Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesi’nin (UCM) Ukrayna’da Vladimir Putin ve Gazze’de Benjamin Netanyahu hakk\u0131nda yakalama emri \u00e7\u0131karmas\u0131yla ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7, d\u00fcnya liderlerinin dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 konusunda yeni bir d\u00f6nemin habercisi olabilir. \u015eimdi ise g\u00f6zler Fransa’ya \u00e7evrildi. Fransa’n\u0131n en y\u00fcksek mahkemesi, Cuma g\u00fcn\u00fc eski Suriye Devlet Ba\u015fkan\u0131 Be\u015far Esad’\u0131n dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131l\u0131p kald\u0131r\u0131lamayaca\u011f\u0131na karar verecek. Bu karar, sadece devrik liderleri de\u011fil, bana kal\u0131rsa \u015fu anda iktidarda olan liderleri de kapsayan uluslararas\u0131 yarg\u0131lama i\u00e7in yasal \u00e7er\u00e7eveyi g\u00fc\u00e7lendirebilir.<\/p>\n
Esad Neden Yarg\u0131lan\u0131yor?
\nBe\u015far Esad, 2013’te Guta’da ve 2018’de Duma’da kimyasal silah kulland\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131yla Fransa’da Yarg\u0131tay \u00f6n\u00fcnde g\u0131yab\u0131nda yarg\u0131lan\u0131yor. \u015eu anda Rusya’da s\u00fcrg\u00fcnde ya\u015fayan Suriye’nin eski lideri, bu kimyasal sald\u0131r\u0131lar\u0131n arkas\u0131nda oldu\u011funu reddediyor. Ancak iddialar son derece ciddi ve binlerce sivilin hayat\u0131na mal olan olaylarla ilgili.<\/p>\n
“Ma\u011fdurlar \u0130\u00e7in B\u00fcy\u00fck Bir Zafer” ve Yeni Bir Emsal
\nSava\u015f su\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin kan\u0131tlar\u0131 toplayan Suriye Medya Merkezi’nin ba\u015fkan\u0131 Mazen Darwish’e g\u00f6re, Esad aleyhine \u00e7\u0131kacak bir karar “ma\u011fdurlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir zafer” olacak. Darwish’in vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi: “Bu sadece Suriyelilerle ilgili de\u011fil, herhangi bir \u00fclkeden ma\u011fdurlar i\u00e7in de bir kap\u0131 a\u00e7acak ve ilk kez bir yerel soru\u015fturma yarg\u0131c\u0131, y\u00f6netimi s\u0131ras\u0131nda bir ba\u015fkan i\u00e7in tutuklama emri \u00e7\u0131karma hakk\u0131na sahip olacak.”<\/p>\n
Bu k\u0131s\u0131m, bana g\u00f6re, karar\u0131n neden bu kadar kritik oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. E\u011fer Frans\u0131z mahkemesi, g\u00f6revdeki bir devlet ba\u015fkan\u0131n\u0131n bile (eski olsa dahi) i\u015fledi\u011fi iddia edilen su\u00e7lar nedeniyle yerel bir mahkemede yarg\u0131lanmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7arsa, bu, uluslararas\u0131 hukukta ve devlet ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 prensibinde \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olabilir. Art\u0131k liderler, i\u015fledikleri su\u00e7lar\u0131n bedelini sadece Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesi gibi b\u00fcy\u00fck organlarda de\u011fil, yerel mahkemelerde de \u00f6deme riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabilirler. Bu, adalet aray\u0131\u015f\u0131ndaki ma\u011fdurlar i\u00e7in \u00e7ok daha eri\u015filebilir bir yol anlam\u0131na gelebilir.<\/p>\n
Siyaset ve Adalet Aras\u0131ndaki \u00c7izgi
\nBu t\u00fcr kararlar, siyaset ile adalet aras\u0131ndaki ince \u00e7izgiyi bir kez daha g\u00fcndeme getiriyor. Liderlerin mutlak dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sorgulanmas\u0131, uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 ve sava\u015f hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir ad\u0131md\u0131r. Bir \u00fclkenin i\u00e7 hukuk mekanizmas\u0131n\u0131n, evrensel yarg\u0131 ilkesini kullanarak ba\u015fka bir \u00fclkenin eski devlet ba\u015fkan\u0131n\u0131 yarg\u0131layabilmesi, adalet aray\u0131\u015f\u0131na yeni bir boyut kazand\u0131r\u0131yor.<\/p>\n
Elbette bu karar\u0131n siyasi yans\u0131malar\u0131 da olacakt\u0131r. Ancak, e\u011fer adalet galip gelirse, bu durum gelecekteki liderler i\u00e7in \u00f6nemli bir cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k yaratabilir. Kim bilir, belki de bu karar, iktidarda olanlar\u0131n, g\u00fc\u00e7lerini kullan\u0131rken daha dikkatli olmalar\u0131 gerekti\u011fi mesaj\u0131n\u0131 daha net bir \u015fekilde iletir.<\/p>\n
Sizce bu t\u00fcr kararlar, k\u00fcresel siyasette liderlerin dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 alg\u0131s\u0131n\u0131 nas\u0131l etkileyecek ve uluslararas\u0131 adaletin gelece\u011fini \u015fekillendirecek mi?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesi’nin (UCM) Ukrayna’da Vladimir Putin ve Gazze’de Benjamin Netanyahu hakk\u0131nda yakalama emri \u00e7\u0131karmas\u0131yla ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7, d\u00fcnya liderlerinin dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 konusunda yeni bir d\u00f6nemin habercisi olabilir. \u015eimdi ise g\u00f6zler Fransa’ya \u00e7evrildi. Fransa’n\u0131n en y\u00fcksek mahkemesi, Cuma g\u00fcn\u00fc eski Suriye Devlet Ba\u015fkan\u0131 Be\u015far Esad’\u0131n dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131l\u0131p kald\u0131r\u0131lamayaca\u011f\u0131na karar verecek. Bu karar, sadece devrik liderleri de\u011fil, bana […]<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":102169,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[112],"tags":[],"class_list":["post-103441","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-umut-can-erkan"],"views":237,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103441","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=103441"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103441\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/102169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=103441"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=103441"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=103441"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}