1 Aralık 2022

SOHBET KÖŞESİ: GÜZELLİKLER YÖRESİ ANAMUR: ANAMURUN TARİHÇESİ

(Bu bölüm hazırlamakta olduğum ANAMUR adlı kitabımdan özetlenerek alınmıştır.)

Anamur güzeller ve güzellikler diyarı bir ilçe…

Mersin’imizin 13 ilçesi var…

Bunlar: Akdeniz, Anamur, Aydıncık, Bozyazı, Çamlıyayla, Erdemli, Gülnar, Mezitli, Mut, Silifke, Tarsus, Toroslar, Yenişehir ilçeleridir.

Bu ilçelerden Akdeniz, Mezitli, Toroslar, Yenişehir; Mersin Büyükşehir ilçeleridir.

İlçelerin toplam nüfusu; 1.727.255’dir.

Bu ilçeler içerisinde 63.983 nüfuslu Anamur’un apayrı bir yeri var…

Anadolu tarih boyu büyük medeniyetlerin beşiği ve odak noktası olmuştur.

Birçok kültür Anadolu toprağından gelip geçerken kendine ait birçok eseriyle izler bırakmıştır.

Anamur, üzerinde kurulan medeniyetlerle Anadolu’nun bir parçası olmuş, eski, yeni çağların eserleri ile dolmuş şirin bir Akdeniz şehri olmayı tarih boyunca sürdürmüştür.

Anamur’un adı Namur kelimesinden gelmektedir.

Zamanla adı Namurium, Anamurium, Anamur olmuştur.

Anamurium kelimesi Lâtin dilinde “Anem burun; Ourium, rüzgâr” anlamına gelmektedir.

Bu iki Lâtince kelmenin anlamı tek kelime halinde birleştirildiği zaman RÜZGÂRLI BURUN anlamına gelmektedir..

Anamur tarihin ilk devirlerinde Kilikya bölgesinin içinde yer almıştır.

Anadolu tarihi boyunca çeşitli kültürlerin yaşadığı Kilikya bölgesinde günümüzden binlerce yıl önce Luviler, Arzavaîar, Khkyalılar, Kueler, Kızvatnalılar, Selefkozlar, Romalılar, Bizanslılar. Araplar yaşamışlardır.

Türk Devletlerinin Anadolu üzerindeki hâkimiyetlerinin başlaması ile de Oğuzlar’ın, Selçuklu’ların ve Osmanlı’ların hâkimiyetine girmiştir.

Anamur ilk çağda; Kilikya’nın bir liman şehri idi.

Hitit Kralı 4. Tuthaliya (M.Ö. 1250-1230) zamanında kendisinin himayesine sığınan Muttavatta’ya Anamur’u vermiş, Muttavatta da Hititlerin zayıflamasından yararlanarak Anamur’dan Afyon’a kadar uzanan bir prenslik kurmuştur.

Daha sonra Anamur İsaria (İzorya) ya katılmış, Romalılar devrinde özellikle ticaret alanında gelişmiştir.

Roma İmparatoru Calicula (M.S. 37-41) tarafından Komegene Kralı 4. Antiochos’un yönetimine verilmiştir. (Bu prensliğin sınırla¬rı Ayaş’tan Konya’ya kadar uzanır).

Bu tarihi bilgileri Anamur’da yapılan kazılardan ve çeşitli yerlerde bulunmuş paralardan, eski eserlerden kesin olarak anlıyoruz.

Kral Titus’tan (M.S. 79-81) Valevianus’a (M.S. 253-259) kadar gelip geçmiş Roma İmparatorlarının resimlerini de bilhassa Anamurium da yapılan kazıların neticesinde çıkan paralardan görüyoruz.

Romalılardan Bizanslılara geçen Anamur, Bizanslılar zamanında yeniden tamir edilmiştir.

Hükumet merkezi Konya olan Selçuklu Hükümdarı Alaaddin Keykubat, ünlü kumandanlarından Mübarezeddin Ertokuş Beyi kıyı şeridinin alınmasına memur etmiş ve Ertokuş beyde 1228 yılında Anamur’u zapdetmiştir.

Halk arasında yaygın bir zaptname hikâyesi şöyle anlatılmaktadır:

Ertokuş bey İçel ilinin Gülnar ilçesi üzerinden Anamur’u fethetmeye giderken Gülnar’ın Şıhömer köyünde konaklar.

Köyün ileri gelenlerinden ve köye adını veren Şıhömer Selçuklu kumandanını misafir eder.

Onu ve askerlerini kendi pişirdiği yemekler ve yiyeceklerle doyurur.

Bunda bir hikmeti ilâhi olduğunu sezen Kumandan Ertokuş Bey, Şıhömer’e kendisi ile beraber gelmesini ister.

O da bu daveti kabul eder. “Yalnız ben sizden biraz sonra geleceğim, siz şimdilik yolunuza devam edin” der.

Ertokuş Bey askerleri ile birlikte yola koyulur.

Fakat Şıhömer kendisine yetişemeyince buna biraz içerler. “Demek bana yalan söyledin” diye düşünür.

Şıhömer ise daha kısa bir yoldan ve süratle Anamur’a gelir.

Bir gecede keçi sürülerinin boynuzlarına çıra (mum) yakıp karadan salar, manda sürülerinin boynuna da çıra (mum) yakıp denizden salar.

Anamur Kalesindeki korsanlar bunun bir kuşatma olduğunu sanıp hemencecik teslim olurlar.

Kale anahtarını teslim alan Şıhömer geri döner.

Bozyazı ilçesi yakınlarında Selçuklu kumandanı Ertokuş beyle karşılaşırlar.

Anamur kalesinin anahtarlarını teslim eder.

Bu duruma daha da şaşıran Ertokuş Bey, Şıhömer’e biraz daha saygılı davranır.

Kalenin anahtarını alıp orada konaklar.

Şimdiki Softa kalesini yaptırır. (Bu kale Bozyazı ilçesinin doğusunda ve yüksekçe bir tepe üzerindedir).

Kıyıda baş alınması gerekli yerleri ülkeye katar ve gider.

Selçuklulardan sonra Karamanoğullan’nın eline geçen Anamur 1859 yılında Osmanlı idare teşkilâtında müdürlük, 1869 yılında kaymakamlık olmuştur.

Anamur 1869 yılında Kaymakamlık olarak merkez, bugünkü Nasrettin köyünde idi.

Ancak zamanın beyleri idarenin kendi işlerine karışmaması için Kaymakamlık merkezini şimdiki Çorak denilen yere taşıttırmışlardır.

Çorak’ta o zaman Rumlar yaşamakta idi.

Ancak Rumların buraları terketmeleri üzerine onlardan kalan bir kilise yıkılarak, bugünkü hükümet merkezi inşa edilmiş ve artık Anamur buraya kurulmuştur.

Bu arada idare merkezinin Mamure Kalesi yakınlarına taşınması için yapılan girişimler de

sonuçsuz kalmıştır.

İşte güzeller ve güzellikler diyarı Anamur’un kısaca tarihçesi…

Hoşça kalınız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir