diye<\/div>\n<div>G\u00f6n\u00fcller kan dolmu\u015ftu!<\/div>\n<div>Bekleyece\u011fim diye<\/div>\n<div>Sevgilinin kona\u011f\u0131nda g\u00fcven olur mu?<\/div>\n<div>\u00c7anlar \u00e7alar durur!<\/div>\n<div>Y\u00fck\u00fcn\u00fcz\u00fc toplay\u0131n diye<\/div>\n<div>Pirin derse!<\/div>\n<div>&#8220;Bula seccadeni meye!&#8221;<\/div>\n<div>Salik dedi\u011fin habersiz kalmaz!<\/div>\n<div>Yoldan, yordamdan&#8230;<\/div>\n<div>Gece karanl\u0131k!<\/div>\n<div>Dalgalar \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc!<\/div>\n<div>Girdap korkun\u00e7!<\/div>\n<div>Fakat ne bilir halimizi sahilde olanlar<\/div>\n<div>Bencillikten \u00e7\u0131kt\u0131 ad\u0131m k\u00f6t\u00fcye<\/div>\n<div>\u0130\u015fim oldu tebah<\/div>\n<div>Kurulmu\u015f bir kere<\/div>\n<div>Hangi s\u0131r gizli kal\u0131r b\u00f6yle?!<\/div>\n<div>Huzur istiyorsan Haf\u0131z?!<\/div>\n<div>Kaybolma onun g\u00f6z\u00fcnden<\/div>\n<div>Kavu\u015ftunsa sevdi\u011fine?!<\/div>\n<div>Sat anas\u0131n\u0131 d\u00fcnyan\u0131n!&#8221;<\/div>\n<div>Rint: Kinden, kibirden ar\u0131nm\u0131\u015f olan, g\u00f6nl\u00fc g\u00fczel ve \u015fen olan, g\u00f6n\u00fcl eri<\/div>\n<div>Fakih: F\u0131k\u0131h konusunda uzman olan ki\u015fi<\/div>\n<div>Saba : Sabah yeli, sabahlar\u0131 g\u00fcndo\u011fudan esen hafif ve tatl\u0131 r\u00fczgar<\/div>\n<div>Salik: Bir yola girmi\u015f olan, bir yolu tutup giden, yol ehli<\/div>\n<div>Tebah: Harap olmu\u015f, viraneye d\u00f6nm\u00fc\u015f, mahvolmu\u015f, y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, peri\u015fan olmu\u015f.<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>&#8220;Biz gams\u0131z sarho\u015flar\u0131z, ayd\u0131n karanl\u0131klar\u0131z!<\/div>\n<div>Hem kadehle solukda\u015f, hem de ayr\u0131l\u0131klar\u0131z!<\/div>\n<div>Sevgilinin ka\u015flar\u0131 e\u011fdi kaderimizi!<\/div>\n<div>O g\u00fcnden beridir biz d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f yarat\u0131klar\u0131z!<\/div>\n<div>Ey g\u00fcl\u00fcm, sen daha d\u00fcn par\u00e7alad\u0131n g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fc!<\/div>\n<div>Ama biz taa do\u011fu\u015ftan k\u0131z\u0131l \u015fakay\u0131klar\u0131z!<\/div>\n<div>Lale gibi ortada yaln\u0131z kadehi g\u00f6rme!<\/div>\n<div>\u015eu yaram\u0131za bir bak, g\u00f6r nas\u0131l a\u015f\u0131klar\u0131z!?<\/div>\n<div>\u015eiirdeki renge ve hayale bakma Haf\u0131z!<\/div>\n<div>Biz ki bo\u015f bir levhay\u0131z, dokunduk\u00e7a \u00e7\u0131nlar\u0131z!&#8221;<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>R\u0130NTLER\u0130N \u00d6L\u00dcM\u00dc<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>Haf\u0131z&#8217;\u0131n kabri olan bah\u00e7ede bir g\u00fcl varm\u0131\u015f!<\/div>\n<div>Yeniden, her g\u00fcn a\u00e7arm\u0131\u015f kanayan rengiyle!<\/div>\n<div>Gece b\u00fclb\u00fcl a\u011faran vakte kadar a\u011flarm\u0131\u015f!<\/div>\n<div>Eski \u015eiraz&#8217;\u0131 hayal ettiren ahengiyle.<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>\u00d6l\u00fcm, asude bahar \u00fclkesidir her rinde!<\/div>\n<div>G\u00f6nl\u00fc her yerde buhurdan gibi y\u0131llarca t\u00fcter!<\/div>\n<div>Ve serin serviler alt\u0131nda kalan kabrinde!<\/div>\n<div>Her seher bir g\u00fcl a\u00e7ar, her gece bir b\u00fclb\u00fcl \u00f6ter!<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>Rivayet o ki, \u015eiraz&#8217;\u0131 i\u015fgal eden Mo\u011follar, \u015fehre bir vali atarlar. Her i\u015fgal valisi gibi, bu Vali de yerli halka a\u011f\u0131r vergiler salar. Gelin g\u00f6r\u00fcn ki, bir\u00e7ok insan gibi Haf\u0131z da bu vergileri \u00f6deyemez. Bunun \u00fczerine zaptiyeler Haf\u0131z&#8217;\u0131 yakalarlar ve \u00fcnl\u00fc biri olmas\u0131 nedeniyle Vali&#8217;nin huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131rlar.<\/div>\n<div>Vali, \u015eairin, &#8220;Verse hani O \u015eirazl\u0131 Dilber g\u00f6nl\u00fcm\u00fcn murad\u0131n\u0131<\/div>\n<div>Yana\u011f\u0131ndaki bir \u00e7ift bene Semerkant&#8217;\u0131 ve Buhara&#8217;y\u0131 bah\u015federim!&#8221; dizesini hat\u0131rlatarak Haf\u0131z&#8217;a sorar!<\/div>\n<div>&#8220;\u015eiirindeki \u015eirazl\u0131 O T\u00fcrk G\u00fczeli&#8217;nin yana\u011f\u0131ndaki bir \u00e7ift bene Semerkant&#8217;\u0131 ve Buhara&#8217;y\u0131 vermekten s\u00f6z eden sen, nas\u0131l olur da bu vergileri \u00f6deyemezsin?<\/div>\n<div>Haf\u0131z, s\u0131rt\u0131ndaki lime lime olmu\u015f, eski, soluk ve i\u00e7liksiz mintan\u0131n\u0131 (yakas\u0131z g\u00f6mle\u011fini) Vali&#8217;ye g\u00f6stererek \u015f\u00f6yle der!<\/div>\n<div>&#8220;G\u00f6r\u00fcyorsunuz i\u015fte! C\u00f6mertli\u011fimiz y\u00fcz\u00fcnden, vere vere \u015fu s\u0131rt\u0131m\u0131zdaki lime lime olmu\u015f, eski, soluk ve i\u00e7liksiz mintandan gayr\u0131 bir \u015feyimiz kalmad\u0131.<\/div>\n<div>Bu samimi cevap Vali&#8217;nin \u00e7ok ho\u015funa gider ve maiyetine emir vererek Haf\u0131z&#8217;\u0131n vergilerden muaf tutulmas\u0131n\u0131 ister.<\/div>\n<div>Ruhun \u015fad, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n sonsuz olsun b\u00fcy\u00fck Usta!<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Biz her ne kadar k\u0131ymetlerini bilmesek de, \u0130slam D\u00fcnyas\u0131 ge\u00e7mi\u015fte (\u0130slam D\u00fcnyas\u0131&#8217;n\u0131n alt\u0131n \u00e7a\u011f\u0131 olarak bilinen, felsefeyle tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131nlanma d\u00f6neminde) \u00e7ok b\u00fcy\u00fck de\u011ferler yeti\u015ftirmi\u015ftir. Bu de\u011ferlerden biri de, 1210-1292 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda bug\u00fcnk\u00fc \u0130ran Co\u011frafyas\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f olan, T\u00fcrk as\u0131ll\u0131 ve Haf\u0131z lakapl\u0131 Sadi \u015eirazi&#8217;dir. \u00dcnl\u00fc Alman filozofu ve edebiyat\u00e7\u0131s\u0131 Goethe&#8217;nin, \u00fczerine koca bir divan yazd\u0131\u011f\u0131 Sadi, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":102332,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-103618","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-erdogan-serin"],"views":524,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103618","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=103618"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103618\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/102332"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=103618"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=103618"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=103618"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}