{"id":100024,"date":"2025-06-09T09:48:12","date_gmt":"2025-06-09T06:48:12","guid":{"rendered":"https:\/\/mersingazetesi.com\/?p=100024"},"modified":"2025-06-09T09:48:12","modified_gmt":"2025-06-09T06:48:12","slug":"65-yilinda-27-mayis-1960-askeri-mudahalesi-ve-anayasa-devrimi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/2025\/06\/09\/65-yilinda-27-mayis-1960-askeri-mudahalesi-ve-anayasa-devrimi-2\/","title":{"rendered":"65. YILINDA 27 MAYIS 1960 ASKER\u0130 M\u00dcDAHALES\u0130 VE ANAYASA DEVR\u0130M\u0130-2"},"content":{"rendered":"<div>Yaz\u0131m\u0131n bu 2. ve son b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00a026.05.2023 tarihinde bu k\u00f6\u015fede yazd\u0131\u011f\u0131m \u00a0TAR\u0130H BAZEN NEDEN TEKERR\u00dcR EDER? Ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131mdan al\u0131nt\u0131 ile tamamlayaca\u011f\u0131m.<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>\u201cA\u015fa\u011f\u0131daki sosyal medyada dola\u015fan Soner Yal\u00e7\u0131n\u2019dan al\u0131nt\u0131 yaz\u0131y\u0131 okuyunca tarihin neden tekerr\u00fcr etti\u011fini a\u00e7\u0131klayabilecek bir \u00f6rnek daha bulabileceksiniz. Bunun bence en \u00f6nemli nedenlerinden biri o co\u011frafyada ya\u015fayan insanlar\u0131n, ayn\u0131 sosyolojik ve k\u00fclt\u00fcrel kal\u0131plar i\u00e7inde ve ko\u015fullarda benzer olaylar kar\u015f\u0131s\u0131nda, ayn\u0131 tepkiyi vermesinden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>\u201c1957 SE\u00c7\u0130MLER\u0130NDE NELER OLDU?&#8221;<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>S\u00f6ylemezler, yazmazlar. T\u00fcrkiye&#8217;yi askeri m\u00fcdahaleye g\u00f6t\u00fcren o s\u00fcreci hi\u00e7 anlatmazlar.<\/div>\n<div>Tarih unutmaz\u2026<\/div>\n<div>57 y\u0131l \u00f6nceye gidelim\u2026 Ba\u015fl\u0131yorum:<\/div>\n<div>\u0130ktidardaki Demokrat Parti genel se\u00e7imi 7 ay \u00f6nceye \u00e7ekti. Halk, 27 Ekim 1957&#8217;de sand\u0131k ba\u015f\u0131na gitti. Se\u00e7im saat 17.00&#8217;de bitecekti.<\/div>\n<div>Fakat saat 14.30&#8217;da devletin tek radyosu; oy verme i\u015flemleri s\u00fcrerken DP&#8217;nin kazand\u0131\u011f\u0131 illeri a\u00e7\u0131klamaya ba\u015flad\u0131! \u015eaka de\u011fil ger\u00e7ek bu\u2026<\/div>\n<div>CHP lideri \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc, Devlet Bakan\u0131 Fatin R\u00fc\u015ft\u00fc Zorlu&#8217;yu telefonla arad\u0131, \u201cSizden bu su\u00e7un i\u015flenmesine engel olman\u0131z\u0131 talep ediyorum\u201d dedi.<\/div>\n<div>Bakan Zorlu, \u201cBeyefendi\u201d Adnan Menderes&#8217;e gitti, \u0130n\u00f6n\u00fc&#8217;n\u00fcn s\u00f6ylediklerini aktar\u0131p radyo yay\u0131n\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131n\u0131 istedi. \u201cBeyefendi\u201d sert \u00e7\u0131kt\u0131; \u201cRadyo sonu\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131klamaya devam etsin!\u201d<\/div>\n<div>CHP bu kez Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu&#8217;na ba\u015fvurdu. Radyo yay\u0131n\u0131 durduruldu. Fakat DP zaten istedi\u011fini alm\u0131\u015ft\u0131; kimi CHP&#8217;liler \u201cDP kazand\u0131\u201d diye sand\u0131\u011fa gitmedi.<\/div>\n<div>Bu arada radyoevinden yabanc\u0131 gazetecilere, \u201c\u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc&#8217;n\u00fcn yaz\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131\u201d diye bir ka\u011f\u0131t verildi. S\u00f6zde \u0130n\u00f6n\u00fc, \u201cSe\u00e7imi kaybettik; en fazla 120 milletvekili \u00e7\u0131karabiliriz\u201d demi\u015fti! BBC&#8217;den France Press&#8217;e kadar yabanc\u0131 gazeteciler haberi do\u011frulatmak i\u00e7in \u0130n\u00f6n\u00fc&#8217;n\u00fcn yan\u0131na gidince, \u015fa\u015f\u0131ran sadece yabanc\u0131 gazeteciler de\u011fildi; \u0130n\u00f6n\u00fc \u00fclkesi ad\u0131na utand\u0131. Devlet, yalan s\u00f6ylemekle kalm\u0131yor, yalan belge d\u00fczenliyordu!<\/div>\n<div>Bitmedi\u2026<\/div>\n<div>Bir de 1957 se\u00e7imlerinin \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc&#8217;n\u00fcn isimlendirmesiyle \u201ck\u00fct\u00fck marifeti\u201d var!<\/div>\n<div>Se\u00e7men k\u00fct\u00fckleri haz\u0131rlan\u0131rken, CHP&#8217;li se\u00e7menler \u201ck\u00fct\u00fck\u201dten yok ediliverdi! Yerlerine DP&#8217;li se\u00e7menlerin ad\u0131 hem de birka\u00e7 k\u00fct\u00fckte yer ald\u0131. Yani bir DP&#8217;li birka\u00e7 sand\u0131kta oy kulland\u0131. DP kurdu\u011fu seyyar ekiplerle bu se\u00e7menlerini sand\u0131k sand\u0131k ta\u015f\u0131d\u0131. Se\u00e7ime \u201ciyi organize\u201d olmu\u015flard\u0131; organize i\u015fler konusunda marifetliydiler!<\/div>\n<div>CHP&#8217;li kimi se\u00e7menler k\u00fct\u00fckte isimlerini g\u00f6remeyince oy kullanamadan evlerine d\u00f6nd\u00fc.<\/div>\n<div>Hay\u0131r daha bitmedi\u2026<\/div>\n<div>Mehmet Barlas&#8217;\u0131n babas\u0131<\/div>\n<div>Se\u00e7imden hemen sonra oy usuls\u00fczl\u00fckleri baz\u0131 \u015fehirlerde olaylar\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131na neden oldu. \u00d6rne\u011fin Gaziantep&#8217;te\u2026<\/div>\n<div>27 Ekim gecesi se\u00e7imi CHP&#8217;nin 700 oy farkla kazand\u0131\u011f\u0131 ilan edildi. Hatta DP&#8217;nin gazetesi Zafer bile bu sonucu yazd\u0131. Fakat, ertesi g\u00fcn k\u00f6ylerden \u201csay\u0131lmam\u0131\u015f, unutulmu\u015f oylar\u201d getirildi ve bin kadar oyla se\u00e7imi bu kez DP&#8217;nin kazand\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/div>\n<div>CHP&#8217;liler hakl\u0131 olarak il se\u00e7im kuruluna itiraz etti. \u0130tirazlar\u0131 kabul edildi. Oylar, tutanaklar, gerekli belgeler adliye binas\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc; pazartesi inceleme ba\u015flayacakt\u0131.<\/div>\n<div>O gece adliye binas\u0131 yand\u0131! B\u00fct\u00fcn oylar yok oldu! DP&#8217;nin galibiyeti resmiyet kazand\u0131!<\/div>\n<div>\u015eehirde gergin bir hava olu\u015ftu.<\/div>\n<div>29 Ekim Cumhuriyet Bayram\u0131 t\u00f6reninde Gaziantepliler belediyeye y\u00fcr\u00fcy\u00fcp se\u00e7imleri protesto etti. Vali kitlenin \u00fczerine (o zaman TOMA yoktu) itfaiye ara\u00e7lar\u0131yla su s\u0131kt\u0131r\u0131nca olaylar \u00e7\u0131kt\u0131. Belediye tahrip edildi.<\/div>\n<div>Polisin halk\u0131 da\u011f\u0131tmak i\u00e7in ate\u015f a\u00e7mas\u0131yla, DP binas\u0131ndan da kitleye mermiler ya\u011fd\u0131r\u0131ld\u0131. Olaylarda bir komiser muavini ile bir \u00e7ocuk ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi; \u00e7ok say\u0131da ki\u015fi<\/div>\n<div>yaraland\u0131.<\/div>\n<div>Z\u0131rhl\u0131 askeri birliklerin \u015fehre girmesiyle olaylar yat\u0131\u015ft\u0131. Ard\u0131ndan \u015fehirde \u201cCHP&#8217;li cad\u0131 av\u0131\u201d ba\u015flad\u0131.<\/div>\n<div>G\u00f6zalt\u0131na al\u0131n\u0131p tutuklananlar aras\u0131nda kimler vard\u0131 bilir misiniz:<\/div>\n<div>Mehmet Barlas&#8217;\u0131n babas\u0131 Cemil Sait Barlas.<\/div>\n<div>Zeynep G\u00f6\u011f\u00fc\u015f&#8217;\u00fcn babas\u0131\/Hasan Celal G\u00fczel&#8217;in day\u0131s\u0131 Ali \u0130hsan G\u00f6\u011f\u00fc\u015f.<\/div>\n<div>CHP&#8217;liler halk\u0131 isyana te\u015fvik iddias\u0131yla Yozgat Cezaevi&#8217;nde be\u015f bu\u00e7uk ay yatt\u0131.<\/div>\n<div>Avukatlar\u0131 Prof. Dr. Turhan Feyzio\u011flu idi.<\/div>\n<div>Oy rezaleti y\u00fcz\u00fcnden sadece Gaziantep&#8217;te olaylar \u00e7\u0131kmad\u0131.<\/div>\n<div>Mersin&#8217;de se\u00e7im cinayeti<\/div>\n<div>Mersin&#8217;de de oy h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 olaylara neden oldu.<\/div>\n<div>DP&#8217;nin oy hilekarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 halk\u0131n soka\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131na sebep oldu. Olaylar\u0131 askerler bast\u0131rd\u0131.<\/div>\n<div>Bu arada\u2026<\/div>\n<div>CHP&#8217;li Mahmut Boytun\u00e7, DP&#8217;liler taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Resmi makamlar \u201ckatil\u201d diye, Zeki Budur ve Murat Sevim adl\u0131 DP&#8217;lileri tutuklad\u0131.<\/div>\n<div>Ama katilin asl\u0131nda DP Mersin Milletvekili H\u00fcseyin F\u0131rat oldu\u011fu yolunda s\u00f6ylentiler \u00e7\u0131kt\u0131. Cinayetle ilgili haberlere yay\u0131n yasa\u011f\u0131 getirildi!<\/div>\n<div>Sadece Gaziantep ve Mersin&#8217;de olaylar \u00e7\u0131kmad\u0131. \u0130stanbul, Ankara, Sivas, Giresun, K\u00fctahya, Kayseri, \u00c7anakkale, Samsun gibi bir\u00e7ok \u015fehirde oylar\u0131n \u00e7al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131 halk\u0131 soka\u011fa d\u00f6kt\u00fc.<\/div>\n<div>Olaylar\u0131 bast\u0131rmak i\u00e7in \u015fehirlerin \u00fczerinden u\u00e7aklar al\u00e7aktan u\u00e7u\u015f yapt\u0131. \u0130smet Pa\u015fa, \u201cSava\u015fta bile askeri u\u00e7aklar\u0131n sivil halk \u00fcst\u00fcne dal\u0131\u015f yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d s\u00f6yledi.<\/div>\n<div>Se\u00e7imin \u00fczerinden 5 g\u00fcn ge\u00e7ti. Fakat T\u00fcrkiye sakinle\u015fmedi. Bu nedenle\u2026<\/div>\n<div>1 Kas\u0131m 1957&#8217;de TBMM a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda Ankara&#8217;da ola\u011fan\u00fcst\u00fc g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri al\u0131nd\u0131. Ba\u015fkentin caddelerinde tanklar vard\u0131. Yollar asker kordonu alt\u0131ndayd\u0131. Gen\u00e7lik Park\u0131&#8217;na, G\u00fcven Park\u0131&#8217;na askerler y\u0131\u011f\u0131ld\u0131.<\/div>\n<div>Asl\u0131nda t\u00fcm bu gerginli\u011fin nedeni Meclis tutanaklar\u0131na yans\u0131d\u0131:<\/div>\n<div>1957 se\u00e7imlerinde DP bir \u00f6nceki 1954 se\u00e7imlerine g\u00f6re 9 puanl\u0131k b\u00fcy\u00fck oy kaybetti. Bunu bekliyorlard\u0131. Bu nedenle i\u015fi s\u0131k\u0131 tutmu\u015flard\u0131. Ne olursa olsun kazanmay\u0131 ama\u00e7lam\u0131\u015flard\u0131.<\/div>\n<div>Sonu\u00e7ta\u2026<\/div>\n<div>DP, 1957 se\u00e7iminde CHP ile art\u0131k ba\u015fa ba\u015ft\u0131; CHP&#8217;nin y\u00fczde 41&#8217;ine kar\u015f\u0131l\u0131k y\u00fczde 47&#8217;lik oyu vard\u0131. DP&#8217;nin bu oylar\u0131n ne kadar\u0131nda k\u00fct\u00fck marifeti vard\u0131, bilinmiyor.<\/div>\n<div>Bilinen; T\u00fcrkiye&#8217;nin 27 May\u0131s 1960 askeri m\u00fcdahalesine b\u00f6yle se\u00e7im \u015faibeleriyle de s\u00fcr\u00fcklendi\u011fidir.<\/div>\n<div>Tv&#8217;lere \u00e7\u0131kanlar, gazetelerde yazanlar bu konulara hi\u00e7 de\u011finmiyor.<\/div>\n<div>Yalan \u00fczerine iktidar in\u015fa ediyorlar&#8230; Soner Yal\u00e7\u0131n.\u201d<\/div>\n<div><\/div>\n<div>De\u011ferli okurlar\u0131m,<\/div>\n<div>\u00dclkemiz, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti kurulu\u015funun 102. Y\u0131l\u0131nda \u00a0 2024 se\u00e7imlerinden 1. parti olarak \u00e7\u0131kan CHP&#8217;nin son ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ba\u015fta \u00c7a\u011flayan gen\u00e7lik bulu\u015fmalar\u0131 olmak ile ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi mitingler ile genel se\u00e7im atmosferine fiilen girdi.<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>\u00dclkemiz ad\u0131na, inanc\u0131m odur ki tarih bir daha tekerr\u00fcr etmez. Halk\u0131m\u0131z\u0131n olgunla\u015fan demokratik bilinci, vicdan\u0131 ve feraseti \u2018yanl\u0131\u015f sivil veya askeri hesaplara\u2019 izin vermeyecektir.<\/div>\n<div dir=\"ltr\"><\/div>\n<div>T\u00fcm yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n Kurban Bayram\u0131&#8217;n\u0131 kutluyorum.<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yaz\u0131m\u0131n bu 2. ve son b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00a026.05.2023 tarihinde bu k\u00f6\u015fede yazd\u0131\u011f\u0131m \u00a0TAR\u0130H BAZEN NEDEN TEKERR\u00dcR EDER? Ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131mdan al\u0131nt\u0131 ile tamamlayaca\u011f\u0131m. \u201cA\u015fa\u011f\u0131daki sosyal medyada dola\u015fan Soner Yal\u00e7\u0131n\u2019dan al\u0131nt\u0131 yaz\u0131y\u0131 okuyunca tarihin neden tekerr\u00fcr etti\u011fini a\u00e7\u0131klayabilecek bir \u00f6rnek daha bulabileceksiniz. Bunun bence en \u00f6nemli nedenlerinden biri o co\u011frafyada ya\u015fayan insanlar\u0131n, ayn\u0131 sosyolojik ve k\u00fclt\u00fcrel kal\u0131plar i\u00e7inde [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":99399,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-100024","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-serdar-erkan"],"views":1565,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100024","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=100024"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100024\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99399"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=100024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=100024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mersingazetesi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=100024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}