{"id":102850,"date":"2025-07-17T14:29:32","date_gmt":"2025-07-17T11:29:32","guid":{"rendered":"https:\/\/mersingazetesi.com\/?p=102850"},"modified":"2025-07-17T14:29:32","modified_gmt":"2025-07-17T11:29:32","slug":"abden-macaristana-hukukun-ustunlugu-darbesi-fonlar-kesilebilir-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/2025\/07\/17\/abden-macaristana-hukukun-ustunlugu-darbesi-fonlar-kesilebilir-mi\/","title":{"rendered":"AB’den Macaristan’a “Hukukun \u00dcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc” Darbesi: Fonlar Kesilebilir mi?"},"content":{"rendered":"
Avrupa Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 Ursula Von der Leyen, \u00c7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 yeni b\u00fct\u00e7e \u00f6nerisiyle Avrupa Birli\u011fi’nde (AB) olduk\u00e7a \u00f6nemli bir tart\u0131\u015fmay\u0131 ba\u015flatt\u0131. 2028-2034 d\u00f6nemini kapsayacak bu yeni b\u00fct\u00e7ede, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne dair \u00e7ok daha s\u0131k\u0131 ko\u015fullar getirilmesi planlan\u0131yor. Bana kal\u0131rsa, bu ad\u0131m, AB’nin temel de\u011ferlerinden \u00f6d\u00fcn vermeyece\u011finin net bir mesaj\u0131 ve \u00f6zellikle Macaristan gibi \u00fclkeler i\u00e7in zorlu bir d\u00f6nemin habercisi.<\/p>\n

“Ko\u015fulsuz Sayg\u0131” ve “Ak\u0131ll\u0131 Ko\u015fulluluk” \u0130lkesi
\nVon der Leyen, “Hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ko\u015fulsuz \u015fekilde sayg\u0131 g\u00f6sterilmelidir. Bu, AB b\u00fct\u00e7esinin t\u00fcm temelleri i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131d\u0131r. Ancak gelecek \u00e7ok y\u0131ll\u0131 mali \u00e7er\u00e7evede daha da ileri gidece\u011fiz” diyerek kararl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ortaya koydu. Yeni b\u00fct\u00e7enin en b\u00fcy\u00fck kalemi olan Ulusal ve B\u00f6lgesel Ortakl\u0131k Planlar\u0131 (UBOP) kapsam\u0131nda, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve temel haklar\u0131n yat\u0131r\u0131m ve reformlar i\u00e7in bir ko\u015ful haline getirilece\u011fi belirtiliyor. Bu, “ak\u0131ll\u0131 ko\u015fulluluk ilkesi” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Bu yakla\u015f\u0131m, AB fonlar\u0131n\u0131n sadece ekonomik kalk\u0131nma i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda demokratik de\u011ferlerin ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131 i\u00e7in de bir ara\u00e7 olarak kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bana g\u00f6re bu, AB’nin sadece bir ekonomik birlik olmaktan \u00f6te, ayn\u0131 zamanda bir de\u011ferler birli\u011fi oldu\u011funu vurgulayan \u00f6nemli bir geli\u015fme.<\/p>\n

Yeni Kurallar Neler Getiriyor?
\nEuronews’in ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 taslak d\u00fczenlemelere g\u00f6re, yeni ko\u015fullar olduk\u00e7a detayl\u0131:<\/p>\n

AB De\u011ferlerine Uyum \u015eart\u0131: Bir \u00fcye \u00fclkenin AB’nin temel de\u011ferlerine uymadan proje fonu almas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayacak. AB Temel Haklar \u015eart\u0131 ve AB Antla\u015fmas\u0131’n\u0131n 2. maddesi referans al\u0131n\u0131rken, toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi ilkesinin ihlal edilmemesi de a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtiliyor.<\/p>\n

Y\u0131ll\u0131k Raporlara Ba\u011fl\u0131 Fonlar: \u0130lk kez, fon \u00f6demeleri y\u0131ll\u0131k hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc raporlar\u0131na ba\u011flanacak. E\u011fer ko\u015fullar kar\u015f\u0131lanmazsa, Komisyon ilgili \u00fclkeyi bilgilendirecek ve de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmazsa, Konsey \u00f6demeleri ask\u0131ya alabilecek.<\/p>\n

\u015eeffafl\u0131k ve Kontrol: Fonlar\u0131n nas\u0131l harcand\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015feffafla\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla, fonlardan yararlanan son ki\u015filerin listesi merkezi bir veri taban\u0131nda yay\u0131mlanacak. Ayr\u0131ca, AB de\u011ferlerini, demokrasiyi, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve sivil toplumu destekleyecek “AgoraEU” program\u0131 da b\u00fct\u00e7eye dahil edildi.<\/p>\n

Bu kurallar, demokratik kurumlar\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi, yolsuzlukla m\u00fccadele ve medya \u00e7e\u015fitlili\u011finin korunmas\u0131 gibi kritik alanlar\u0131 hedefliyor.<\/p>\n

Macaristan \u0130\u00e7in Zorlu Bir D\u00f6nem
\nBu yeni d\u00fczenlemelerin en \u00e7ok etkileyece\u011fi \u00fclke, AB i\u00e7inde hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc konusunda en fazla ele\u015ftiri alan Macaristan gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Macaristan, \u015fu anda Konsey’de oy hakk\u0131n\u0131n elinden al\u0131nabilece\u011fi yedinci madde s\u00fcrecine tabi olan tek \u00fclke. Ayr\u0131ca, sistematik yolsuzluk riski nedeniyle AB fonlar\u0131n\u0131n ask\u0131ya al\u0131nmas\u0131na yol a\u00e7an “Hukukun \u00dcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc Prosed\u00fcr\u00fc”ne de maruz kalan tek \u00fclke konumunda.<\/p>\n

Mevcut b\u00fct\u00e7ede Macaristan sadece uyum ve tar\u0131m fonlar\u0131n\u0131 kullanabilirken, bu fonlar\u0131n gelecekte UBOP program\u0131 alt\u0131nda birle\u015ftirilmesi planlan\u0131yor. Bu da, Br\u00fcksel’in hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u015fartlar\u0131n\u0131 yeterli bulmamas\u0131 halinde Macaristan’\u0131n bu kaynaklara eri\u015fiminin tamamen kesilebilece\u011fi anlam\u0131na geliyor. Macar h\u00fck\u00fcmeti bu s\u00fcre\u00e7leri “siyasi intikam” olarak nitelendirse de, AB’nin bu konudaki kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 net.<\/p>\n

Benim Yorumum
\nBu b\u00fct\u00e7e teklifi, AB’nin sadece ekonomik bir pazar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayn\u0131 zamanda belirli demokratik ve hukuki de\u011ferlere s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 bir birlik oldu\u011funu bir kez daha g\u00f6steriyor. \u00d6zellikle son y\u0131llarda baz\u0131 \u00fcye \u00fclkelerde g\u00f6zlemlenen demokratik gerilemeler kar\u015f\u0131s\u0131nda AB’nin daha proaktif bir rol \u00fcstlenmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

Ancak bu teklif hen\u00fcz nihai de\u011fil. Avrupa Parlamentosu ve \u00fcye \u00fclkelerle uzun m\u00fczakereler gerekecek. Ve en \u00f6nemlisi, Macaristan dahil her \u00fcye \u00fclkenin bu yedi y\u0131ll\u0131k b\u00fct\u00e7eye veto hakk\u0131 bulunuyor. Bu da, Macaristan’\u0131n bu yeni ko\u015fullar\u0131 kabul etmeme ihtimalinin oldu\u011fu ve s\u00fcrecin olduk\u00e7a \u00e7etin ge\u00e7ebilece\u011fi anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n

Bana g\u00f6re, bu durum AB’nin gelecekteki yap\u0131s\u0131 ve de\u011ferleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131. AB, kendi de\u011ferlerini korumak i\u00e7in mali g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanmaya ne kadar istekli ve ba\u015far\u0131l\u0131 olacak, hep birlikte g\u00f6rece\u011fiz. Sizce bu yeni b\u00fct\u00e7e teklifi, AB’nin temel de\u011ferlerini koruma konusunda yeterli bir ad\u0131m m\u0131?<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Avrupa Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 Ursula Von der Leyen, \u00c7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 yeni b\u00fct\u00e7e \u00f6nerisiyle Avrupa Birli\u011fi’nde (AB) olduk\u00e7a \u00f6nemli bir tart\u0131\u015fmay\u0131 ba\u015flatt\u0131. 2028-2034 d\u00f6nemini kapsayacak bu yeni b\u00fct\u00e7ede, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne dair \u00e7ok daha s\u0131k\u0131 ko\u015fullar getirilmesi planlan\u0131yor. Bana kal\u0131rsa, bu ad\u0131m, AB’nin temel de\u011ferlerinden \u00f6d\u00fcn vermeyece\u011finin net bir mesaj\u0131 ve \u00f6zellikle Macaristan gibi \u00fclkeler i\u00e7in zorlu […]<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":102169,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[112],"tags":[],"class_list":["post-102850","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-umut-can-erkan"],"views":285,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102850","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=102850"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102850\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/102169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=102850"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=102850"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=102850"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}