NATO liderleri, \u00c7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc biten zirvede \u00f6nemli bir karar ald\u0131: 2035 y\u0131l\u0131na kadar savunma harcamalar\u0131n\u0131 Gayri Safi Yurti\u00e7i Has\u0131la’n\u0131n (GSYH) tam y\u00fczde 5’ine \u00e7\u0131karmay\u0131 taahh\u00fct ettiler. Bu, \u015fu anki y\u00fczde 2’lik hedefin iki kat\u0131ndan daha fazla! Ancak zirveden sonra yay\u0131nlanan bildiri her ne kadar birli\u011fi yans\u0131tsa da, perde arkas\u0131nda baz\u0131 \u00f6nemli g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.
\nBu devasa art\u0131\u015f\u0131n y\u00fczde 3.5’i do\u011frudan askeri harcamalara, y\u00fczde 1.5’i ise siber g\u00fcvenlik ve altyap\u0131 gibi savunmayla ilgili yat\u0131r\u0131mlara ayr\u0131lacak. ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump, uzun s\u00fcredir y\u00fczde 5 hedefini savundu\u011fu i\u00e7in bu karar\u0131 kendi zaferi olarak g\u00f6r\u00fcyor ve Avrupa ile Kanada’n\u0131n art\u0131k y\u0131lda “bir trilyon dolar\u0131n \u00fczerinde” savunmaya harcayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.
\nAncak her \u00fclkenin bu y\u00fczde 5 hedefine bak\u0131\u015f\u0131 ayn\u0131 de\u011fil. \u00d6rne\u011fin \u0130spanya ve Slovakya, savunma b\u00fct\u00e7elerini bu kadar art\u0131rmay\u0131 planlamad\u0131klar\u0131n\u0131, daha az harcayarak da hedeflere ula\u015fabileceklerini belirttiler. \u0130spanya Ba\u015fbakan\u0131 Sanchez, \u00fclkesinin “taahh\u00fctleri yerine getirdi\u011fini” iddia ediyor. Ama NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, bu hedeflerin ger\u00e7ek\u00e7i oldu\u011funu ve daha d\u00fc\u015f\u00fck b\u00fct\u00e7elerle ula\u015fman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Bel\u00e7ika Ba\u015fbakan\u0131 da benzer \u015f\u00fcphelerini dile getirdi.<\/p>\n
Bu durum, bana g\u00f6re, NATO i\u00e7inde “herkes kendi cebine g\u00f6re dans ediyor” izlenimi yarat\u0131yor. Ortak bir hedefe imza at\u0131lsa bile, uygulamada \u00fclkeler kendi \u00f6nceliklerini \u00f6ne s\u00fcrmekten \u00e7ekinmiyor. Trump’\u0131n \u0130spanya’n\u0131n duru\u015funu “korkun\u00e7” olarak nitelemesi ve “onlara ba\u015fka yollarla iki kat\u0131n\u0131 \u00f6detmeyi planl\u0131yorum” demesi, ABD’nin bu konuda ne kadar ciddi oldu\u011funu ve bask\u0131y\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bence bu, gelecekte NATO i\u00e7inde daha fazla s\u00fcrt\u00fc\u015fmeye neden olabilir.<\/p>\n
Trump ve NATO’nun Kalbi: 5. Madde
\nNATO’nun temelini olu\u015fturan ve “bir \u00fcyeye sald\u0131r\u0131, herkese sald\u0131r\u0131d\u0131r” diyen 5. Madde, Trump d\u00f6neminde s\u00fcrekli tart\u0131\u015fma konusu oldu. Trump, yeniden se\u00e7ilmesinden bu yana, yeterince harcama yapmayan NATO \u00fcyelerinin sald\u0131r\u0131ya u\u011framas\u0131 durumunda ABD’nin yard\u0131m edip etmeyece\u011finin “belirsiz” oldu\u011funu s\u0131k\u00e7a s\u00f6yledi. Hatta zirveye giderken kendisine sorulan “Madde 5’e ba\u011fl\u0131 m\u0131s\u0131n\u0131z?” sorusuna, “Bu sizin tan\u0131m\u0131n\u0131za ba\u011fl\u0131. Madde 5’in bir\u00e7ok tan\u0131m\u0131 var” gibi ka\u00e7amak bir cevap verdi.<\/p>\n
Ancak zirve bildirgesinde, ABD dahil t\u00fcm 32 NATO m\u00fcttefiki, “Madde 5 uyar\u0131nca ortak savunma ilkesine sars\u0131lmaz ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 yeniden teyit etmi\u015ftir” ifadesi yer ald\u0131. NATO Genel Sekreteri Rutte ve di\u011fer Avrupal\u0131 liderler de ABD’nin Avrupa g\u00fcvenli\u011fine olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphe duymad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
Benim Yorumum: \u0130pler Gergin Ama Kopmuyor
\nG\u00f6r\u00fcnen o ki, bu zirve NATO’nun i\u00e7indeki gerilimi tamamen ortadan kald\u0131rmad\u0131. Evet, y\u00fczde 5’lik bir hedef belirlendi ve 5. Madde’ye ba\u011fl\u0131l\u0131k yinelendi. Ancak Trump’\u0131n \u00fcslubu ve baz\u0131 \u00fclkelerin bu hedefe isteksiz yakla\u015f\u0131m\u0131, ittifak i\u00e7indeki s\u00fcrt\u00fc\u015fmelerin devam edece\u011finin habercisi. Bana g\u00f6re, bu durum NATO’nun bir “birlik” g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc \u00e7izmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bile i\u00e7ten i\u00e7e zorland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Bu zirve, NATO’nun gelecekteki yol haritas\u0131n\u0131 \u00e7izerken, \u00f6zellikle ABD’nin liderlik rol\u00fcn\u00fcn ne kadar belirsiz oldu\u011funu ve Avrupal\u0131 m\u00fcttefiklerin kendi savunma sorumluluklar\u0131n\u0131 ne kadar ciddiye almas\u0131 gerekti\u011fini bir kez daha ortaya koydu. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda bu %5 hedefine ula\u015fma s\u00fcreci ve Trump’\u0131n olas\u0131 yeni \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131, NATO’nun gelece\u011fini \u015fekillendirecek temel fakt\u00f6rler olacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Sizce bu hedefler ger\u00e7ekten de uygulanabilecek mi, yoksa sadece ka\u011f\u0131t \u00fczerinde mi kalacak?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
NATO liderleri, \u00c7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc biten zirvede \u00f6nemli bir karar ald\u0131: 2035 y\u0131l\u0131na kadar savunma harcamalar\u0131n\u0131 Gayri Safi Yurti\u00e7i Has\u0131la’n\u0131n (GSYH) tam y\u00fczde 5’ine \u00e7\u0131karmay\u0131 taahh\u00fct ettiler. Bu, \u015fu anki y\u00fczde 2’lik hedefin iki kat\u0131ndan daha fazla! Ancak zirveden sonra yay\u0131nlanan bildiri her ne kadar birli\u011fi yans\u0131tsa da, perde arkas\u0131nda baz\u0131 \u00f6nemli g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 oldu\u011fu ortaya […]<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":101021,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[112],"tags":[],"class_list":["post-101224","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-umut-can-erkan"],"views":256,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101224","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=101224"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101224\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/101021"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=101224"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=101224"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=101224"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}