9 Şubat 2023

TOPSUZ İĞNE: AİLE HEKİMLİĞİ

*5258 sayılı Aile Hekimliği Kanununun 2.maddesine göre: “Aile hekimleri, kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri ile birinci basamak teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini, yaş, cinsiyet ve hastalık ayrımı yapmaksızın, her kişiye kapsamlı ve devamlı olarak vermekle yükümlü, gerektiği ölçüde gezici sağlık hizmeti veren ve tam gün esasına göre çalışan aile hekimliği uzmanı veya Bakanlığın öngördüğü eğitimleri alan uzman tabip veya tabiplerdir.”
* 24.11.2004 tarihli ve 25650 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5258 sayılı Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun, 06.07.2005 tarihli ve 25867 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Yönetmelik, 12.08.2005 tarihli ve 25904 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Kapsamında Sağlık Bakanlığı’nca Çalıştırılan Personele Yapılacak Ödemeler Ve Sözleşme Şartları Hakkında Yönetmelik ile aile hekimliği uygulamasına ilişkin temel usul ve esaslar belirlenmiştir.
*2005 yılında Düzce ilinde pilot uygulama olarak başlatılmış;
2006 yılında 6 il, 2007 yılında 7, 2008 yılında 17 il, 2009 yılında 4, 2010 yılında 46 il olmak üzere hizmet ihtiyacına yönelik il değerlendirmeleri sonucuna göre yapılarak 2010 yılı sonu itibari ile ülke genelinde aile hekimliği uygulamasına geçilmiş.
*T.C. Sağlık Bakanlığı, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Aile Hekimliği Dairesi Başkanlığına bağlı olarak görev yapan ve bütün vatandaşların uğradığı tedavi aldığı yer ‘Aile Hekimliği’dir.
*Türkiye’de açıklanan en son rakamlara 26 bin 252 Aile Hekimliği Birimi var ve Aile Sağlığı Merkezi ile birlikte 24 bin 082 Aile Hekimi görev yapmaktadır. Ülkemizde her bir Aile Hekiminin 3 bin 405 kişiden sorumluymuş.
Aile hekimleri görev ve sorumlulukları kapsamında;
1-Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri ile birinci basamak tanı, tedavi, rehabilitasyon ve danışmanlık hizmetlerini verir,
2-Aile hekimi, kendisine kayıtlı kişileri bir bütün olarak ele alıp, kişiye yönelik koruyucu, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini sunar,
3-Sağlıkla ilgili olarak kayıtlı kişilere rehberlik yapar, sağlığı geliştirici ve koruyucu hizmetler ile ana çocuk sağlığı ve aile planlaması hizmetlerini verir,
4-Kendisine kayıtlı kişilerin ilk değerlendirmesini yapmak için altı ay içinde ev ziyaretinde bulunur veya kişiler ile iletişime geçer,
5-Kayıtlı kişilerin yaş, cinsiyet ve hastalık gruplarına yönelik izlem ve taramaları (kanser, kronik hastalıklar, gebe, loğusa, yenidoğan, bebek, çocuk sağlığı, adölesan, erişkin, yaşlı sağlığı ve benzeri) yapar,
6-Periyodik sağlık muayenesi yapar,
7-Tetkik hizmetlerinin verilmesini sağlamak ya da bu hizmetleri verir,
8-Kendisine kayıtlı kişileri yılda en az bir defa değerlendirerek sağlık kayıtlarını günceller,
9-Evde takibi zorunlu olan özürlü, yaşlı, yatalak ve benzeri durumdaki kendisine kayıtlı kişilere evde veya gezici/yerinde sağlık hizmetlerinin yürütülmesi sırasında kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri ile birinci basamak tanı, tedavi, rehabilitasyon ve danışmanlık hizmetlerini verir,
*Aile sağlığı merkezi şartlarında tanı veya tedavisi yapılamayan hastaları sevk etmek, sevk edilen hastaların geri bildirimi yapılan muayene, tetkik, tanı, tedavi ve yatış bilgilerini değerlendirir, ikinci ve üçüncü basamak tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri ile evde bakım hizmetlerinin koordinasyonunu sağlar,
*Gerektiğinde hastayı gözlem altına alarak tetkik ve tedavisini yapar,
*Entegre sağlık hizmetinin sunulduğu merkezlerde gerektiğinde hastayı gözlem amaçlı yatırarak tetkik ve tedavisini yapar,
*Aile sağlığı merkezini yönetir, birlikte çalıştığı ekibi denetler ve hizmet içi eğitimlerini sağlar,
*İlgili mevzuatta birinci basamak sağlık kuruluşları ve resmi tabiplerce kişiye yönelik düzenlenmesi öngörülen her türlü sağlık raporu, sevk evrakı, reçete ve sair belgeleri düzenler.
*Ülkemiz sağlık hizmetlerinin gelişimi ve organizasyonunda, koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmetlerinin vatandaşlara ulaştırılması Cumhuriyetin ilanından günümüze kadar uzanan süreçte hız kazanmıştır.
*Cumhuriyetin ilan edilmesinin ilk yıllarında itibaren ülkemizdeki bugünkü sağlık teşkilatlandırması ve sağlık hizmetlerinin temeli atılmıştır.
*Cumhuriyet döneminde hem tedavi koruyucu sağlık hizmetlerinde büyük bir atağa geçilmiştir. Cumhuriyet’in ilanı sonrası Dr. Refik Saydam ülkemizde sağlık hizmetlerinin kuruluşunda ve gelişmesinde büyük katkılar sağlamıştır.
*Dünya Sağlık Örgütü, 2010 yılına kadar insanların aile ve topluma dayalı  temel  sağlık hizmetlerine daha iyi ulaşılabilmesini, Alma Ata kongresinde de alınan kararın devamı olarak 21. yüzyılda “Herkes için Sağlık” anlayışını  hedefleri arasında saymaktadır.
*Bu hedefi gerçekleştirmeyi  amaçlayan Sağlıkta Dönüşüm Programı, aileye dayalı temel sağlık hizmetlerini gerekli eğitim ve beceri ile donanmış sağlık ekipleriyle, entegre bir şekilde sunmayı öngörmektedir.
*Sağlıkta Dönüşüm Programının hedeflerine ulaşmanın yolu olarak, diğer ülke örnekleri ile ülkemiz koşulları ve ihtiyaçları dikkate alınarak, ülkemize has bir Aile Hekimliği Modeli oluşturulmuştur.
*Aile Hekimliği iyi bir proje ve doktorlar eskisi gibi boş kalmıyorlar, biz hastalar da saatlerce doktor beklemiyoruz.
*Aile Hekimliği hakkında bu kadar bilgi yeter. Geldik sorunlara…
*Sağlıkta sıkıntılar çok.
Uzman doktora gidip iki yıl geçerli ilaç raporu alıyoruz, ilaç bitince tekrar aile hekimliğinde yazdıramıyorsunuz.
Uzman hekime gitmek zorundasınız.
Rapor iki yıl geçerli de ilaç neden iki yıllık verilmez, ya da bitince aile hekimliğinde yazdırılmaz?
Şehir hastanelerinden randevu almak zor, hem de çok uzak. Bizleri özel hastanelere yönlendirme diye düşünüyoruz…
*Geçen gün semtimizdeki aile hekimliğine gittim. Zaman, zaman gelip giden kapıda bir görevli var. ‘Maskesiz girilmez’ yazıyor kapıda ama, kime ne anlatacaksın?
Görevli birini uyaracak gibi oldu neredeyse dayak yiyecekti. İçeride birçok görevlinin de maskesiz görev yaptığını görünce vatandaşa söyleyecek söz bulamadım!
*Buradan İlimiz Sağlık Müdürlüğüne sesleniyorum. Her aile hekimliğine bir-iki güvenlik görevlisi verilebilir mi?
*Hem doktorların ve diğer sağlıkçıların güvenliği sağlanmış olur, hem de aile hekimliğinin güvenliği sağlanmış olur.
*Hiç kimsenin umurunda değil ama, “Umut Fakirin Ekmeği” hesabı durmadan yazıyoruz.
*Bakarsın olur. Kim Bilir?
ÇARPITILMIŞ SÖZLER:
Vermeyince Mabut, ne yapsın Abidin..!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir